Adwent - czas przygotowania do Bożego Narodzenia
2 grudnia 2007 Kościół katolicki obchodził I Niedzielę Awentu. Jest to czas oczekiwania i przygotowania do świąt Bożego Narodzenia. Adwent rozpoczyna jednocześnie nowy rok liturgiczny. Ten rok będzie obchodzony pod hasłem: "Jesteśmy uczniami Chrystusa". Według kalendarza rzymskiego, Adwent zawsze rozpoczyna się w niedzielę najbliższą uroczystości św. Andrzeja Apostoła i trwa 23-28 dni, obejmując cztery niedziele. Pierwsza niedziela Adwentu może wypadać od 27 listopada do 3 grudnia.
Termin "adwent" pochodzi od łacińskiego słowa "adventus" i oznacza "nadejście". W czasach starożytnych termin ten miał wielorakie znaczenie. Np. w Cesarstwie Rzymskim oznaczał pierwsze oficjalne odwiedziny dygnitarza po objęciu władzy (kronikarz Filokales dzień intronizacji Konstantyna Wielkiego nazwał "advendivi"). Natomiast w religiach pogańskich okres ten oznaczał doroczny powrót bóstwa do świątyni, symbolizowany przez wystawienie jego obrazu.
Pierwsza wzmianka historyczna o Adwencie znajduje się w dekrecie Synodu w Saragossie (Hiszpania) w 980 roku. Na wzór wielkiego postu Adwent trwał w niektórych regionach 40 dni, stąd też był określany jako czterdziestnica - rozpoczynał się od św. Marcina i trwał do Bożego Narodzenia.
W okresie wczesnego chrześcijaństwa określenia tego używano na oznaczenie podwójnego przyjścia Syna Bożego: jako wcielenia człowieka i jako sędziego w chwale - na końcu świata.
Najstarsze ślady Adwentu odnajdujemy w Hiszpanii i Galii w IV wieku. Miał tam charakter pokutny, związany z postem, abstynencją małżeńską oraz skupieniem i był początkowo przygotowaniem do święta Epifanii (Objawienia Bożego - Trzech Króli). Dopiero od V wieku adwent traktowano jako przygotowanie wiernych do świąt Bożego Narodzenia.
W Rzymie do połowy V wieku Adwent nie był znany. Dopiero wtedy dwa tygodnie przed Bożym Narodzeniem, które były czasem postu, ustanowiono okresem przygotowawczym. Czytano wtedy Ewangelię o Najświętszej Marii Pannie oraz o działalności św. Jana Chrzciciela.
Od czasów papieża Grzegorza Wielkiego (540-604) Adwent obejmuje cztery niedziele przed Bożym Narodzeniem i jest liturgicznym przygotowaniem na przyjście Chrystusa, bez praktyk pokutnych.
Adwent we współczesnej liturgii ma nie tylko przygotować wiernych do świąt Bożego Narodzenia, ale powinien mieć też wymiar eschatologiczny oraz skłaniać do wybiegania myślą w przyszłość, kiedy Syn Boży przyjdzie po raz drugi - na Sądzie Ostatecznym. W tym też celu Kościół prowadzi rekolekcje adwentowe, kończące się zazwyczaj sakramentem pokuty (spowiedzią), czyli pojednania się z Bogiem oraz z ludźmi, którym została wyrządzona krzywda. Czas Adwentu nie jest już czasem surowej pokuty, jak było dawniej, tylko pogłębionej refleksji, a także szczególnej pobożności i skupienia oraz oczekiwaniem na przyjście Zbawiciela.
Na zwyczaje adwentowe w Polsce wpłynęły szczególnie praktyki benedyktynów Cystersów. Do tradycji wyłącznie polskich należy np. msza wotywna odprawiana przed świtem, zwana roratami. W niektórych regionach istniał zwyczaj "odtrąbywania Adwentu" rano i wieczorem przez chłopców wiejskich na ligawkach (drewniany instrument podobny do klarnetu), które były używane tylko w czasie rorat.
Nie jest znana pełna historia rorat. W Polsce pierwsze wzmianki sięgają XIII wieku, a od XIV wieku znane są już w całej Polsce. Z odprawianiem mszy roratniej wiąże się zwyczaj zapalania dodatkowej świecy. Odmienne są zdania co do początków i znaczenia tego zwyczaju. Jedni widzą tu nawiązanie do siedmioramiennego świecznika w świątyni jerozolimskiej, inni łączą siedem świec z siedmioma stanami w dawnej Polsce - przedstawiciel każdego stanu zapalał "swoją" świecę, jeszcze inni widzą tu symbol siedmiu radości NMP (7 boleści, 7 darów Ducha Św.). Przyjmuje się, że świeca roratnia symbolizowała NMP jako Jutrzenkę "przed przyjściem" Słońca - Jezusa Chrystusa.
Według przekazów historycznych, po raz pierwszy mszę wotywną odprawiono za panowania Bolesława Wstydliwego.
Z Adwentem związany jest zwyczaj wieńca adwentowego. Wieniec jest symbolem przygotowania i nadziei. W Kościele katolickim miał on przypominać wiernym o zbliżających się świętach Bożego Narodzenia. Gałązki z igliwiem w wieńcu symbolizują świąteczną choinkę, a cztery świeczki oznaczają cztery tygodnie Adwentu. W domu przez kolejne niedziele zapala się najpierw jedną, potem dwie, trzy, a wreszcie wszystkie cztery świece. Światło, zieleń i forma (krąg) wieńca posiadają swoją wymowę (światło, nadzieja, życie, Bóg). W całości wieniec adwentowy jest obrazem wspólnoty oczekującej w miłości i radości na święta Bożego Narodzenia.
Pierwszą świecę zapala się w I Niedzielę Adwentu i symbolizuje ona przebaczenie grzechu nieposłuszeństwa Adamowi i Ewie przez Boga. Druga świeca zapalana jest w II Niedzielę Adwentu i symbolizuje ona wiarę patriarchów narodu izraelskiego w dar Ziemi Obiecanej. Trzecią świecę zapala się w III Niedzielę Adwentu i symbolizuje ona radość króla Dawida świętującego Przymierze z Bogiem. W IV Niedzielę Adwentu palą się już wszystkie cztery świece. Ostatnia z nich symbolizuje nauczanie proroków, którzy zapowiadają przyjście Mesjasza i Jego Królestwa pokoju i sprawiedliwości.
PAP - Nauka w Polsce, Stanisław Karnacewicz - 2007
© 2004-2011 
==>> WPROWADZENIE
Wersja do druku
Góra