Religioznawstwo
Zagadnienia Religijne
Europa Pogańska
Azja
Hinduizm i odłamy
Buddyzm i odłamy
Judaizm i odłamy
Chrześcijaństwo i odłamy
Islam i odłamy
Afryka
Ameryka
Australia i Oceania
Religie Synkretyczne

CHRZEŚCIJAŃSTWO - Postacie Biblijne - Marta i Maria - siostry Łazarza

Ewangeliści opisują wiele spotkań Jezusa z kobietami – rozmawia On z nimi, uzdrawia je, korzysta z ich gościnności. Sytuacje te bulwersowały na ogół uczniów Jezusa. Wielu uczonych w Piśmie wędrowało wtedy po drogach Palestyny, prowadząc działalność podobną do tej, którą zajmował się Chrystus. Lecz w ich przypadku właściwie niemożliwe było, aby wśród otaczających nauczyciela uczniów znajdowały się kobiety. Nie wolno im było przysłuchiwać się naukom, nie mogły one również dbać o zaspokajanie codziennych potrzeb nauczyciela – żywność, nocleg itd. Jezus konsekwentnie lekceważył kultywowane przez konserwatywnych Żydów zwyczaje. Jego nauka była darem, który mógł otrzymać każdy dzięki swej wierze.

Najobszerniej opisują ewangeliści kontakty Jezusa z dwoma siostrami, siostrami Martą i Marią, mieszkającymi w Bretanii, małym miasteczku położonym niedaleko Jerozolimy. Właśnie te dwie kobiety i ich brat Łazarz darzeni są przez Jezusa szczególnymi względami.

Po raz pierwszy spotykamy się z Martą i Marią w Ewangelii Łukasza, gdzie opisuje on, jak w czasie swych wędrówek z uczniami po kraju Jezus znalazł się w małej wiosce, a tam:

pewna niewiasta, imieniem Marta, przyjęła Go do swego domu. Miała ona siostrę imieniem Maria, która siadła u nóg Pana i przysłuchiwała się Jego mowie. Natomiast Marta uwijała się koło rozmaitych posług. Przystąpiła więc do Niego i rzekła: Panie, czy Ci to obojętne, że moja siostra zostawiła mnie samą przy usługiwaniu? Powiedz jej, żeby mi pomogła. A Pan jej odpowiedział: Marto, Marto, troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrzeba tylko jednego. Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona.(Łk 10, 38-42)

Siedzieć u stóp nauczyciela oznaczało być jego uczniem, a przecież, według rabinów, kobietom nie wolno było przekazywać nauk. Nawet córka rabina nie powinna była przysłuchiwać się uczonym dysputom. Maria, przysłuchując się słowom Jezusa, wybrała „najlepszą cząstkę”, najlepiej, jak potrafiła, wykorzystała czas, jaki spędzał On w ich domu.

Scena ta doczekała się później mnóstwa komentarzy, analizowano postawy obu sióstr, porównywano je ze sobą. Bardzo wcześnie postacie te zaczęły nabierać charakteru symbolicznego: Maria stała się symbolem życia kontemplacyjnego, Marta zaś symbolem życia czynnego. Wykorzystano to w wielu utworach literackich i dziełach plastycznych. W Kościele katolickim Marta uważana jest za patronkę gospodyń domowych. Ewangelista Jan również opowiada o dwóch siostrach z Bretanii:

Na sześć dni przed Paschą Jezus przybył do Bretanii, gdzie mieszkał Łazarz, którego Jezus wskrzesił z martwych. Urządzono tam dla Niego ucztę. Marta posługiwała, a Łazarz był jednym z zasiadających z Nim przy stole. Maria zaś wzięła funt szlachetnego i drogocennego olejku nardowego i namaściła Jezusowi nogi, a włosami swymi je otarła. A dom napełnił się wonią olejku. Na to rzekł Judasz Iskariota, jeden z uczniów Jego, ten, który Go miał wydać: Czemu to nie sprzedano tego olejku za trzysta denarów i nie rozdano ich ubogim? Powiedział zaś to nie dlatego, jakoby dbał o biednych, ale ponieważ był złodziejem, i mając trzos wykradał to, co składano. Na to Jezus powiedział: Zostaw ją! Przechowała to, aby {Mnie namaścić} na dzień mojego pogrzebu. Bo ubogich zawsze macie u siebie, ale mnie nie zawsze macie.
(J 12, 1-8)

