==>> WPROWADZENIE - Chronologia chrześ. 1

czytaj więcej

Chronologia chrześcijaństwa 1

I wiek

30	Cesarz Tyberiusz, z dynastii julijsko-klaudyjskiej, rządzi Rzymem (od 14 r. n.e.) i będzie rządził do roku 37
(?) 30	Jezus zostaje ukrzyżowany w Jerozolimie jako agitator polityczny z wyroku Poncjusza Piłata, prefekta Judei
30	Józef Kajfasz pełni funkcję arcykapłana w świątyni w Jerozolimie
(ok.) 30 - 100	Wiek apostolski - najwcześniejszy okres w historii chrześcijaństwa, trwający od śmierci Jezusa do śmierci ostatniego z apostołów
(ok.) 30	W Jerozolimie powstaje pierwsza wspólnota wyznawców Jezusa (nazywanych nazarejczykami albo Galilejczykami), jako sekta mesjańska wewnątrz judaizmu
(ok.) 30	Rozpoczyna się formowanie tradycji ustnej Nowego Testamentu
30	Wellejusz Paterkulus publikuje Historię rzymską
8 XI 30	Urodził się Marcus Cocceius Nerva, późniejszy rzymski cesarz Nerwa
30	Seneka Młodszy rozpoczyna karierę polityczną i prawną (ma 37 lat)
(ok) 30	Helena królowa Adiabene nawraca się na judaizm
(ok) 30	Król Adiabene Izates II (syn Heleny) nawraca się na judaizm
(ok.) 30	Wyznawcy Jezusa czczą „pierwszy dzień tygodnia” (niedzielę) jako „Dzień Pański” (gr. Kyriake Hemera)
31	Cesarz Tyberiusz odkrył spisek na swoje życie, Sejan został zamordowany, czystki w Rzymie
(ok.) 31	Poncjusz Piłat buduje w Cezarei Nadmorskiej, Tiberieum (Świątynię Tyberiusza)
32	Aulus Awiliusz Flakkus zostaje namiestnikiem (prefektem) Egiptu, będzie nim do roku 38
32	Pomponiusz Flakkus zostaje prokonsulem Syrii, będzie nim do roku 35
(ok.) 32	Cesarz Tyberiusz zezwala Żydom na osiedlenie się w Rzymie (Zatybrze)
(ok.) 32-34	Celsus, rzymski lekarz napisał O medycynie (De Medicina)
33	Wielki kryzys finansowy w Rzymie, masowe bankructwa rzymskich banków
33	W Olimpii, w Grecji odbyła się 203. Olimpiada
(ok.) 33	Filon z Aleksandrii pisze dzieło filozoficzno-teologiczne O stworzeniu świata (De opificio mundi)
34	Umiera Herod Filip II (syn Heroda Wielkiego), tetrarcha Batanei, Gaulanitydy, Trachonu i Paneas
34	Batanea, Gaulanityda, Trachon i Paneas zostają wcielone do rzymskiej prowincji Syrii
(ok.) 34	Filon z Aleksandrii pisze O gigantach (De gigantibus)
35	Legatem prowincji Syrii zostaje Lucjusz Witeliusz, będzie nim do roku 37
(ok.) 35	Wśród wyznawców Jezusa rozpoczynają działalność wędrowni kaznodzieje i charyzmatyczni misjonarze
(ok.) 35	Urodził się Marek Fabiusz Kwintylian – najwybitniejszy rzymski nauczyciel retoryki
(ok.) 35	Urodził się Ignacy Antiocheński, jeden z pierwszych Ojców Kościoła, biskup Antiochii
(ok.) 35	Filon z Aleksandrii pisze dzieło filozoficzno-teologiczne Alegorie Praw (Legum Allegoriae)
(ok.) 36	Grupa samarytańskich pielgrzymów zostaje wymordowana na stokach świętej góry Garizim z polecenia Poncjusza Piłata
(ok.) 36	Legat Syrii, Lucjusz Witeliusz, odwołuje Poncjusza Piłata ze stanowiska prefekta Judei, na jego miejsce mianuje Marcellusa
(ok.) 36	Lucjusz Witeliusz, odwołuje Józefa Kajfasza ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Jonatana ben Ananosa
(ok.) 37	Lucjusz Witeliusz, odwołuje Jonatana ben Ananosa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje jego brata Teofila
16 III 37	Umiera cesarz Tyberiusz
18 III 37	Cesarzem zostaje Kaligula, będzie nim do roku 41
21 III 37	Kaligula został ogłoszony przez senat rzymski pater patriae
9 IV 37	Potężne trzęsienie ziemi nawiedza Antiochię nad Orontesem, stolicę prowincji Syrii
37	Herod Agryppa I (wnuk Heroda Wielkiego) z nadania cesarza Kaliguli zostaje królem Batanei, Gaulanitydy, Trachonu i Paneas
37	Cesarz Kaligula mianuje Marullusa prefektem Judei, będzie piastował ten urząd do roku 41
37	W Olimpii, w Grecji odbyła się 204. Olimpiada
37	Otworzono Świątynię Boskiego Augusta, w Rzymie, przy Forum Romanum
15 XII 37	Urodził się cesarz Neron
