Religioznawstwo
Zagadnienia Religijne
Europa Pogańska
Azja
Hinduizm i odłamy
Judaizm i odłamy
Chrześcijaństwo i odłamy
Islam i odłamy
Ameryka
Australia i Oceania

Religia a etnografia - Podłaźniczka

Podłaźniczka

Dla większości Polaków niezależnie od ich przekonań religijnych Święta grudniowe kojarzą się z choinką. Tymczasem tradycja bożonarodzeniowego drzewka ma na naszych ziemiach ledwo nieco ponad 100 lat.

Wcześniej przez wieki z polskich chatach na przełomie starego i nowego roku królowała podłaźniczka nazywana też jutką, sadem rajskim, bożym drzewkiem lub wiechą. Związana była z pogańską tradycją ludową - kultem trwania życia i płodności symbolizowanych przez wiecznie zielone nie "umierające" na jesieni drzewko.

Podłaźniczka była najczęściej wierzchołkiem drzewa iglastego (przeważnie jodły) choć w okolicach Wieliczki wykonywano ją z gałęzi dębowych. Przystrajano ją jabłkami, orzechami, kolorowymi wstążkami oraz słynnymi "światami" czyli opłatkami w kształcie kręgów lub kul symbolizującymi wszechświat.

Moim zdaniem (brak potwierdzenia) zmodyfikowaną formą podłaźniczki (wzbogaconej o tradycję choinki) jest tzw. "stroik". Podłaźniczkę umieszczano w domu w Szczodre Gody - pogańskie Święto Zimowego Wstania Słońca obchodzone 21 i 22 XII, a następnie na Wigilię.

Wieszaniu drzewka towarzyszyły obrzędy - na Podhalu wieszał ją gospodarz przewiązany wiechciem słomy. Odmawiano Anioł Pański, Ojcze Nasz oraz Zdrowaś Mario. W XIX wieku z okolicach Rabki obrzędy związane z podłaźniczką opisano następująco: "zaś jeśli chodzi o strojne, charakterystyczne szczyty drzewek podwieszanych w izbach, to: ??? (...)

Podłaźniczka wisiała zazwyczaj do święta Matki Boskiej Gromnicznej (2 lutego), po którym ją chowano. W czasie burzy palono jej gałązki aby ochronić dom przed piorunami i rozpędzić chmury.

Słowo "podłaźniczka" znane jest w podobnym brzmieniu w całej Słowiańszczyźnie i wszędzie oznacza mniej więcej to samo: gościa, który przychodzi w noc wigilijną z powinszowaniami, życząc urodzajów w polu, przychówku w bydle, rodzicom wielu dzieci, dziewczętom wielu kawalerów. Jednym słowem są to życzenia szczęścia, powodzenia i dobrobytu wszystkim domownikom. To samo właśnie miała sprowadzać podłaźniczka (...).

Pepsi

Data utworzenia: 25/12/2009 @ 14:43
Ostatnie zmiany: 04/12/2022 @ 06:33
Kategoria : Religia a etnografia
Strona czytana 8125 razy


Wersja do druku Wersja do druku

 

Komentarze


Komentarz #1 

autor : Nomak 14/03/2012 @ 10:58

I to jest obiektywny, konkretny artykuł - brawo!
 
