Religioznawstwo
Zagadnienia Religijne
Europa Pogańska
Azja
Hinduizm i odłamy
Judaizm i odłamy
Chrześcijaństwo i odłamy
Islam i odłamy
Ameryka
Australia i Oceania

=> Anabaptyzm - Czy mennonitom wolno nosić guziki?

Znak drogowy Ontario
Czy mennonitom wolno nosić guziki?
     W Pensylwanii i w południowym Ontario można czasem zobaczyć znaki drogowe informujące, że w tej okolicy można się natknąć na powozy ciągnione przez konie. Można się oczywiście natknąć również na same powozy z siedzącym na koźle brodatym mężczyzną odzianym w staromodny ubiór. Jeśli woźnica ma towarzyszkę, to i ona będzie odziana w ubiór nie z tej epoki, przypominający postacie z holenderskich obrazów z XVII wieku. Można tych ludzi spotkać na rynkach warzywnych jak sprzedają swe organiczne produkty. Do klienta zwracają się oni po angielsku, ale między sobą rozmawiają w języku zwanym "Pensylvania Dutch". Mówi się o nich czasem "the simple people" - ludzie żyjący w prostocie. Oficjalnie jest to grupa religijna - mennonici, składająca się z kilku podgrup, z których najbardziej znani są amisze.

     Kto to są ci mennonici? Czemu się tak dziwnie ubierają?

     Dziś pewnie trudno w to uwierzyć, ale mennonici to pozostałość kontrkulturowego ruchu odrzucającego władzę państwowa i kościelną, dążącego do rewolucji obyczajowej, a niekiedy także politycznej. Wszystko zaczęło się w Zurychu dnia 21 stycznia 1525 roku. Tego dnia w domu Feliksa Mantza spotkali się zwolennicy radykalnej reformacji zniecierpliwieni polityką Zwinglego, próbującego reformować kościół od góry, przejmując najpierw władzę. Radykałowie zgadzali się z Zwinglim że katolickie obrzędy to albo szarlataneria albo czczy zabobon, ale jego politykę małych kroków, przejmowania władzy i stopniowego wprowadzania zmian w obrzędach - uważali za kunktatorstwo. Postulowali natychmiastowe stworzenie wspólnoty, która odetnie się od zepsutego świata, a w swych obrzędach i organizacji będzie się wzorować na kościele pierwszych chrześcijan. Wszelkie praktyki religijne o których nic nie mówi Biblia należy uznać za zabobon i odrzucić. Przede wszystkim odrzucić należy chrzest niemowląt. Chrzest to jest znak nawrócenia, a tylko dorosła osoba może świadomie się nawrócić. Dlatego tylko dorosła osoba może przyjąć chrzest.

 Mennonici na rynku      Zwingli owych radykałów dobrze znał, niektórzy z nich to byli do niedawna jego uczniowie. Tym niemniej rada miasta Zurychu taki radykalizm uważała za wichrzycielstwo i owym buntownikom zakazała propagowania swych idei. Ci natomiast uznali, że postawiono ich pod murem, a przecież nie po to się jest radykałem i buntownikiem, by podkulać ogon kiedy władze czegoś zakażą. 25 stycznia 1525 roku Feliks Mantz zwołał w swoim domu spotkanie kilku osób. Wśród zebranych był Konrad Grebel - człowiek z uniwersyteckim wykształceniem i syn patrycjusza, a także Georg Balurock - do niedawna katolicki ksiądz. W czasie tego spotkania Blaurock poprosił o chrzest, Grebel go ochrzcił, a następnie Blaurock ochrzcił wszystkich zebranych.

     Mogłoby się wydawać, że to drobny incydent - ot grupka dziwaków polewa się wzajemnie wodą. Jednakże praktyka powtórnego chrztu okazała się popularna. Można by pomyśleć - niegroźne dziwactwo, ale najwyraźniej nie tak to widzieli współcześni. Już w 1526 roku protestanckie władze Zurychu za udzielenie powtórnego chrztu wyznaczyły karę śmierci. Co oczywiście ruchu nie powstrzymało. Mantz nadal chrzcił nowych adeptów, w związku z czym został aresztowany i 5 stycznia 1527 roku skazany na śmierć. Wyrok wykonano natychmiast, przywiązawszy go do kija utopiono w lodowatej rzece. Podczas egzekucji Mantz śpiweał psalm "In manum Tuam Domino commendo spiritum meum". Jego matka i brat obecni przy egzekucji wspierali go duchowo. Aresztowany w tym samym czasie Blaurock skazany został tylko na chłostę i wygnanie, ponieważ nie udowodniono mu dokonywania nowych chrztów. Chłostano go przez całą drogę od Targu Rybnego do bramy miejskiej, gdzie otrzepał pył Zurychu ze stóp i odszedł w dal. Konrad Grebel już w tym czasie nie żył - zmarł na dżumę poprzedniego lata. Zamiast niego ścięto jego ojca.