(ok.) 37	Urodził się Józef Flawiusz, historyk żydowski, kapłan, polityk
(ok.) 37	Powstaje kościół w Liddzie, jak zaświadczają Dzieje Apostolskie
(ok.) 37	Cesarz Kaligula zalegalizował i włączył kult Izydy do rzymskiej religii państwowej, wybudował świątynię Izydy na Placu Marsowym
(ok.) 38	Nawrócenie Pawła z Tarsu pod Damaszkiem
(ok.) 38	Powstaje kościół w Samarii, jak zaświadczają Dzieje Apostolskie
(ok.) 38	Cesarz Kaligula rozpoczął budowę dwóch potężnych akweduktów: Aqua Claudia i Aqua Anio Novus
38	Grecka społeczność Aleksandrii wysyła Apiona Gramatyka na czele poselstwa do Kaliguli, z oskarżeniem Żydów o nieoddawanie czci bogom
(ok.) 38	Powstaje pierwsza wspólnota wyznawców Jezusa w Antiochii
(ok.) 38	Powstaje pierwsza wspólnota wyznawców Jezusa w Damaszku
38	Prześladowanie Żydów w Aleksandrii
(ok.) 38	Powstaje pierwszy kościół na Cyprze, jak zaświadczają Dzieje Apostolskie
(ok.) 38	Powstaje pierwszy kościół w Fenicji (dzisiejszy Liban), jak zaświadczają Dzieje Apostolskie
38	Senat rzymski uchwala deifikację Julii Druzylli, siostry Kaliguli, która otrzymała tytuł bogini Diva Drusilla Panthea
39	Żydowska społeczność Aleksandrii wysyła Filona Aleksandryjskiego na czele poselstwa do Kaliguli, by odeprzeć zarzuty Apiona Gramatyka
(ok.) 39	Powstaje kościół w Joppie, nad Morzem Śródziemnym, jak zaświadczają Dzieje Apostolskie
39	Cesarz Kaligula skazuje na wygnanie Heroda Antypasa (syna Heroda Wielkiego), tetrarchę Galilei i Perei
39	Herod Agryppa I z nadania cesarza Kaliguli zostaje królem Galilei i Perei
39	Petroniusz został legatem prowincji Syrii, będzie nim do roku 42
30 XII 39	Urodził się Tytus Flawiusz Vespazjanus, cesarz rzymski
(ok.) 39	Kaligula rozkazuje umieścić swoją statuę w Świątyni w Jerozolimie
(ok.) 40	Cesarz Kaligula rozpoczyna budowę Cyrku na Watykanie, długiego na 540 m
(ok.) 40	Powstaje kościół w Cezarei Nadmorskiej, zaświadczony w Dziejach Apostolskich
(ok.) 40	Powstaje kościół w Aszdod, zaświadczony w Dziejach Apostolskich
(ok.) 40	W Jerozolimie wyznawcy Jezusa nazywani są po hebrajsku Nocrim („sektą nazarejczyków”)
(ok.) 40	Wyznawcy Jezusa docierają do Rzymu, powstaje pierwsza wspólnota
(ok.) 40	Umiera Herodiada, siostra Heroda Agryppy I, żoną Heroda III i Heroda Antypasa
(ok.) 40	Zamieszki w Judei
(ok.) 40	Urodził się Dion Chryzostom, grecki historyk, filozof, mówca
40	Kaligula ogłosił się bogiem
40	Urodził się Marcjalis, najsłynniejszy rzymski poeta, satyryk i twórca epigramatów
40	Został zamordowany Ptolemeusz z Mauretanii, ostatni męski potomek słynnej egipskiej dynastii Ptolemeuszy
24 I 41	Cesarz Kaligula zostaje zamordowany przez pretorian
25 I 41	Cesarzem zostaje Klaudiusz, będzie nim do roku 54
(ok.) 41	Wyznawcy Jezusa rozprzestrzeniają się głównie w środowiskach miejskich, wśród Żydów
41	Herod Agryppa I z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Judei i Samarii, otrzymuje prawo mianowania arcykapłanów w świątyni jerozolimskiej
41	Senat rzymski skazał pośmiertnie Kaligulę na damnatio memoriae - potępienie pamięci
41	Tyberiusz Klaudiusz Balbillus został oficjalnym doradcą i astrologiem dworskim cesarza Klaudiusza
41	W Olimpii, w Grecji odbyła się 205. Olimpiada
41	Cesarz Klaudiusz wygnał Senekę Młodszego na Korsykę
41	Herod Agryppa I odwołuje Teofila ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Szymona Kanterasa
(ok.) 41	W Ostii (porcie Rzymu) powstaje monumentalna synagoga (mogła pomieścić 300 osób)
41	Herod z Chalkis (brat Herod Agryppy I) z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Chalkis
41	Cesarz Klaudiusz pisze List do Aleksandryjczyków, przywraca Żydom przywileje i immunitety
(ok.) 41	Cesarz Klaudiusz wydaje edykt całkowicie zakazujący religii druidów