Namaszczenie głowy znakomitego gościa należało do ówczesnych zwyczajów, ale Maria zachowała się wręcz prowokująco. Perfumy, które wylała na nogi Jezusa, miały wartość równą rocznemu wynagrodzeniu przeciętnego robotnika. Być może tak drogi olejek przechowywała jej rodzina jako symbol wysokiej pozycji społecznej. Maria swoim gestem naśladowała pokorę jawnogrzesznicy (por. Łk 7, 36-50), jakby chciała w imieniu grzeszników ukazać Mistrzowi miłość i błagać o miłosierdzie. „Namaszczając Jezusa, łączyła się niejako z Jego misją, pewna jedności, jaką Chrystus stwarza między sobą a swymi przyjaciółmi, tej jedności, która wypływa z Jego scalenia z Ojcem w Duchu Świętym.” Dom wypełniony zapachem olejku stał się duchową przestrzenią miłości. Jezus zrozumiał gest Marii. Powiedział: „Gdziekolwiek po całym świecie głosić będą tę Ewangelię, będą również opowiadać na jej pamiątkę o tym, co uczyniła.” (Mt 26, 13)

W oczach biesiadników Maria popełniła karygodne marnotrawstwo i skompromitowała się do końca, odkrywając przed mężczyznami głowę i rozpuszczając włosy, aby nimi obetrzeć Jezusowe stopy. Według relacji synoptyków jej czyn krytykowali wszyscy uczniowie, według Jana – tylko Judasz.

Namaszczenie Jezusa przez Marię jest jednocześnie namaszczeniem mesjańskim, królewskim i namaszczeniem pogrzebowym. Uczniom Jezusa trudno było pogodzić się z tym, że On, Mesjasz, odda siebie samego, swe ciało, na śmierć. Najważniejsza tajemnica posłannictwa Chrystusa była dla nich wciąż jeszcze niepojęta. Pojęła ją natomiast Maria. Tajemnica ta dotrze do nich dopiero po śmierci Jezusa na Golgocie i zmartwychwstaniu, dotrze również za sprawą kobiety.

Jezus wielokrotnie udowadniał, że nie jest dla Niego ważna płeć, lecz wiara. Dokonując cudów nie pomijał kobiet. Gdy teściowa Szymona Piotra zachorowała „On stanąwszy nad nią rozkazał gorączce, i opuściła ją. Zaraz też wstała i usługiwała im.” (Łk 4, 39) Jeszcze bardziej niestosowne według współczesnych Chrystusa był cud dokonany na kobiecie cierpiącej na krwotok: „A pewna kobieta od dwunastu lat cierpiała na upływ krwi; całe swe mienie wydała na lekarzy, a żaden nie mógł jej uleczyć. Podeszła z tyłu i dotknęła się frędzli Jego płaszcza, a natychmiast ustał jej upływ krwi. Lecz Jezus zapytał: Kto się mnie dotknął? Gdy wszyscy się wypierali, Piotr powiedział: Mistrzu, to tłumy zewsząd Cię otaczają i ściskają. Lecz Jezus rzekł: Ktoś się mnie dotknął, bo poznałem, że moc wyszła ode Mnie. Wtedy kobieta, widząc, że się nie ukryje, zbliżyła się drżąca i upadłszy przed Nim opowiedziała wobec całego ludu, dlaczego się Go dotknęła i jak natychmiast została uleczona. Jezus rzekł do niej: Córko, twoja wiara cię ocaliła, idź w pokoju!” (Łk 8, 43-48) „Chora kobieta egzystowała na marginesie żydowskiego społeczeństwa. Jej upływ krwi czynił ją według prawa stale rytualnie nieczystą, a wiec całkowicie wykreśloną z życia, bo obciążoną fizycznie, społecznie i religijnie.” Chorowała od dwunastu lat, czyli przypuszczalnie od wejścia w dorosłość. Czyniła jednocześnie nieczystym każdego, kogo dotknęła lub kto by się jej dotknął. Nie mogła przebywać w tłumie ani uczestniczyć w publicznych zebraniach. Pozbawiona akceptacji własnej rodziny, wyłączona ze społeczeństwa, nie poddawała się rozpaczy, wbrew społecznym normom i religijnym przepisom, w niezłomnej wierze, że Bóg przywróci jej zdrowie. Dla faryzeuszy czyn kobiety był wysoce niestosowny. Jezus pochwalił go i wynagrodził. Faryzeusze, czyli oddzieleni, starali się żyć w jak największej czystości. Wśród wielu zasad, jakimi się kierowali, była i ta, że jedynymi kobietami, które mogły ich dotykać, były ich własne żony. Jezus uświadamia nam, że przestrzeganie rygorystycznych zasad jest mniej ważne niż miłość i wiara. Dialog z uzdrowioną miał potwierdzić, że cud nie dokonał się przez proste promieniowanie mocy Jezusa, ale był Bożą odpowiedzią na jej wiarę. Ta wiara ją ocaliła, przywracając godność „córki Izraela”, którego to tytułu pozbawiała ja choroba. Ówczesny judaizm usuwał kobietę w cień, często lekceważąc. Chrystus niejako rehabilitował ją: nie unikał jej, nie odrzucał. Wyławiając „nieczystą” z tłumu, obdarzył ją czułym imieniem „córki”. Odnosił się do kobiet z wielkim szacunkiem i delikatnością, powołując je na swe współpracownice, przez co podkreślił ich uczestnictwo w królestwie Bożym i szczególną w nim misję.

