Samaria - Samaria
Miasto Samaria
Samaria (hebr. שומרון) − ruiny starożytnego miasta położonego w Samarii, w środkowej części Izraela. Miejsce wykopalisk archeologicznych znajduje się pod administracją Autonomii Palestyńskiej.
Nazwa pochodzi od hebrajskiego słowa "Szomron", oznaczającego należące do rodu Szemera lub strażnica. Od miasta nazwę wzięło północne państwo Izraela oraz kraina geograficzna Samaria.
Historia
Miasto Samaria (Szamir) zostało założone przez izraelskiego króla Omriego (IX wiek p.n.e.), w miejscu kupionym od niejakiego Szemera na górze Samaria na terytorium plemienia Manassesa. Przez około 200 lat było stolicą północnego, dziesięcioplemiennego królestwa Izraela. Rozbudowane przez króla Achaba, jako siedziba kultu Baala, pełniło rolę rywalki Jerozolimy, stolicy królestwa Judy, gdzie znajdował się ośrodek oddawania czci Jahwe. Samaria często była potępiana przez proroków Starego Testamentu jako miejsce zepsucia, bałwochwalstwa i fałszywego kultu.
Samaria została zdobyta przez Asyryjczyków w 740 i 722 roku p.n.e. a jej ludność wysiedlono do Mezopotamii i Medii. W czasach rzymskich Herod Wielki na jej ruinach zbudował miasto Sebaste. Dziś pozostałości Samarii znane jako Szomeron, lokuje się w okolicach arabskiej wsi Sabastija (55 km na północ od Jerozolimy i 11 km na północny wschód od Szechem). Archeolodzy znaleźli w tym miejscu ponad 500 fragmentów przedmiotów z kości słoniowej, co potwierdza biblijną wzmiankę o "domach z kości słoniowej" i innych przejawach zamiłowania do luksusu w czasach Achaba. W latach 1908-1910 odkryto ok. 60 inskrypcji zwanych "ostrakami z Samarii".
Od głównego miasta i swojej stolicy całe dziesięcioplemienne północne królestwo Izraela i jego obszar nazywane były czasem Samarią. Achab jest w Starym Testamencie nazywany "Królem Samarii".
W VIII wieku p.n.e. królestwo Samarii stało się celem podbojów Asyrii. Asyryjski władca Tiglatpilesar III uzależnił Samarię i uczynił ją jednym terytoriów lennych swojego mocarstwa (według pisma klinowego Samrina). Ostatecznie stolica Samaria została zdobyta w 722 roku p.n.e. przez Salmanasara V lub Sargona II, bowiem w czasie oblężenia w obozie asyryjskim doszło do przewrotu.
Asyryjczycy deportowali dziesięć plemion północnego Izraela po całym terytorium swojego mocarstwa. Tereny byłego królestwa Samarii zasiedlili przedstawicielami innych podbitych ludów. Nowi mieszkańcy Samarii stworzyli nową, synkretyczną religię i z czasem zespolili się w naród zwany Samarytanami.
W I wieku n.e. terytorium w rzymskiej Palestynie, w prowincji Syria zamieszkane przez Samarytan. Samaria rozdzielała dwie, zamieszkane przez Żydów prowincje rzymskie: Judeę i Galileę. Ze względu na antagonizmy pomiędzy Żydami i Samarytanami, była omijana przez Żydów.
Archeologia
Nowoczesne badania archeologiczne w Samarii zapoczątkowali G.A. Reisner i C.S. Fisher w latach 1908-1910[1]. W okresie międzywojennym pracami wykopaliskowymi kierował m.in. J.W. Crowfoot[2].
Archeolodzy wyróżnili siedem warstw archeologicznych z epoki żelaza, z których najstarsza pochodziła z IX w. p.n.e. Miasto składało się z miasta górnego i dolnego. Górne miasto, zajmowane przez rezydencję królewską, otoczone było dwoma liniami murów. Pierwszy mur, przypisywany Omriemu, otaczał obszar o powierzchni 4 akrów. Miał grubość 1,6 m i był wykonany z dokładnie przylegających do siebie kamieni. Później dobudowano nowy, mocniejszy mur kazamatowy, otaczający większy obszar[3].