(ok.) 41	Filon z Aleksandrii pisze De vita contemplativa (O życiu kontemplacyjnym), w której opisał Terapeutów - żydowska sekta o charakterze ascetyczno-mistycznym
41-42	Herod Agryppa I buduje w Jerozolimie nowy mur obronny tzw. Trzeci Mur
42	Herod Agryppa I odwołuje Szymona Kanterasa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Mattiasa syna Annasza
42	Senat rzymski uchwala deifikację Liwii, żony Augusta, która otrzymała tytuł Diva Augusta
(ok.) 42	W Antiochii nad Orontesem poganie po raz pierwszy zaczęli nazywać uczniów Jezusa „chrześcijanami” (Christianoi)
(ok.) 42	Pomponiusz Mela – pierwszy geograf Rzymu pisze De chorographia
(ok.) 42	Heroda Agryppy I kazał ściąć apostoła Jakuba Starszego
(ok.) 42	Cesarz Klaudiusz reformuje frygijski kult Kybele i Attisa i włącza do oficjalnych rzymskich świąt państwowych
43-44	Podbój Brytanii
43	Herod Agryppa I odwołuje Mattiasa syna Annasza ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Elioneusza syna Kanterasa
(ok.) 43	Rzymski obóz wojskowy Mogontiacum nad Renem (dzisiejsza Moguncja) przekształca sie w miasto handlowe
(ok.) 43	Paweł z Tarsu przybywa do Antiochii Syryjskiej
44	Umiera król Herod Agryppa I
44	Po śmierci Heroda Agryppy I cesarz Klaudiusz przekazuje opiekę nad świątynią w Jerozolimie i prawo mianowania arcykapłanów Herodowi z Chalkis
44	Herod z Chalkis odwołuje Elioneusza syna Kanterasa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Józefa syna Kamei
44	Judea przechodzi pod władzę prokuratora rzymskiego, zostaje nim Kuspiusz Fadus, będzie piastował urząd przez 2 lata
45	Mauretania zostaje prowincją rzymską
(ok.) 45	Zaczynają powstawać pierwsze kościoły domowe (łac. domus ecclesiae), co potwierdza Paweł w Listach
(ok.) 45	Urodził się Plutarch z Cheronei, grecki historyk i biograf
45	W Olimpii, w Grecji odbyła się 206. Olimpiada
(ok.) 45	Rzymianie zakładają w południowo-wschodniej Anglii Camulodunum (dzisiejsze Colchester)
45-50	Cesarz Klaudiusz reorganizuje administrację imperium, ustanawia Prowincję Recję, i Prowincję Noricum
46	Cesarz Klaudiusz mianuje Tyberiusza Juliusza Aleksandra prokuratorem Judei, będzie piastował urząd przez 2 lata
46	Cesarz Klaudiusz przyłączył królestwo trackie do cesarstwa, tworząc nową prowincję rzymską Trację
46-47	Cesarz Klaudiusz kończy budowę drogi Via Claudia Augusta, łączącej dolinę Padu z Dunajem
47	Klęska głodu w Palestynie
47	Cesarz Klaudiusz wydał edykt nakazujący stworzenie Kolegium 60 Haruspików (Ordo LX Haruspicum)
47	W Rzymie odbywają się Ludi Saeculares z okazji 800-lecia Rzymu
47	Zostaje założony Londyn jako rzymska kolonia Londinum
47	Herod z Chalkis odwołuje Józefa syna Kamei ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Ananiasza syna Nebedeusza
47	Tyberiusz Juliusz Aleksander, prokurator Judei, skazuje na ukrzyżowanie dwóch synów Judy Galilejczyka
44-48	Według przeprowadzonego cenzusu Imperium ma ponad 6 000 000 obywateli (mężczyzn), dodając kobiety i dzieci, szacuje się na około 20 milionów
48	Cesarza Klaudiusz mianuje Wentydiusza Kumanusa prokuratorem Judei
48	Umiera król Herod z Chalkis
49	Wypędzenie Żydów z Rzymu za panowania cesarza Klaudiusza, o czym zaświadcza Swetoniusz w Żywotach Cezarów
(ok.) 49	Tzw sobór w Jerozolimie, na którym zdecydowano, że nowo-nawróceni nie muszą poddawać się obrzezaniu i przestrzegać wszystkich praw żydowskich
49	Herod Agryppa II (syn Heroda Agryppy I) z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Chalkis
49	W Olimpii, w Grecji odbyła się 207. Olimpiada
49	Cesarz Klaudiusz rozszerza święte granice Rzymu (Pomerium), włączył w granice miasta Awentyn
(ok.) 49-58	Powstają pierwsze wspólnoty chrześcijan w Azji Mniejszej, dzięki podróżom misyjnym Pawła z Tarsu
(ok.) 50	Umiera Filon Aleksandryjski, żydowski filozof
(ok.) 50	Powstaje kościół domowy w Kafarnaum nad Jeziorem Tyberiadzkim