 Mennonici w Toronto.      Już się wydawało, że zaraza została w zarodku zdławiona. Wkrótce się okazało, że te egzekucje to była oliwa, którą próbowano zgasić ogień.

     W ciągu kilku miesięcy wspólnoty ponownie ochrzczonych (zwanych z grecka anabaptystami) zaczęły się pojawiać w Niemczech jak grzyby po deszczu. Nowy ruch rozprzestrzeniał się jak kontrkultura, w opozycji do wszelkiej władzy, podziemnymi kanałami. Co rusz pojawiali się nowi przywódcy z nowymi ideami. Niektórzy (jak Jan Hutter na Morawach) zakładali komuny bez własności prywatnej. Inni chcieli do tego dołączyć wspólnotę żon. Większość głosiła pacyfizm, a władzę państwowa odrzucała jako źródło przemocy. Kaznodzieje chodzili od miasta do miasta i głosili płomieniste kazania, nierzadko przerywając kazanie lokanego księdza. Jednym z takich wędrownych kaznodziejów był Melchior Hofman, kuśnierz ze Szwabii, który podróżował daleko, był w Prusiech, Inflantach i Niderlandach, a podczas pobytu w Strasburgu ogłosił proroctwo, że właśnie to miasto stanie się Nową Jerozolima. Władze miasta wcale nie były wdzięczne za tę świetlaną wizję i wtrąciły go do lochu. Zanim jednak to się stało - naznaczył on dwunastu apostołów, którzy szczególnie aktywni byli w Niderlandach (trzeba pamiętać, że i Strasburg i Niderlandy były wówczas częścią Cesarstwa Niemieckiego, niepodległa Holandia jeszcze nie istniała, a granica Francji leżała daleko na zachodzie). Apostołowie ci odegrali kluczową rolę w rewolucji dokonanej w Münsterze w 1534 roku. Jeden z nich został tam nawet koronowany na króla.

     W Münsterze reformacja poszła znacznie dalej niż w którymkolwiek mieście Niemiec. W styczniu 1534 roku pojawił sie w mieście Jan Mathijs - apostoł Melchiora Hofmana - i natychmiast ochrzcił kilkanaście tysięcy dorosłych mieszkańców miasta. W sposób naturalny stał się przywódcą i wkrótce wprowadził karę śmierci dla tych, co powtórnego chrztu odmówią, w związku z czym wszyscy pozostali wyjechali. Mathijs zniósł własnośc prywatną i wprowadził rządy świętych, gdzie nie ma mamony i wszyscy pracują bez zapłaty. Münster leżał we włościach biskupa, który wkrótce zebrał wojsko i obległ miasto. Mieszkańcy bronili się dzielnie, ale 4 kwietnia 1534 roku podczas wycieczki przeciw oblegającym zginął Jan Mathijs. Jego rolę przejąłinny apostoł Hofmana - Jan Beukels. Został on koronowany na króla anabaptystów i wkrótce wprowadził więcej rewolucyjnych praw. W swoim świętym mieście zakazał pod karą śmierci wszelkich grzechów, nawet lekkich - takich jak przeklinanie i narzekanie na los (a więc także władzę). Wprowadził również poligamię i miał kilka królowych. Długo się nimi nie nacieszył, bowiem 25 czerwca 1535 roku miasto padło. Wzięty do niewoli Beukels obwożony był po całym cesarstwie na pokaz, a w końcu zatorturowany rozpalonym żelazem. Tak się skończyło Nowe Jeruzalem anabaptystów. Rodzine mennonitów u siebie w domu.