Podobną sytuację dostrzegamy podczas spotkania Chrystusa z Samarytanką. Objaśnia On jej najważniejsze prawdy swej nauki i ujawnia swą boską naturę. Popełnił On w oczach Mu współczesnych podwójny nietakt: rozmawiał z obcą kobietą i to w dodatku Samarytanką. Tymczasem Pismo św. mówi: „Wielu Samarytan z owego miasta zaczęło w Niego wierzyć dzięki słowu kobiety świadczącej: Powiedział mi wszystko, co uczyniłam.” (J 4, 39)

Maria i Marta oraz wiele innych kobiet, które stanęły na drodze Jezusa, stają się wyznawczyniami nowej nauki. Ich największym atutem jest szczera wiara i miłość. Służą też do obalania przesądów i sztywnych nakazów. Są traktowane przez Jezusa na równi z apostołami.


Aleksandra Dudzisz - "Pozycja kobiety w Biblii" - fregment pracy magisterskiej

bibliografia:

S. J. I. Adamska, Jezus i kobiety, Pastores 14 (1) 2002, s. , 108, 115

Paulina_____

Data utworzenia: 12/08/2007 @ 10:51
Ostatnie zmiany: 12/04/2012 @ 05:00
Kategoria : CHRZEŚCIJAŃSTWO - Postacie Biblijne
Strona czytana 112902 razy


Wersja do druku Wersja do druku

 

Komentarze

Nikt jeszcze nie komentował tego artykułu.
Bądź pierwszy!