50	Zostaje założone miasto Utrech jako rzymska kolonia (dziś w Holandii)
(ok.) 50	Dzięki misjonarzom chrześcijaństwo zaczyna wychodzić poza judaizm, nowa wiara rozprzestrzenia się także wśród pogan
(ok.) 50	Klaudiusz buduje akwedukt Pont du Gard, w Nîmes, we Francji
50	Kolonia wcześniejsza Colonia Claudia Ara Agrippinensium otrzymuje status miasta
(ok.) 50	Umiera Fedro - rzymski bajkopisarz
(ok.) 50	Heron z Aleksandrii buduje pierwsza parową turbinę, zwaną Banią Herona
(ok.) 50	Urodził się Epiktet z Hierapolis, filozof
50	Cesarz Klaudiusz oficjalnie adoptował Neron
51	Junniusz Anneusz Gallio zostaje prokonsulem Achai
(ok.) 51	Paweł z Tarsu dociera do Grecji (Ateny, Tesaloniki, Korynt), gdzie powstają chrześcijańskie wspólnoty
ok. 51-52	Paweł z Tarsu pisze Pierwszy List do Tesaloniczan, uważany za jego najstarszy list i najstarszy dokument chrześcijański
ok. 51-180	Powstaje literatura chrześcijańska, spisywana do roku 180 wyłącznie po grecku
24 X 51	Urodził się Titus Flavius Domitianus, późniejszy cesarz Domicjan
52	Zostaje ukończony Akwedukt Klaudiusza długi 69 km
52	Cesarza Klaudiusz mianuje Antoniusza Feliksa prokuratorem Judei
52	Cesarza Klaudiusz wypędza astrologów (Chaldejczyków) z Rzymu i z Italii
(ok.) 52	Zmarł Gamaliel Starszy, faryzeusz, członek Sanchedrynu, nauczyciel Pawła z Tarsu
(ok.) 53	Paweł z Tarsu pisze Pierwszy List do Koryntian
(ok.) 53	Paweł z Tarsu wspomina o obchodzeniu żydowskiego święta Paschy jako świąt chrześcijańskich (Wielkanoc), 14. dnia miesiąca Nisan
53	Herod Agryppa II z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Batanei, Gaulanitydy, Trachonu
53	W Olimpii, w Grecji odbyła się 208. Olimpiada
18 IX 53	Urodził się Marcus Ulpius Traianus, przyszły cesarz Trajan
53	Paweł z Tarsu pierwszych wyznawców Jezusa nazywa "świętymi" (hagioi), lub „braćmi” (adelfoi)
13 X 54	Umiera otruty cesarz Klaudiusz
13 X 54	Cesarzem zostaje 17-letni Neron, będzie nim do roku 68
(ok.) 54	Paweł z Tarsu pisze List do Galatów
(ok.) 54	W Judei, w nacjonalistyczno-religijnym stronnictwie zelotów powstaje frakcja terrorystyczna sykariuszy
54	Senat rzymski uchwala deifikację cesarz Klaudiusza, który otrzymał tytuł Divus Claudius
54	Neron, jako adoptowany syn Klaudiusza, otrzymał tytuł "Syn Boskiego" Divi Filius
(ok.) 54	Po śmierci Klaudiusza Żydzi i chrześcijanie powracają licznie do Rzymu
54	Seneka napisał Udynienie boskiego Klaudiusza (Apocolocyntosis divi Claudii)
(ok.) 55	Urodził się Publiusz Korneliusz Tacyt - rzymski historyk
(ok.) 55	Sikariusze mordują, w Jerozolimie, byłego arcykapłana Jonatan (syn Annasza)
(ok.) 55-60	Wojna Rzymu z Partami
(ok.) 55	Paweł z Tarsu pisze List do Filipian
(ok.) 55	Paweł z Tarsu pisze Drugi List do Koryntian
(ok.) 56	Paweł z Tarsu odbywa ostatnią podróż misyjną (Efez, Milet, Korynt)
(ok.) 56	Cesarz Neron kończ budowę Cyrku na Watykanie, rozpoczętą przez Kaligulę, odtąd nazywanego Cyrkiem Nerona
(ok.) 56	Paweł z Tarsu pisze List do Rzymian
(ok.) 56	W Rzymie istnieje kilka niezależnych kościołów domowych, o czym zaświadcza Paweł z Tarsu
(ok.) 57	W Cesarei Nadmorskiej, w Judei, wybuchają wielodniowe zamieszki między Żydami a poganami
57	Pomponia Grecyna, żona Aulusa Plaucjusza, została oskarżona o wyznawanie „obcego zabobonu”
57	W Olimpii, w Grecji odbyła się 209. Olimpiada
58	Neron odwołuje Antoniusza Feliksa, prokuratorem Judei, za zamieszki w Cezarei
58	Prokuratorem Judei zostaje Porcjusz Festus
(ok.) 58	Paweł z Tarsu pisze List do Filemona
(ok.) 58-60	Paweł z Tarsu zostaje zatrzymany w Jerozolimie i uwięziony w Cezareii
59	Herod Agryppa II pozbawia urzędu arcykapłana Ananiasza syna Nebedeusza i mianuje na jego miejsce Izmaela, syna Fabiego
(ok.) 59	Cesarz Neron organizuje igrzyska na wzór grecki, ustanawia Juwenalia - święto młodości