     Gwoli sprawiedliwości trzeba przyznać, że większość anabaptystów odrzucała przemoc, a więc również rewolucjonistów z Münsteru. Najbardziej elokwentnym krytykiem przemocy był Menno Simmons, pierwotnie katolicki ksiądz, który przyłączył się do anabaptystów w rok po upadku Münsteru. Był to okres, kiedy najbardziej ich prześladowano obawiając się powtórki krwawych wydarzeń. W swoich licznych pismach Menno podkreślał ewangeliczny pacyfizm (kto mieczem wojuje, ten od miecza ginie), a zatem odmowę służby w armii, a także odmowę składania przysiąg (mowa wasza niech będzie tak-tak, nie-nie, a co nadto jest, od złego pochodzi) i generalnie odcięcie wspólnot nowo ochrzczonych od grzesznego świata. Nawróceni nieli unikać grzechu, ale jedyną sankcją było wykluczenie ze wspólnoty. Wszelkie chrześcijańskie rytuały uproszczono, komunię z chlebem i winem organizowano tylko raz w roku na Wielkanoc, w ciągu roku było tylko czytanie Pisma i głoszenie kazań. No i wierni mieli prowadzić proste życie i rzetelnie na nie pracować. Menno pisał wiele i w końcu do tych pacyfistycznych anabaptystów przylgnęła nazwa mennonitów.

     Ekskomunika była główną bronią mennonitów, ale w związku z tym pojawiały się nowe problemy. Za jakie przewinienia ekskomunika ma być nakładana i jak egzekwowana? Czy z wykluczoną ze wspólnoty osobą można zjeść wspólny posiłek? Czy z wykluczonym współmałżonkiem można iść do łóżka? Czy tylko nie dopuścić do udziału w sakramencie komunii? Jak nietrudno się domyślić - opinii było wiele, a różnice w opinii prowadzily do - jakżeby inaczej - wzajemnej ekskomuniki.  Mennonicki środek transportu.Jeden z takich rozłamów nastąpił w Szwajcarii w 1693 roku, a doprowadził do niego niejaki Jakob Amman. Głosił on, że komunia powinna być dwa razy w roku (drugi raz jesienią), a łamaniu chleba i piciu wina towarzyszyć winno wzajemne mycie stóp. Amman ekskomunikował wszystkich, którzy uważali inaczej. Uważał on także, że wykluczyć ze wspólnoty należy osoby przyłapane na kłamstwie, a także tych, którzy nie przestrzegają zasady prostoty życia i na przykład noszą guziki przy ubraniach. Prawdziwy chrześcijanin powinien mieć ubranie zapinane na skobelki. Zwolennicy Ammana nazwani zostali amiszami i generalnie z innymi mennonitami bardzo się nie lubią. Podobno kiedy emigrowali do Ameryki - nie chcieli wsiadać nawet na ten sam statek.

     Można zaobserwować tu ciekawy proces petryfikacji - ruch zapoczątkowany przez buntowników głoszących rewolucyjne idee po dwóch stuleciach prowadził spory dotyczące szczegółów ubioru.

     I mennonici i amisze emigrowali do Ameryki, przede wszystkim do Pensylwanii, gdzie z założenia panowała tolerancja religijna. Są oni tam natychmiast rozpoznawalni, bowiem zasada prostoty życia powoduje, że maja oni własnoręcznie szyte ubrania o tradycyjnym kroju, jakby żywcem wzięte z innej epoki. I oczywiście nie jeżdżą samochodami. Ale guziki mennonici nosić mogą, tylko amisze maja w tej materii obostrzenia.

Wlodzimierz Fenrych - 12 września 2010

źródło:http://wlodekfenrych.bloog.pl/id,6391025,title,Czy-mennonitom-wolno-nosic-guziki,index.html

Data utworzenia: 05/03/2012 @ 03:14
Ostatnie zmiany: 06/03/2012 @ 19:36
Kategoria : => Anabaptyzm
Strona czytana 2835 razy


Wersja do druku Wersja do druku

 

Komentarze

Nikt jeszcze nie komentował tego artykułu.
Bądź pierwszy!

