( Egipt ) - Łodzie Słońca

Łodzie Słońca

Giza - Piramidy W maju 1954 roku prasa doniosła podekscytowanej publiczności o odkryciu nienaruszonej łodzi cedrowej na południe od Wielkiej Piramidy w Giza. Sprawozdania podawały, że leży ona w wykutym w skale pomieszczeniu długości ponad 30 metrów. Informowały również, że tuż za nią od strony zachodniej znajduje się jeszcze druga łódź, leżąca na przedłużeniu pierwszej. Niestety, wiadomości o tym odkryciu od początku pomieszane były z fantastycznymi domysłami i nosiły piętno rywalizacji niegodnej uczonych. Bez względu na te fakty, obie łodzie bez wątpienia należą do najwybitniejszych odkryć ostatnich lat.

Musimy jednak pamiętać, że archeologowie od dawna świadomi byli obecności takich łodzi obok grobowców królów czy osób prywatnych. Zagłębione w ziemi krypty z otynkowanych cegieł mułowych, mające kształt łodzi, znaleziono w pobliżu wielu grobów w Heluanie, pochodzących z czasów I i II dynastii. Występują one również przy grobowcach I dynastii w Sakkara. Wiedziano dobrze, że jakieś łodzie zostały złożone w sąsiedztwie Wielkiej Piramidy Chufu*; pokazywano tam turystom trzy zagłębione krypty, w których były one niegdyś umieszczone.

Wykop na łódź W pobliżu Drugiej Piramidy oglądać można pięć takich pomieszczeń w odległości rzutu kamieniem od nowo odkrytych łodzi drewnianych. Były one przedmiotem drobiazgowych rozważań S. Hassana w roku 1946, kiedy opublikował on rezultaty swoich, trwających przez sześć sezonów, wykopalisk w Giza, przeprowadzonych w latach 1943—1945. Reisner oczyścił pomieszczenie na łodzie, znajdujące się obok Wielkiej Piramidy, w latach dwudziestych — w jednej z nich znalazł fragmenty pozłacanego drewna i kawałki liny.

Przed rokiem 1954 nie znajdowano jednak wielkich łodzi drewnianych pochodzących z okresu Starego Państwa. Jedyne znane uprzednio wielkie łodzie drewniane, odkryte ponad pięćdziesiąt lat temu w Dahszur, pochodzą z czasów XII dynastii. (Dwie z nich oglądać można obecnie w Muzeum Kairskim, trzecia znajduje się w Muzeum Nauk Przyrodniczych w Chicago.) To wielkie odkrycie rzuca snop światła na metody stosowane przez budowniczych okrętów Starego Państwa. Są to najstarsze duże łodzie jakie kiedykolwiek odkryto.

Łodzie znajdowane w pobliżu piramid nazywano powszechnie „łodziami słonecznymi", ale stanowczo nie jest to termin właściwy. Dla zapewnienia zmarłemu władcy materialnych namiastek łodzi, których mógł on potrzebować w życiu pozagrobowym, przeznaczano łodzie różnego rodzaju. Według Tekstów Piramid król używał co najmniej ośmiu rozmaitych łodzi w swych niebiańskich podróżach, z których dwie służyły mu do przemierzania nieba w orszaku boga słońca — jedna w dzień, a druga w nocy. Tak więc, tylko dwie z tych łodzi można by, bez obawy popełnienia błędu, nazwać słonecznymi. Ograniczona jeszcze nasza wiedza skłania raczej do nazwania tych łodzi rytualnymi, czy pogrzebowymi, ponieważ bez wątpienia były one związane z religijnymi wyobrażeniami o zmartwychwstaniu. Nie wiemy, w którym miejscu kompleksu piramidy umieszczano łodzie słoneczne, ani nawet czy odznaczały się jakimś specjalnym kształtem wyróżniającym je spośród innych. Jak obecnie wiemy, Chufu miał pięć łodzi: po dwie na południe i na wschód od piramidy oraz jedną umieszczoną równolegle do rampy. Teren z pozostałych dwóch stron piramidy nie został jeszcze zbadany pod tym kątem, nie byłoby też niespodzianką gdyby jakieś nowe łodzie znaleziono obok rampy.

Giza

Giza - słoneczna barka w momencie odkrycia Nowo odkryte pomieszczenia na łodzie należały bez wątpienia do Chufu, jest jednak rzeczą oczywistą, że zamurowano je już po jego śmierci i że uczynił to jego następca. Zgodnie z obyczajem staroegipskim, prawie na każdym z kamieni stanowiących pokrycie pomieszczenia znajdowały się znaki kamieniarskie i graffiti. Jedynym występującym w nich imieniem królewskim jest imię następcy Chufu, Rededefa, na którego barki spadł obowiązek pogrzebania ojca i uzupełnienia jego nie ukończonych budowli.

Nowo odkryta łódź leży w dole oddalonym o 17,85 metra od podstawy piramidy. Dół ten miał 31,2 metra długości, 2,6 metra szerokości i 3,5 metra głębokości. Pokrycie jego stanowiło 41 wielkich bloków wapienia o rozmiarach 4,8 na 0,85 metra, wysokości 1,6 metra i przeciętnym ciężarze 16 ton, oraz jeden mniejszy blok. Kamienie te były spojone zaprawą, a końce ich spoczywały na występach, wykutych w skale po obu stronach dołu. W sześć miesięcy po dokonaniu odkrycia, kiedy robotnicy przystąpili do usuwania tych bloków, stwierdzono, że łódź musiała być zdemontowana przed umieszczeniem jej w dole, ale starano się układać żebra na właściwym miejscu tak, aby nadać całości wygląd kompletnej łodzi. Niektóre części, między innymi bukszpryt, po prostu wrzucono do dołu, a reje żagli i wielkie wiosła sterownicze leżały rozrzucone na pokładzie. Łódź musiała mieć co najmniej jedną kabinę, ponieważ na pokładzie leżały drzwi. Znajdowały się tam także zwoje lin i wiele mat. Żebra były połączone za pomocą czopów, kołków drewnianych oraz miedzianych haków i skobli.

Giza

Giza - łódz w momencie znalezienia Wielkim zadaniem, w obliczu którego stanął obecnie Departament Starożytności, jest zabezpieczenie tej łodzi, zbudowanej z cedru z niewielkim dodatkiem sykomory i innego drewna egipskiego i zagranicznego. Planuje się wzmocnienie każdej z części łodzi, następnie przeniesienie jej i zmontowanie w specjalnym pomieszczeniu, zbudowanym pomiędzy dołem a południowym bokiem Wielkiej Piramidy. Dopóki nie zostanie to dokonane, drugie pomieszczenie na łódź nie będzie badane.

Giza - zrekonstruowana łódź Chufu Jeszcze w styczniu 1961 roku rozmaite części łodzi leżały nadal obok dołu i poddawane były konserwującym procesom chemicznym. Specjaliści znają położenie każdej części w konstrukcji i łódź jest gotowa do umieszczenia w muzeum kiedy zostanie ono ukończone. Łódź była już wcześniej zmontowana prowizorycznie, aby poznać jej wymiary, które są następujące: od dziobu do rufy prawie 43,5 metra, wysokość na dziobie — 5 metrów, wysokość na rufie — 7 metrów. Składa się ona z 651 kawałków drewna, przeważnie cedru z Libanu, kilkuset odcinków liny, ćwieków, mat i innych części. Na pokładzie znajduje się wielka kabina, której sufit opiera się na trzech kolumnach w kształcie palm.