60-62	Paweł z Tarsu w Rzymie
60	Legatem Syrii zostaje Gnejusz Domicjusz Korbulon (Gnaeus Domitius Corbulo)
60	Herod Agryppa II odwołuje Izmaela syna Fabiego ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Józefa Kabiego
60	Laodycea została niemal całkowicie zniszczona przez potężne trzęsienie ziemi.
(ok.) 60	W Antiochii nad Orontesem Menander zakłada szkołę gnostycką
61	Powstanie Boudikki i Icenów w Brytanii
61	W Olimpii, w Grecji odbyła się 210. Olimpiada
(ok.) 62	Herod Agryppa II odwołuje Józefa Kabiego ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Annasza II zwanego Młodszym
62	Śmierć Jakuba "brata Pańskiego" z wyroku arcykapłana Annasza II w Jerozolimie
62	Prokuratorem Judei zostaje Lukcejusz Albinus
62	Senat rzymski uchwala deifikację Klaudii Oktawii, żony Nerona, która otrzymała tytuł Diva Octavia
(ok.) 62	Herod Agryppa II odwołuje Annasza II zwanego Młodszym ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Jezusa syna Damnajosa
(ok.) 63	Herod Agryppa II odwołuje Jezusa syna Damnajosa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Jezusa syna Gamaliela
(ok.) 63	Gajusz Cestiusz Gallus został legatem prowincji Syrii
64	Pożar Rzymu za panowania cesarza Nerona i prześladowania chrześcijan, o czym zaświadcza Tacyt w Rocznikach
64	Prokuratorem Judei zostaje Gesjusz Florus
64	Neron rozpoczyna budowę ogromnego Domus Aurea (Złotego Domu) pomiędzy Palatynem, Eskwilinem i Celio
64	Rozpoczęto budowę Kolosa Nerona, wysokiego 30 m, przedstawiającego cesarza jako boga Słońca (Sol)
(ok.) 64	Seneka Młodszy napisał Listy moralne do Lucyliusza (Epistulae morales ad Lucilium)
(ok.) 64	Tyberiusz Klaudiusz Balbillus zostaje nadwornym astrologiem Nerona
65	Herod Agryppa II odwołuje Jezusa syna Gamaliela ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Mattiasa syn Teofila
65	Neron wypędza astrologów z Rzymu
65	W Olimpii, w Grecji odbyła się 211. Olimpiada
65	Senat rzymski uchwala deifikację Poppei Sabiny, żony Nerona, która otrzymała tytuł Diva Poppaea
(ok.) 65	Seneka Młodszy pisze traktat „O zjawiskach natury” (łac. Naturales quaestiones)
65	Umiera Seneka Młodszy, autor m.in. „O spokoju ducha” (De tranquillitate animi)
66	Pogrom Żydów w Egipcie
66	Umiera Gajusz Petroniusz, autor powieści Satyricon („Satyrykon”)
66-73	Wielki powstanie Żydów w Palestynie - wojna żydowska
66	Żydzi w Cezarei i później w Jerozolimie zbuntowali się, sykariusze zmasakrowali rzymski garnizon
66	Prokuratorem Judei zostaje Marek Antoniusz Julianus
66	Namiestnik Syrii, Cestiusz Gallus na czele XII Legionu Fulminata dotarł do Jerozolimy i po nieudanym oblężeniu nakazał odwrót, w wąwozie Bet Horon Żydzi rozbili rzymską armię, namiestnik z niedobitkami uciekł
66	Sikariusze mordują, w Jerozolimie, arcykapłana Ananiasza (syna Nebedeusza)
66	Sanhedryn przekształcił się w oficjalny rząd powstańczy (Rząd Narodowy)
66	Cesarz Neron mianował Wespazjana wodzem naczelnym armii wysłaną do stłumienia powstania w Judei
67	Do Ptolemaidy, na granicy z Galileą, przybywa XIII Legion rzymski dowodzony przez konsula Tytusa Flawiusza, V Legion Macedonica i XV Legion Apollinaris
67	Wespazjan (Titus Flavius Vespasianus) razem z synem Tytusem rozpoczyna pacyfikację Judei
67	V Legion Macedonica (Legio V Macedonica) pod dowództwem Sekstusa Wettulenusa Cerialisa dokonał krwawej rzezi Samarytan, na górze Garizim
(ok.) 67	Z Jerozolimy znika wspólnota chrześcijan
67	Cesarz Neron zarządził dodatkowe igrzyska olimpijskie, ze względu na jego przyjazd do Olimpii - zdobył 1808 wieńców zwycięstwa
67	Legatem Syrii został Gajusz Licyniusz Mucjanus
67/68	Zniszczenie Qumran
67/68	Zeloci i Sykariusze po zajęciu Świątyni w Jerozolimie wybrali Fanazesa na stanowisko arcykapłana
9 VI 68	Neron popełnia samobójstwo, ostatni cesarz z dynastia julijsko-klaudyjskiej
68-69	"Rok czterech cesarzy" (Galba, Oton, Witeliusz, Wespazjan), wojna domowa w Rzymie
9 I 68	Serwiusz Sulpicjusz Galba zostaje cesarzem, będzie rządził 7 miesięcy
68	Senat rzymski pośmiertnie skazał Nerona na damnatio memoriae - potępienie pamięci
15 IV 69	Galba zostaje zamordowany
15 I 69	Cesarzem rzymskim został Oton (Marcus Salvius Otho), rądził 3 miesiące (dokładnie 91 dni)
16 IV 69	Oton popełnił samobójstwo