 
Trzecie Oczko
pettazzoni.jpgbibliografia_cz1/zycie-co-g-merowingow.jpgswietowanie-doroczne-pl.jpgbiblia=aramejska.jpegbibliografia_cz3/tajne-stowarzyszenia.jpgbibliografia_cz2/Mot-na-czarownice.jpgbibliografia_cz1/po-arch_chrzescijanskiej.jpgbibliografia_cz2/1001-rzeczy-o-biblii.jpgDrozdowicz-G-nurty-now-f-franc.jpgbibliografia_cz3/renan.jpgbibliografia_cz1/tho-bib.JPGbibliografia_cz2/1001-o-bogu.jpgbibliografia_cz1/N-dziedzictwo-goliata.jpgbibliografia_cz2/Ksiega-Rodz-interlinearna.jpgbibliografia_cz2/Nowodworski-Encyklopedia_koscielna.jpegbibliografia_cz3/religie-s-b-wschodu.jpgbibliografia_cz1/f-mity-grekow-i-rzymian.jpgbibliografia_cz1/historia-cudow.jpgbibliografia_cz3/mity-green.jpghughes-rzym.jpgbibliografia_cz2/bloch-etruskowie.jpgbibliografia_cz3/Petoia-wampiry.jpeghis-iranu.jpgsztuka-indonezji.jpgbibliografia_cz1/euz-his.JPGNorbu - Krysztal.jpgbibliografia_cz1/kud-hinduizm.jpgbibliografia_cz3/Minois-kosciol-i-n.jpgbibliografia_cz3/houria-historia-ar.jpgbibliografia_cz3/grant-dz-izraela.jpgbibliografia_cz3/voodoo.jpgbibliografia_cz3/historia-grzechu.jpgbibliografia_cz2/papiestwo.jpgbibliografia_cz2/krawczuk-s-do-starozytnosci.jpgbibliografia_cz3/tokarczyk-4-j-a.jpgbibliografia_cz2/5-wielkich-religii-swiata.jpgbibliografia_cz3/religie-w-a-poludniowej.PNGbibliografia_cz1/wip-kos.JPGHistoria medycyny-1988.jpgbibliografia_cz3/peck-w-poszukiwaniu.jpgholownia-kos-d-s-z.jpgbibliografia_cz1/graves-mity-heb.jpgbibliografia_cz2/freud-czlowiek.jpgbibliografia_cz2/sladami-etruskow.jpgbibliografia_cz2/kuncewicz-piotr-antyk.jpgbibliografia_cz1/skrok-na-tropach.jpgbibliografia_cz2/zarys-dziejow.jpgbibliografia_cz2/Szamanizm-Andrzej-Szyjewski.jpgbibliografia_cz3/teksty-piramid.jpgbibliografia_cz1/al-ar-pal.JPGzrozumiec_araba.jpgi-znowu-zapial-kur.jpgbibliografia_cz3/jezus-i-biel.jpgmeksykanskie-abc.jpgbibliografia_cz3/kierul-newton.jpgbibliografia_cz2/Magia-w-Sredniowieczu_Richard-Kieckhefer.jpgbibliografia_cz2/boas-umysl-cz-pierwotnego.jpgbibliografia_cz3/dennett-odczarowanie.jpgbibliografia_cz2/mitologia-slowian-gi.jpgbibliografia_cz3/jezus-i-samarytanka.jpgbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-1.gifbibliografia_cz3/hubert-mauss.jpgbibliografia_cz3/legowicz-zarys.jpgbibliografia_cz2/polska-piastow.jpgbibliografia_cz2/Wandalowie-i-ich-afrykanskie-panstwo-Strzelczyk.jpgmajowie-gall.jpgseptymiusz-sewer-k.jpgbibliografia_cz3/ksiega-rzeczy-dziwnych-1.jpgbibliografia_cz2/mitologia-arabow.jpgbibliografia_cz2/epos-Chassang.jpgbibliografia_cz2/his-s.bmpbibliografia_cz1/poniatowski-wstep.jpgbibliografia_cz3/Angelo Scarabel.jpgbibliografia_cz2/stu-mat-2005.jpgbibliografia_cz3/joga-swie.jpgbibliografia_cz3/kanert-buddyzm.jpgbibliografia_cz3/stomma-slonce.jpgbibliografia_cz1/Monologion