 
Trzecie Oczko


bibliografia_cz2/Wandalowie-i-ich-afrykanskie-panstwo-Strzelczyk.jpg
bibliografia_cz3/chrzescijanstwo-przyszlosci.jpg
bibliografia_cz2/sladami-etruskow.jpg
3-Rosja.jpg
bibliografia_cz1/tro-pie.JPG
polemicznie-wipszycka.gif
bibliografia_cz1/har-klu.JPG
bibliografia_cz3/alpatow-2.jpg
ateizm=nowicki.jpg
bibliografia_cz2/michalowski-n-t-piramidy.jpg
bibliografia_cz2/kosidowski-rumaki.jpg
Historia medycyny-1988.jpg
bibliografia_cz1/judaizm.jpg
bibliografia_cz1/kud-hinduizm.jpg
bohater-o-1000t.jpg
bibliografia_cz3/zarys dziejow-r.jpg
starozytny-egipt=w.jpg
bibliografia_cz1/euz-his.JPG
bibliografia_cz1/d-r-ko-pi.JPG
bibliografia_cz1/w-kregu-swiatowida.jpg
bibliografia_cz3/boilton.JPG
bibliografia_cz3/rel-sw-rzymskiego.jpg
bibliografia_cz3/azja-i-afryka.jpg
bibliografia_cz3/rytualy-dawne-i-w.jpg
bibliografia_cz2/mitologia-sta-egiptu.jpg
bibliografia_cz1/ksiega-ukryta-wb.jpg
bibliografia_cz1/komentarz-his-kul-do-biblii-h.jpg
bibliografia_cz3/religie-w-a-poludniowej.PNG
bibliografia_cz2/krawczuk-s-do-starozytnosci.jpg
bibliografia_cz1/homerski-wstep-ogolny-do-pisma-swietego.jpg
bibliografia_cz2/slow-sy.jpg
bibliografia_cz3/renan.jpg
bibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-2.gif
bibliografia_cz3/kataryzm.jpg
bibliografia_cz1/Monologion Proslogion.jpg
bibliografia_cz1/keller-katolicyzm.jpg
bibliografia_cz1/tajemnice-krety.jpg
bibliografia_cz3/historia-chin.jpg
bibliografia_cz3/buddyzm-b-p-l-a.jpg
bibliografia_cz2/dumezil.jpg
hughes-rzym.jpg
bibliografia_cz2/zarys-dziejow.jpg
Drozdowicz-G-nurty-now-f-franc.jpg
LITERA-NA-SW-12-1987.jpg
religia-encyklopedia-pwn5.jpg
bibliografia_cz1/b-religia-staro-egiptu.jpg
bibliografia_cz1/zycie-cawrhorne.jpg
bibliografia_cz2/okultyzm-magia-wrozby.jpg
bibliografia_cz1/dz-ze-za.jpg
i-historia-powszechna-b.jpg
bibliografia_cz2/prawoslawie-k.jpg
majowie-gall.jpg
parandowski-mitologia.jpg
bibliografia_cz1/z-ch-an.JPG
bibliografia_cz2/mitologia-slowian-gi.jpg
swiat-fenicjan.jpg
bibliografia_cz1/kow-w-ch.JPG
bibliografia_cz2/Nowy-Testament-H.jpg
bibliografia_cz3/tajne-stowarzyszenia.jpg
religia-ludow-pierwotnych.jpg
bibliografia_cz2/mitologia-arabow.jpg
bibliografia_cz3/konstantyn-w-krawczuk.jpg
gnoza-q.jpg
bibliografia_cz3/gibbon-zmierzch.jpg
bibliografia_cz1/atlas-miejsc-biblijnych.jpg
bibliografia_cz1/starozytnosc-bajeczna.jpg
Silnicki-Sobory powszechne a Polska.jpg
pseudonauka-i-p.jpg
bibliografia_cz3/zycie-cwa.bmp
grecja_niepodlegla.jpg
religie-w-p.jpg
bibliografia_cz1/wilson.jpg
bibliografia_cz3/Norbu - Krysztal.jpg
bibliografia_cz2/mitologia-sta-grecji.jpg
bibliografia_cz1/historia-biblii.jpg
bibliografia_cz3/biblia2.jpg
bibliografia_cz3/legowicz-zarys.jpg
atlantyda-zajdler.jpg
bibliografia_cz3/kanert-buddyzm.jpg
zycie-se-ksiezy.png
bibliografia_cz2/donini.jpg
bibliografia_cz3/kierul-newton.jpg
bibliografia_cz3/mitologia-cel.jpg
meksykanskie-abc.jpg
bibliografia_cz2/wojcik-historia-p-XVII.jpg
danecki.jpg
bibliografia_cz1/girard-sacrum-i-p.jpg
bibliografia_cz1/cha-kos.JPG
bibliografia_cz1/dialog-kultur-cywi-i-rel.jpg
bibliografia_cz2/klatwa-eng.jpg