16 IV 69	Cesarzem rzymskim został Witeliusz (Aulus Vitellius), rządził zaledwie 8 miesięcy
69	Cesarz Witeliusz wypędza z Italii astrologów
69	W Olimpii, w Grecji odbyła się 212. Olimpiada
1 VII 69	Wespazjan zostaje obwołany cesarzem przez swoje legiony e Egipcie
XII 69	Świątynia Jowisza Najlepszego Największego spłonęła w czasie pożaru w Rzymie
21 XII 69	Cesarz Witeliusz został zamordowany w Rzymie przez żołnierzy Wespazjana
69-96	Rzymem włada dynastia Flawiuszów
21 XII 69	Wespazjan zostaje jedynowładcą, po wkroczeniu do Rzymu, będzie cesarzem do roku 79
69	Urodził się św. Polikarp ze Smyrny - jeden z najsłynniejszych Ojców Apostolskich
69	Urodził się Swetoniusz (Gaius Suetonius Tranquillus), rzymski historyk
(ok.) 70	Urodził się Papiasz ze Hierapolis, późniejszy biskup, zaliczany do Ojców Apostolskich
VIII 70	Pożar Jerozolimy, zniszczenie świątyni, przestają istnieć kasty kapłanów, lewitów, saduceuszy, i esseńczyków, koniec składania ofiar, koniec judaizmu drugiej świątyni
IX 70	Rzymski wódz Tytus (syn cesarza Wespazjana) wydał oficjalny rozkaz zrównania z ziemią całej Jerozolimy i murów obronnych
(ok.) 70-90	Okres rozdzielenia Kościoła od Synagogi
(ok.) 70	Cezarea Nadmorska (Caesarea Maritima) staje się jedynym centrum administracyjnym i wojskowym rzymskiej prowincji Judei (Provincia Iudaea)
(ok.) 70-80	Pokój Flawijski - okres pokoju dla Kościoła
(ok.) 70	Sekstus Wettulenus Cerialis (Sextus Vettulenus Cerialis) zostaje namiestnikiem Judei i dowódcą legionu, z tytułem: legatus Augusti pro praetore et legatus legionis X Fretensis
(ok.) 70	Ignacy zostaje biskupem Antiochii
(ok.) 70	Wespazjan wprowadza podatek od moczu (vectigal urinae) by ratować Rzym przed bankructwem po wojnie domowej
(ok.) 70	Faryzeusze w Jawne pod przywództwem Jochanana ben Zakaj kładą fundamenty pod judaizm rabiniczny, centralnym punktem życia religijnego staje się synagoga
(ok.) 70	Menander Samarytanin przenosi się do Antiochii Syryjskiej, zakłada gnostycką szkołę (menandrian)
(ok.) 71	Legion XV Apollinaris (Legio XV Apollinaris) powraca do Panonii, do obozu Carnuntum, nad Dunajem
(ok.) 71	Legion V Macedonica (Legio V Macedonica) powraca do Mezji, do obozu Oescus, nad Dunajem
70-90	Początek spisywania Ewangelii
ok. 70	Rozpoczęto w Rzymie budowę Świątyni Boskiego Klaudiusza (Templum Divi Claudii) i renowację Świątyni Honoru i Cnoty (Aedes Honoris et Virtutis)
(ok.) 70-90	Zostaje spisana Ewangelia Marka
71	Tytus odbył w Rzymie triumf po zwycięstwie nad Żydami
71	Zrównana z ziemią i wyludniona Jerozolima zostaje przekształcona w bazę X Legionu (Legio X Fretensis), jako strefa militarna zakazano cywilom zbliżania się do miasta (Żydom i poganom)
71	Sekstus Lucyliusz Bassus zostaje namiestnikiem (legatem) Judei, nosił podwójny tytuł legatus Augusti pro praetore et legatus legionis X Fretensis
71	Rozpoczęto w Rzymie budowę Świątyni Pokoju (Templum Pacis)
72	Cesarz Wespazjan rozpoczyna budowę Koloseum (Amfiteatru Flawiuszów) w Rzymie, największego na świecie amfiteatru
72	Zostaje założona Flavia Neapolis (Naplus) w Samarii
73	Upada ostatni bastion powstania żydowskiego - Masada - koniec istnienia stronnictwa zelotów i sikariuszy
73	Rzymski gubernator Egiptu Paulinus zamyka żydowską Świątynię Oniasza w Leontopolis
73	W Olimpii, w Grecji odbyła się 213. Olimpiada
73	Lucjusz Flawiusz Silva zostaje namiestnikiem Judei, nosił podwójny tytuł legatus Augusti pro praetore et legatus legionis X Fretensis
73-74	Cenzus obywateli rzymskich przeprowadzony przez Wespazjana; Rzym w tym czasie jest podzielony na 14 regionów i 265 dzielnic (vici); w mieście jest 265 kapliczek skrzyżowaniowych (compita larum)
74	Judea staje się prowincją cesarską, a Żydzi poddanymi rzymskimi, Rzym konfiskuje ziemie należącą do Żydów na terenie prowincji Judea
74	Wespazjan wydaje Edykt o przywilejach lekarzy i nauczycieli (Edictum Vespasiani de privilegiis medicorum et magistrorum)
74	W Rzymie przeprowadzono ostatni raz ceremoniał oczyszczenia państwa (lustrum), po raz ostatni suovetaurilia została złożona na Polu Marsowym
74	Rzym wprowadza Fiscus Judaicus - urząd powołany do zbierania podatku od Żydów mieszkających w imperium rzymskim
74	Wypędzenie filozofów z Rzymu
(ok.) 75	Józef Flawiusz pisze Wojny Żydowskie
