Publilius Syrus
MAKSYMY MORALNE
✤
Aliena nobis, nostra plus aliis placent.
Cudze chwalicie, swego nie znacie.
✤
Amare et sapere vix deo conceditur.
Tylko bóg potraf zachować rozum w miłości.
✤
Amico frmo nihil emi melius potest.
Niczego lepszego nie można pozyskać niż wiernego przyjaciela.
✤
Amicum an nomen habeas, aperit calamitas.
Nieszczęście pokazuje, czy masz prawdziwego przyjaciela, czy przyjaciela jedynie z nazwy.
✤
Amicum perdere est damnorum maximum.
Stracić przyjaciela to największa strata.
✤
Amor, ut lacrima, ab oculo oritur, in pectus cadit.
Miłość jak łza – rodzi się w oku, zapada w serce.
✤
Animo imperabit sapiens, stultus serviet.
Mądry będzie rozkazywał swym namiętnościom, głupi będzie w ich niewoli.
✤
Animo imperato ne tibi animus imperet.
Panuj nad swoimi emocjami, aby emocje nie rządziły tobą.
✤
Animo ventrique imperare debet qui frugi esse vult.
Kto chce być osobą szlachetną, powinien panować nad sercem i żołądkiem.
✤
Animus vereri qui scit, scit tuta ingredi.
Dusza, która zna lęk, odnajdzie bezpieczne wyjście.
✤
Aperte mala cum est mulier, tum demum est bona.
Kobieta, kiedy jest wyraźnie zagniewana, wtedy dopiero pokazuje prawdziwe oblicze.
✤
Ars non ea est quae casu ad effectum venit.
Talent nie jest potrzebny tam, gdzie przypadkowo osiąga się sukces.
✤
Auro suadente nihil potest oratio.
Słowa nic nie znaczą wobec perswazyjnej siły złota.
✤
Avarus animus nullo satiatur lucro.
Skąpej duszy żaden zysk nie zaspokoi.
✤
Bene (vulgo) audire alterum patrimonium est.
Powszechna dobra opinia – to drugi majątek.
✤
Bene factis proximae ad deos accedimus.
Szlachetnymi czynami najszybciej zbliżamy się do bogów.
✤
Beneficium egendi bis dat qui dat celeriter.
Dwa razy wyświadcza dobrodziejstwo potrzebującemu, kto robi to szybko.
✤
Blanditia non imperio fit dulcis Venus.
Powabem – nie na rozkaz – powstaje słodka Miłość.
✤
Bonum ad virum cito moritur iracundia.
W dobrym człowieku gniew szybko mija.
✤
Caeci sunt oculi, cum animus alias res agit.
Oczy są ślepe, gdy rozum zajęty jest czymś inny
✤
Cogit rogando quum rogat potentior.
Prośba jest rozkazem, gdy prosi przełożony.
✤
Coniunctio animi maxima est cognatio.
Wspólnota duchowa jest najwyższym pokrewieństwem.
✤
Consultor homini tempus utilissimus.
Czas jest najlepszym doradcą człowieka.
✤
Contra felicem vix deus vires habet.
Nawet bóg nie może zbyt wiele zrobić przeciwko szczęśliwemu człowiekowi.
✤
Cuivis dolori remedium est patientia.
Cierpliwość jest lekiem na każdy ból.
✤
Deos ridere credo, cum felix vocat.
Sądzę, że bogowie się śmieją, gdy z prośbą zwraca się do nich człowiek szczęśliwy.
✤
Dolor animi multo gravior est quam corporis.
Cierpienie duszy jest znacznie cięższe niż ciała.
✤
Errat datum qui sibi quod extortum est putat.
Myli się ten, kto uważa za swoje to, co zabrał siłą.
✤
Ex hominum questu facta Fortuna est dea.
Ludzkie żale uczyniły Fortunę boginią.
✤
Facilitas animi ad partem stultitiae rapit.
Łatwowierność może prowadzić do głupoty.
✤
Facit gradum Fortuna, quem nemo videt.
Fortuna robi krok, którego nikt nie widzi.
✤
Fortuna cum blanditur, captatum venit.
Gdy Fortuna nas rozpieszcza, przybywa, aby coś zabrać.
✤
Fortuna nimium quem fovet, stultum facit.
Komu fortuna nazbyt sprzyja, tego pozbawia rozumu.
✤
Fortuna obesse nulli contenta est semel.