Wewnątrz murów odnaleziono cztery znaczące budowle[4]:
pałac królewski, zbudowany według wzorów kananejskich z późnej epoki brązu. Składał się z dziedzińca wewnętrznego otoczonego pomieszczeniami
"Dom z kości słoniowej" – budowla zawierająca prawie 200 przedmiotów ozdobnych z kości słoniowej zawierających motywy egipskie i fenickie. Nazwę nadaną obiektowi zainspirowały słowa z Księgi Amosa: "zniszczeją domy z kości słoniowej" (Am 3,15)
magazyny, w których znaleziono liczne
ostraka
cysterna
Badania archeologiczne dostarczyły również wiedzy o Samarii z czasów późniejszych – perskich, hellenistycznych i rzymskich.
Kraina Samaria
Samaria (hebr. שומרון, Somaron; arab. سامريّون, Sāmariyyūn ) - kraina historyczna w środkowym Izraelu i w Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą. Nazwa określa krainę geograficzną, historyczną i polityczną.
Według podziału administracyjnego Izraela część tych ziem należy do Dystryktu Judei i Samarii, jednak w większości te tereny należą do Autonomii Palestyńskiej.
Geografia
Na północy Samaria graniczy z Doliną Jezreel, na wschodzie z rzeką Jordan, na południu z Judeą, i na zachodzie z równiną Szaron.
Wzgórza Samarii dochodzą do wysokości 800 metrów n.p.m. Góra Gerizim wznosi się na wysokość 881 m n.p.m. Jest to święta góra judaizmu oraz jedyne święte miejsce Samarytan.
Historia
Samaria (Shomron) oznacza dosłownie "wieżę strażniczą". I faktycznie, w samym sercu gór Izraela wznosi się samotna podłużna góra, nazywana "wzgórzem Shomeron". Izraelski król Omri (876–869 p.n.e.) kupił to wzgórze za 2 talenty srebra i wybudował na nim miasto Samaria (Shomeron), które zostało nową stolicą północnego Królestwa Izraela.
W 732 p.n.e. królestwo Izraela (Samaria) zostało uzależnione, a w roku 722 p.n.e. zajęte przez Asyrię, której zmuszone było płacić wysokie daniny. Po jednym z buntów ludności Asyryjczycy uprowadzili wielu Izraelitów, a na ich miejsce osiedlili ludność z Babilonii.
Po upadku Asyrii w 609 p.n.e. na kilka lat kraje te razem z Lewantem zostały opanowane przez wojska egipskie faraona Necho II, a następnie w 586 p.n.e. zajęte przez króla Babilonu, Nabuchodonozora II. Za opór stawiany przez stolicę Judy, Jerozolimę, miasto to zostało w 586 p.n.e. złupione, zaś ludność deportowana w niewolę babilońską.
W 332 p.n.e. wojska macedońsko-greckie Aleksandra Macedońskiego podbiły Azję Mniejszą i Samarię. Po jego śmierci Samaria znalazła się pod władzą Ptolemeuszy, a od 198 p.n.e. Seleucydów. W Samarii osiedlali się wówczas greccy żołnierze, którzy zakończyli służbę wojskową.
Podczas żydowskiego powstania Machabeuszy w 108 p.n.e. Żydzi zniszczyli miasto Samarię. W 30 p.n.e. król Herod I Wielki zmienił nazwę miasta Samaria na Augustus. Miasto było stopniowo odbudowywane.
Współczesna historia Samarii rozpoczyna się, kiedy skończyło się panowanie Turków, a rozpoczęło Brytyjczyków (jako wynik I wojny światowej).
W wyniku wojny izraelsko-arabskiej 1948 Samaria znalazła się pod okupacją Jordanii. W 1967 w wyniku Wojny sześciodniowej Samaria znalazła się pod kontrolą izraelską. Jordania nazwała te tereny Zachodnim Brzegiem Jordanu. W 1994 zawarto Porozumienia z Oslo, w wyniku których Samaria weszła w skład Autonomii Palestyńskiej.
Izrael jest krytykowany za politykę osadniczą w Samarii.
viki
© 2004-2011 
==>> WPROWADZENIE
Wersja do druku
Góra