Trzecie Oczko
hinduizm_-k.jpgerman-mity-s.jpgmity-skandynawskie-ma.jpgSzyszko-Hinduizm-buddyzm-islam.jpgreligia-a-wspolczesne-stosunki-miedzynarodowe.jpegdogon-ya-gali.jpgjero.jpgheinemann-eunuchy.pngpsychologia-religii-bernhard-grom.jpgbravo.jpgnowe-ateny.jpgedda-lelewel-1828.jpgsaggs.jpghistoria-pow-sredniowiecza-zientara.jpegRodzima wiara ukrainska - Lozko.jpggrabski-mieszko.jpgmegalomania-narodowa-by.pnghistorya-pow-h-3a.gifpolska-X-XI.jpgniwinski-mity-symbole.jpgetnologia-religii-szyjewski.jpgzarys-h-sz.jpglabuda-m.jpgkartezjusz-roz.jpgCOLLECTANEA-PHILOLOGICA-XX-2017.jpgklengel-his-sy.jpgency-archeo-z-s.jpgbogowie-slowian-m.jpgcyw-zyd.jpgChiny-nowe.jpgznak-1994-2-465.jpegMieszko_Pierwszy_Tajemniczy.jpgMalinowski-Wierzenia_pierwotne.jpgeisenberg.jpgstudia-theologica-varsaviensia-1977-1.jpggraves-mity-gr.jpgniemcy500.jpglengauer-religijnosc.jpg100_filmow_Lis.jpgod-abrahama-do-ch.jpgmargul-mity-z-pieciu.pngmysli-sw-jana-chr.pngNarody dawnej.jpglisty-prof.jpgmit-azteko1.jpge-jastrzebowska.jpgetyka-prot-weber.jpgbugaj-hermetyzm.jpgczarn-mwxxw.jpgtocqueville.jpgSzalenstwo w rel-swiata.jpgpolska_mieszka_i1.jpgo-duszy.jpghis-p-k.jpgap06.jpgdynastia-piastow-ba.jpgstern-zlote-mysli.pngod-mojzesza-do-mahometa-ke.jpgamsterd-abc.jpgsachs_muzyka-wswieciestar.jpgd-bog-urojony.jpgtajemnice-smim.jpgZycie-Buddy_1927.jpgkompendium-nauki-sk.jpg100-punk-zap.jpghall-heretycy.jpghistoria-mali-tymowski.jpegmalinowski-zsdzikich.jpgpilarczyk-literatura-zydowska.jpgCollectanea Theologica 83-2013-nr 4.jpgHistoria Czechoslowacji - Heck-Orzech.jpgogarek-czoj.jpgmitologia-l-tur.jpg40-piesni-r.pngswieci-nie-swieci.jpggirard-koziol.jpgdemony-r.jpegtrevel-his-a.jpgkrotka-hi-islamu.pngmagia-i-religia.jpghis-euro.jpgszrejter-mitologia.bmpupaniszady-ut.jpgde-mello.jpgapokryfy-nowego-testamentu.jpgkaligula.jpgkrewzkrwijezusa.jpgTako rzecze-zaratustra-1922-Nietzsche.jpegreligie-sw.jpghis-b-w.jpgin-god-we-trust.pngtylak-bog.jpgnieznane-arch-mis.jpgwiek-propagandy.jpganatomia hybrydy.jpgdrioton-egipt-faraonow-2.jpgwzory-kultury-b.jpgpolskie-n.jpgmonarsze-sekrety-jankowski.jpegnor-davies-boze-igrzysko.jpgjerzy-adamski-historia-l-f.jpgjudyta-postac-b-granic.jpgislam-wnuk.jpgwatykan-zd.jpgestreicher-zarys.jpgklucz-niebieski-k.jpghistoria-irlandii.jpgpliniusz-h-n.jpegpodstaw-wiedzy-muzulmanskiej.PNGwilson-krwawiacy.pnghistoria-wenecji_norwich.jpegzbikowski-legendy.jpgleksykon-re.jpg
Rel-Club
Sonda
Czy jest Bóg?
 
Tak
Nie
Nie wiem
Jest kilku
Ja jestem Bogiem
Ta sonda jest bez sensu:)
Prosze zmienić sondę!
Wyniki
Szukaj



Artykuły

Zamknij => WISZNUIZM <<==

Zamknij - Japonia

Zamknij BUDDYZM - Lamaizm

Zamknij BUDDYZM - Polska

Zamknij BUDDYZM - Zen

Zamknij JUDAIZM - Mistyka

Zamknij NOWE RELIGIE

Zamknij NOWE RELIGIE - Artykuły Przekrojowe

Zamknij NOWE RELIGIE - Wprowadzenie

Zamknij POLSKA POGAŃSKA

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Archeologia

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Bałtowie

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Manicheizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Konfucjanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Satanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Sintoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Taoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Zaratustrianizm

-

Zamknij EUROPA I AZJA _ _ JAZYDYZM* <<==

Nasi Wierni

 5529849 odwiedzający

 41 odwiedzających online