Proslogion.jpgpaleografia-lacinska-1951.jpegbibliografia_cz2/wojcik-historia-p-XVII.jpgbibliografia_cz1/dramat-i-kult.jpgbibliografia_cz3/chrzescijanstwo-przyszlosci.jpgbibliografia_cz1/b-religia-staro-egiptu.jpgrzecz-z-od.gifbibliografia_cz1/har-klu.JPGbibliografia_cz1/archeologia_biblijna.jpgbibliografia_cz2/okultyzm-magia-wrozby.jpgbibliografia_cz2/pokarm-bogow.jpegatlantyda-zajdler.jpgaztekowie.gifbibliografia_cz3/tragedia-narodu.jpgbibliografia_cz1/swiderkowna-rozmowy-o-bib-nt.jpgbibliografia_cz3/his-niem.jpgbibliografia_cz1/girard-sacrum-i-p.jpgbibliografia_cz1/ksiega-ukryta-wb.jpgbibliografia_cz1/z-ch-an.JPGjudaizm-solomon.jpgbibliografia_cz3/judaizm-u-poczatkow.jpgbibliografia_cz1/Ludzie-bogowie-i-przybysze-z-kosmosu-Stoczkowski.jpgbibliografia_cz1/30-wyznan.jpgbibliografia_cz1/liverani-nie-tylko-b.pngbibliografia_cz2/krawiec-seksualnosc.jpgaztekowie-narod-wybrany-p-s.jpegbibliografia_cz3/haasler-tajne-sprawy-papiezy.jpgbibliografia_cz2/Nowy-Testament-H.jpgbibliografia_cz3/Hetyci-klingel.pngbibliografia_cz2/mitologia-cz-afryki.jpgswiat-fenicjan.jpgbibliografia_cz1/gni-pie.JPGbibliografia_cz2/tajemnice-biblii.jpgbibliografia_cz3/religia-en.jpgbibliografia_cz1/keller-katolicyzm.jpgbibliografia_cz2/Sredniowieczne-herezje-Malcolm-Lambert.jpgstarozytny-egipt=w.jpgbibliografia_cz2/fedon2x.jpgRamadan-Sladami-Proroka.jpgbibliografia_cz2/mitologia-sta-egiptu.jpgbibliografia_cz3/sladami-amuletu.jpgbibliografia_cz2/tradycje-tolerancji.jpgbibliografia_cz3/dionizos-kere.jpgbibliografia_cz3/azja-i-afryka.jpgmoralnosc-mozgu.jpgteodoret.jpgbibliografia_cz2/encyklopedia-kat-1.jpgbibliografia_cz2/mitologia-mezopotamii.jpgbibliografia_cz2/gilgamesz.jpgbibliografia_cz1/socjo-reli.jpghistoria-koloru.jpghistoria-holandii-b.jpgbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-2.gifbibliografia_cz3/50-najwiekszych-k.jpgbibliografia_cz1/wilson.jpgbibliografia_cz1/kosidowski-opowiesci-bib.jpgbibliografia_cz3/schylek-sr-eu.jpgbibliografia_cz2/mitologia-sta-grecji.jpgbibliografia_cz2/levi-strauss-totemizm.jpgbibliografia_cz1/tro-pie.JPGbibliografia_cz3/kramer-smierc.jpgNiwinski-bostwa-kulty.jpgbibliografia_cz1/szczepanowicz-ziemia-swieta.jpgbibliografia_cz1/cha-kos.JPGgrecja_niepodlegla.jpgSilnicki-Sobory powszechne a Polska.jpggnoza-q.jpgmahometanizm=g.jpgbibliografia_cz1/his-filo-tat.pngbibliografia_cz1/pluzanski-7sensacji-w-n.jpgbibliografia_cz2/Piecioksiag-v.jpgbibliografia_cz1/komentarz-his-kul-do-biblii-h.jpgbibliografia_cz2/mitologia-lu-syberii.jpgbibliografia_cz3/historia-chin.jpgbibliografia_cz2/michalowski-n-t-piramidy.jpgbibliografia_cz3/mitologia-cel.jpgbibliografia_cz3/zloty-przewodnik-p-r-halu.jpgbibliografia_cz3/boilton.JPGbibliografia_cz3/kataryzm.jpgbibliografia_cz1/eliade-sacrum-mit-historia.jpgbibliografia_cz1/mus-ant.JPGbibliografia_cz3/rel-sw-rzymskiego.jpgLITERA-NA-SW-12-1987.jpgbibliografia_cz3/bez-ograniczen.pngbibliografia_cz1/historia-seksu.jpgbibliografia_cz1/dz-ze-za.jpgbibliografia_cz3/religie-sw-ency.jpgbibliografia_cz1/religie-chin.jpgbibliografia_cz1/d-r-ko-pi.JPGreligie-uniwersalistyczne.jpgskrzypekoswiecenie-fr.jpgbibliografia_cz2/klatwa-eng.jpgbibliografia_cz