Fortuna nigdy nie zadawala się tym, że raz przyniosła niepowodzenie.
✤
Fortuna in homine plus quam consilium valet.
Szczęście może mieć dla człowieka większe znaczenie niż rozum.
✤
Fortuna unde aliquid fregit, cassum est refcere.
Próżno naprawić coś, co zniszczy Fortuna.
✤
Fortuna vitrea est: tum cum splendet frangitur.
Szczęście jest jak szkło – gdy tylko zalśni, już pęka.
✤
Fortunam citius reperias quam retineas.
Fortunę szybciej znajdziesz, niż ją zatrzymasz.
✤
Geminat peccatum, quem delicti non pudet.
Grzeszy podwójnie, kto nie wstydzi się występku.
✤
Gravis animi poena est, quem post facti paenitet.
Ciężka to kara dla duszy, gdy po fakcie się żałuje.
✤
Heu, conscientia animi gravis est servitus!
Ach, jak ciężką niewolą jest sumienie!
✤
Honestus rumor alterum est patrimonium.
Szlachetna reputacja jest drugim dziedzictwem.
✤
Ibi semper est victoria, ubi concordia est.
Tam zawsze jest zwycięstwo, gdzie jest zgoda.
✤
Improbe Neptunum accusat, qui iterum naufragium facit.
Niesłusznie oskarża Neptuna, kto drugi raz doświadczył katastrofy morskiej.
✤
In amore forma plus valet quam auctoritas.
W miłości więcej znaczy uroda niż pozycja społeczna.
✤
Inimici ad animum nullae conveniunt preces.
Prośby nigdy nie docierają do serca wroga.
✤
Levis est Fortuna: cito reposcit, quod dedit.
Fortuna jest zmienna: szybko domaga się zwrotu tego, co dała.
✤
Lex universa est, quae iubet nasci et mori.
Prawo natury jest takie, że wszyscy się rodzą i umierają.
✤
Nec mortem effugere quisquam nec amorem potest.
Nikt nie może uciec ani przed śmiercią, ani przed miłością.
✤
Nemo iudex in sua causa potest.
Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie.
✤
Nihil prodest didicisse bene facere si cesses.
Mało się liczy, co przyrzekłeś, jeżeli później nie dałeś.
✤
Nulla tam bona est Fortuna, de qua nihil possis queri.
Nigdy nie zdarza się tak dobry los, byś nie mógł ponarzekać.
✤
Nullo in loco male audit misericordia.
W żadnym miejscu nie jest źle postrzegane miłosierdzie.
✤
O tacitum tormentum animi conscientia!
Sumienie to milcząca tortura!
✤
Paucorum est intellegere, quid donet deus.
Nieliczni rozumieją dary otrzymane od boga.
✤
Pecunia regimen est unum rerum omnium.
Jedynym władcą świata jest pieniądz.
✤
Pudor dimissus nunquam redit in gratiam.
Utracona cześć nigdy nie wróci do łask.
✤
Pudor doceri non potest, nasci potest.
Wstyd jest wrodzony, nie można się go nauczyć.
✤
Qui se ipse laudat cito derisorem invenit.
Kto sam się chwali, szybko znajdzie szydercę.
✤
Rapere est accipere, quod non possis reddere.
Rabunkiem jest przyjmowanie tego, czego nie możesz zwrócić.
✤
Sapiens contra omnes arma fert, cum cogitat.
Mądrość jest orężem przeciwko całemu światu.
✤
Stultitia est insectari, quem di diligunt.
Głupotą jest wyszydzać ulubieńca bogów.
✤
Stultum facit Fortuna, quem vult perdere.
Fortuna odbiera rozsądek temu, kogo chce zgubić.
✤
Ubicumque pudor est, semper ibi sancta est fdes.
Gdziekolwiek jest honor, tam zawsze wierność jest rzeczą świętą.
✤
Virtuti melius quam Fortunae creditur.
Lepiej jest zaufać odwadze niż losowi.
✤
*
Fragment książki: Publilius Syrus - Maksymy moralne – Sententiae
Całą książkę można przeczytać na stronie Repozytorium UWr pod adresem:
https://repozytorium.uni.wroc.pl/Content/109471/PDF/Publilius_Syrus_Maksymy_moralne_Sententiae.pdf
© 2004-2011 
==>> WPROWADZENIE
Wersja do druku
Góra