(ok.) 75	W stronnictwie judaizantów powstaje odłam Ebionitów, w Pelli i okolicach
75	Rzymski Senat nakazał dokończenie Kolosa Nerona, bo rzeźba była zbyt cenna, by ją zniszczyć
75	Szacuje się że w tym czasie na świecie było około 4000 chrześcijan
75	Wespazjan rozpoczyna budowę Forum Wespazjana w Rzymie, a w nim dwie wielkie biblioteki
(ok.) 75	Pliniusz Starszy pisze Naturalis historia (Historia naturalna)
24 I 76	Urodził się Publiusz Eliusz Hadrian, znany później jako cesarz Hadrian
77	Cesarz Wespazjan mianował nowego namiestnika Brytanii – Gnejusza Juliusza Agrykolę
77	Cesarz Wespazjan oficjalnie otworzył i poświęcił w Rzymie Forum Pokoju (Forum Pacis), znane też jako Forum Wespazjana
77	Rzymianie rozpoczynają budowę akweduktu w Segowii (Hiszpania)
77	W Olimpii, w Grecji odbyła się 214. Olimpiada
78	Agrykola podbija Walię
23 VI 79	Umiera cesarz Wespazjan
24 VI 79	Cesarzem zostaje Tytus, będzie nim do roku 81
24 VIII 79	Wybuch Wezuwiusza, zostają pogrzebane Pompeje i Herkulanum, ginie tragicznie Pliniusz Starszy
79	Senat rzymski uchwala deifikację cesarza Wespazjana, który otrzymał tytuł Divus Vespasianus
ok. 80	W Rzymie mieszkało od 500 do 1000 chrześcijan, mogło istnieć kilka kościołów domowych
ok. 80	M. Salwidenus (Marcus Salvidenus) został namiestnikiem Judei, nosił podwójny tytuł legatus Augusti pro praetore et legatus legionis X Fretensis
ok. 80	Jerozolima nadal jest twierdzą wojskową (castra), rozbudowaną o koszary, magazyny, łaźnie rzymskie (termy), bez ludności cywilnej
ok. 80	Gamaliel II zostaje Nazim czyli pierwszym Patriarchą Żydów, rządzącym odrodzonym Sanhedrynem w Jawne
ok. 80	Urodził się Flegon z Tralles, historyk i kronikarz grecki
ok. 80	Powstaje Apokalipsa Abrahama
80	W Rzymie wybucha wielki pożar, spłonęły: świątynia Jowisza Najlepszego Największego na Kapitolu, Izydy i Serapisa (Iseum), świątynia Neptuna
ok. 80	Uroczyste otwarcie Koloseum w Rzymie - Amfiteatr Flawiuszów (Amphitheatrum Flavium)
ok. 80	Powstaje IV Księga Sybillińska - apokryf żydowski
ok. 80	Wśród chrześcijan pojawia się doketyzm - pogląd teologiczny, który odrzucał inkarnację Jezus, ciało jego nie było prawdziwe lecz zjawą, "podobieństwem" - dokesis
81	W Olimpii, w Grecji odbyła się 215. Olimpiada
13 IX 81	Umiera cesarz Tytus
14 IX 81	Cesarzem zostaje Domicjan, będzie nim do roku 96
81	Senat rzymski uchwala deifikację cesarza Tytusa, który otrzymał tytuł Divus Titus
81-96	Prześladowania "potomków Dawida", za panowania cesarza Domicjana
81	Senat rzymski uchwala deifikację Flawii Domitilli Starszej, matki Domicjana, która otrzymała tytuł Diva Domitilla
82	Senat rzymski uchwala deifikację Flawii Domitilli Młodszej, siostry Domicjana, która otrzymała tytuł Diva Domitilla
ok. 82	Wzniesienie w Rzymie Łuku Tytusa
82	Senat rzymski uchwala deifikację Flawiusza Cezara, zmarłego synka Domicjana, nadając mu tytuł Divus Caesar
83	Domicjan zapoczątkował budowę Limes Germanicus
84	Domicjan odwołał Agrykolę z namiestnictwa Brytanii
85-90	Domicjan ustanawia Prowincję Germania Inferior (Dolna Germania) i Prowincję Germania Superior (Górna Germania)
85	W Olimpii, w Grecji odbyła się 216. Olimpiada
(ok.) 85	Powstaje Życie Adama i Ewy
(ok.) 85	Zostaje spisana Ewangelia Mateusza
(ok.) 85	Zostaje spisana Ewangelia Łukasza
(ok.) 85	Pompejusz Longinus zostaje namiestnikiem Judei, nosił podwójny tytuł legatus Augusti pro praetore et legatus legionis X Fretensis
86	Cesarz Domicjan ustanawia Igrzyska Kapitolińskie w Rzymie (Agon Capitolinus) – na wzór Olimpiady - buduje pierwszy murowany Stadionu (dzisiejszy Plac Navona)
19 IX 86	Urodził się Tytus Aureliusz Fulwiusz Boionius Arriusz Antoninus, znany jako Antoninus Pius
(ok.) 86	Marcjalis publikuje pierwsze dwie księgi Epigramatów
87	Królem Dacji został Decebal
88	Cesarz Domicjan organizuje Igrzyska Stulecia (Ludi Saeculares)
89	Jako stały rzymski obóz wojskowy (castrum) powstało Aquinicum, późniejszy Budapeszt
89	W Olimpii, w Grecji odbyła się 217. Olimpiada
(ok.) 90	Zostają spisane Dzieje Apostolskie
(ok.) 90	Zostaje spisany List Judy
90	Odbywa się II edycja Igrzysk Kapitolińskich w Rzymie (Agon Capitolinus)
(ok.) 90	Rabini z Jawne wprowadzili do modlitw klątwę [Birkat ha-Minim], która potępiała nazarejczyków (chrześcijan) i heretyków.