1/sim-cyw.JPGbibliografia_cz1/po-sztuki_chrzescijanskiej.jpgbibliografia_cz2/ksiega-tura.jpgazja-pacyfik13.jpgbibliografia_cz1/starozytnosc-bajeczna.jpgbibliografia_cz2/mitologia-korei2.jpgbibliografia_cz3/messadie-diabel.jpgateizm=nowicki.jpglocke.jpgbibliografia_cz2/sandauer.jpgbibliografia_cz3/budda.jpgdanecki.jpgstarzy-nowi-bo-japonii.jpgbibliografia_cz2/Historia-piekna-eco.jpgbibliografia_cz1/tajemnice-krety.jpgbibliografia_cz1/mejor-buddyzm.jpgbibliografia_cz2/tyloch-rekopisy.jpgbibliografia_cz2/mitologia-indyjska.jpgbibliografia_cz2/borkowski-socjologia.pngbibliografia_cz3/buddyzm-b-p-l-a.jpgbibliografia_cz1/homerski-wstep-ogolny-do-pisma-swietego.jpgbibliografia_cz2/bog-einsteina.jpghistoria-duchowosci-chrzes.jpgbibliografia_cz1/starozytna-palestyna.gifre-afryki.jpgbibliografia_cz1/miedzy-s-a-n-testament.jpgbibliografia_cz3/FitzGerald - Chiny.jpgbibliografia_cz2/POA2.bmp3-Rosja.jpgreligie-w-p.jpgbibliografia_cz1/atlas-miejsc-biblijnych.jpgbibliografia_cz1/dialog-kultur-cywi-i-rel.jpgbibliografia_cz2/malinowski-mit.jpgbibliografia_cz1/484.jpgbibliografia_cz3/Norbu - Krysztal.jpgbibliografia_cz2/popko-huryci.jpgbibliografia_cz1/swiety-baldachim.JPGbhagawad-piesn-pana.pngbibliografia_cz1/w-kregu-swiatowida.jpgbibliografia_cz1/kow-w-ch.JPGbibliografia_cz3/ile-lat-ma-wsz.jpgdzieje-dawnych_turkow.jpgbibliografia_cz2/donini.jpgbibliografia_cz3/rod-argeadow.jpgbibliografia_cz2/kosidowski-rumaki.jpgzycie-se-ksiezy.pngbibliografia_cz1/d-r-zycie.JPGbibliografia_cz2/historia-polski-sz.jpgbibliografia_cz3/wilson-o-naturze.jpgbibliografia_cz1/levy-Bruhl-czynnosci-umyslowe.jpgbibliografia_cz1/historia-biblii.jpgbibliografia_cz2/homo-ludens-h.jpgrouss-bog-zla.jpgbibliografia_cz2/obrzedy-rytualy.jpgbibliografia_cz1/gardner-potomkowie.jpgbibliografia_cz1/hellenizm-a-j.jpgbibliografia_cz2/w-kregu-religii.jpgbibliografia_cz3/swiat-symb-chrzesc.jpgbibliografia_cz2/margul-jak-umier.jpgbibliografia_cz2/dumezil.jpg
Rel-Club
Sonda
Czy jest Bóg?
 
Tak
Nie
Nie wiem
Jest kilku
Ja jestem Bogiem
Ta sonda jest bez sensu:)
Prosze zmienić sondę!
Wyniki
Szukaj



Artykuły

Zamknij - Japonia

Zamknij BUDDYZM - Lamaizm

Zamknij BUDDYZM - Polska

Zamknij BUDDYZM - Zen

Zamknij JUDAIZM - Mistyka

Zamknij NOWE RELIGIE

Zamknij NOWE RELIGIE - Artykuły Przekrojowe

Zamknij NOWE RELIGIE - Wprowadzenie

Zamknij POLSKA POGAŃSKA

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Archeologia

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Bałtowie

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Manicheizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Konfucjanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Satanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Sintoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Taoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Zaratustrianizm

-

Zamknij EUROPA I AZJA _ _ JAZYDYZM* <<==

Nasi Wierni

 3453888 odwiedzający

 47 odwiedzających online