(ok.) 90 - 156	Wiek ojców apostolskich - okres w historii chrześcijaństwa od śmierci ostatniego apostoła do śmierć św. Polikarpa ze Smyrny
(ok.) 90	Żydzi w Rzymie zaczynają budować pierwsze katakumby przy via Nomentana (Villa Torlogna)
(ok.) 90	Rzymianie zakładają Vindobonę, stały obóz wojskowy (Legio X Gemina), późniejszy Wiedeń
(ok.) 90	Powstaje I List Piotra
(ok.) 90	W Jawne konsoliduje się judaizm faryzejski, ustala się kanon Biblii Hebrajskiej (Starego Testamentu)
90-95	Kulminacja napięć wokół Kultu Imperialnego, Domicjan żąda, by zwracano się do niego „Pan i Bóg” (Dominus et Deus)
91	Senat rzymski uchwala deifikację Julii Flawii, córki Tytusa, nadając jej tytuł Diva Julia
(ok.) 91	Rzymski poeta Stacjusz jako pierwszy wspomina kult Mitry w Rzymie, w Tebaidzie (Thebaid)
92	Wojny sarmackie i markomańskie, zniszczony zostaje m.in. XXI Legion Rapax
(ok.) 93	Józef Flawiusz pisze Dawne dzieje Izraela
93	Sekstus Hermetidiusz Kampanus zostaje namiestnikiem Judei i dowódcą bazy w Jerozolimie, nosił podwójny tytuł legatus Augusti pro praetore et legatus legionis X Fretensis
93	W Olimpii, w Grecji odbyła się 218. Olimpiada
94	Domicjan odbudował Curia Julia – siedzibę rzymskiego Senatu na Forum Romanum
94	Odbywa się III edycja Igrzysk Kapitolińskich w Rzymie (Agon Capitolinus)
95	Prześladowania niektórych członków arystokracji oskarżonych o ateizm i przyjmowanie żydowskich zwyczajów jak Flavius Clemens, Acilius Glabrio, Flavia Domitilla, za panowania cesarza Domicjana
(ok.) 95	Powstaje 4 Księga Ezdrasza (Apokalipsa Ezdrasza)
(ok.) 95	Powstaje List Klemensa Rzymskiego do Koryntian
(ok.) 95	Powstaje Apokalipsa i Ewangelia Jana
(ok.) 95	Urodził się Klaudiusz Ptolemeusz genialny grecko-egipski astronom, matematyk i geograf
(ok.) 95	Powstaje 2 Księga Barucha (Apokalipsa Barucha)
95	Cesarz Domicjan wygnał z Rzymu i z Włoch wszystkich filozofów
(ok.) 96	Powstaje List do Hebrajczyków (anonimowy)
18 IX 96	Cesarz Domicjan zostaje zamordowany, ostatni z Flawiuszów
96-192	Rzymem włada dynastia Antoninów
18 IX 96	Cesarzem zostaje Nerwa, będzie nim do roku 98
96	Senat rzymski nałożył na Domicjana potępienie pamięci (damnatio memoriae)
96-97	Cesarz Nerwa przeprowadził reformę podatku Fiscus Judaicus, kazał wybić specjalną monetę z napisem Fisci Iudaici calumnia sublata (zniesienie oszczerstw podatku żydowskiego)
97	Nerwa mianował Frontynusa, kuratorem rzymskich akweduktów (curator aquarum), wybitnego autora podręcznika inżynierii
97	Nerwa zakończył krwawe prześladowania Domicjana
97	W Olimpii, w Grecji odbywa się 219 Olimpiada
28 X 97	Nerwa zaadoptował najzdolniejszego rzymskiego wodza, Trajana
98	Jerozolima nadal jest zamkniętą strefą militarną
27 I 98	Umiera cesarz Nerwa
27 I 98	Cesarzem zostaje Trajan (z dynastii Antoninów), będzie nim do roku 117
98	Senat rzymski uchwala deifikację cesarza Nerwy, która otrzymała tytuł Divus Nerva
98	Odbywa się IV edycja Igrzysk Kapitolińskich w Rzymie (Agon Capitolinus)
98	Tacyt pisze Germanię (De origine et situ Germanorum)
(ok.) 99	W synagodze zaczyna się śpiewać Amidę (Szemone Esre – Osiemnaście Błogosławieństw)
(ok.) 99	Namiestnikiem Judei i dowódcą bazy w Jerozolimie zostaje Tyberiusz Klaudiusz Attyk Herodes (ojciec słynnego greckiego mówcy i milionera Heroda Attyka), nosił podwójny tytuł legatus Augusti pro praetore et legatus legionis X Fretensis
(ok.) 100	W Antiochii nad Orontesem Saturnil zakłada szkołę gnostycką, tworząc podwaliny pod tzw. gnozę syryjską
(ok.) 100	Pod koniec I wieku mogło żyć na świecie od 8000 do 10000 chrześcijan
100	Namiestnikiem Syrii został Gaius Antius Aulus Julius Quadratus
(ok.) 100	Antiochia w Syrii jest trzecim co do wielkości miastem Imperium Rzymskiego (po Rzymie i Aleksandrii)
(ok.) 100	Urodził się Justyn Męczennik, w Samarii
(ok.) 100	Powstają Listy Jana
(ok.) 100	Powstaje Ewangelia Hebrajczyków (łac. Evangelium Hebraeorum) zaginiona, znana tylko z cytatów Ojców Kościoła
(ok.) 100	Zostaje spisana Ewangelia Jana
(ok.) 100	Powstaje gnostycka sekta Elkezaitów