upadek2.jpg
i-znowu-zapial-kur.jpg
dakowie-HD.jpg
bibliografia_cz1/mus-ant.JPG
bibliografia_cz2/Sredniowieczne-herezje-Malcolm-Lambert.jpg
historia-duchowosci-chrzes.jpg
bibliografia_cz2/tradycje-tolerancji.jpg
sladami-klatwy.jpg
bibliografia_cz3/historia-p.jpg
bibliografia_cz3/kobieta-w-czasach.jpg
bibliografia_cz2/Mot-na-czarownice.jpg
starzy-nowi-bo-japonii.jpg
bibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-1.gif
bibliografia_cz3/Angelo Scarabel.jpg
bibliografia_cz1/30-wyznan.jpg
bibliografia_cz3/Petoia-wampiry.jpeg
bibliografia_cz2/tyloch-rekopisy.jpg
bibliografia_cz1/historia-cudow.jpg
bibliografia_cz3/do-ziemi-swietej.jpg
bibliografia_cz1/gardner-potomkowie.jpg
bibliografia_cz2/freud-czlowiek.jpg
bibliografia_cz3/wilson-o-naturze.jpg
rzecz-z-od.gif
w-kregu-upiorow.jpg
bibliografia_cz1/levy-Bruhl-czynnosci-umyslowe.jpg
bibliografia_cz1/his-chrzex-p-johnson.jpg
Norbu - Krysztal.jpg
bibliografia_cz3/tokarczyk-4-j-a.jpg
bibliografia_cz1/dramat-i-kult.jpg
bibliografia_cz2/krawiec-seksualnosc.jpg
bibliografia_cz2/mitologia-indyjska.jpg
his-g.jpg
bibliografia_cz1/papiez.jpg
bibliografia_cz2/sandauer.jpg
paleografia-lacinska-1951.jpeg
bibliografia_cz2/mitologia-mezopotamii.jpg
bibliografia_cz2/Piecioksiag-v.jpg
bibliografia_cz3/hist-kos.jpg
bibliografia_cz1/poniatowski-wstep.jpg
bibliografia_cz2/borkowski-socjologia.png
bibliografia_cz3/dionizos-kere.jpg
Ramadan-Sladami-Proroka.jpg
bibliografia_cz3/ile-lat-ma-wsz.jpg
judaizm-solomon.jpg
bibliografia_cz2/Magia-w-Sredniowieczu_Richard-Kieckhefer.jpg
bibliografia_cz2/papiestwo.jpg
bibliografia_cz3/haasler-tajne-sprawy-papiezy.jpg
bibliografia_cz2/his-s.bmp
rouss-bog-zla.jpg
zorian-dolega-chodakowski3.gif
bibliografia_cz1/religie-bw.jpg
bibliografia_cz1/zycie-co-g-merowingow.jpg
bibliografia_cz1/socjo-reli.jpg
bibliografia_cz1/liverani-nie-tylko-b.png
zrozumiec_araba.jpg
pettazzoni.jpg
aztekowie.gif
bibliografia_cz3/antropologia-b-tylor.jpg
bibliografia_cz3/religie-s-b-wschodu.jpg
bibliografia_cz2/boas-umysl-cz-pierwotnego.jpg
teodoret.jpg
bibliografia_cz2/Ksiega-Rodz-interlinearna.jpg
bibliografia_cz1/szczepanowicz-ziemia-swieta.jpg
bibliografia_cz3/religie-sw-ency.jpg
bibliografia_cz3/schylek-sr-eu.jpg
bibliografia_cz2/zary-ency-rel.jpg
bibliografia_cz1/starozytna-palestyna.gif
bibliografia_cz2/epos-Chassang.jpg
bibliografia_cz2/mitologia-korei2.jpg
bibliografia_cz1/tho-bib.JPG
azja-pacyfik13.jpg
historia-holandii-b.jpg
koran.jpg
bibliografia_cz1/po-arch_chrzescijanskiej.jpg
bibliografia_cz1/religie-slowian-sz.jpg
bibliografia_cz1/Ludzie-bogowie-i-przybysze-z-kosmosu-Stoczkowski.jpg
bibliografia_cz3/rod-argeadow.jpg
religie-uniwersalistyczne.jpg
bibliografia_cz1/tresc-wierzen-r.jpg
bibliografia_cz2/polska-piastow.jpg
bibliografia_cz1/484.jpg
bibliografia_cz3/joga-swie.jpg
bibliografia_cz3/ksiega-rzeczy-dziwnych-1.jpg
bibliografia_cz2/bog-einsteina.jpg
bibliografia_cz1/eliade-sacrum-mit-historia.jpg
bibliografia_cz1/swiety-baldachim.JPG
bibliografia_cz3/Religie Aryow W.jpeg
bibliografia_cz1/miedzy-s-a-n-testament.jpg
bibliografia_cz1/zycie-codzienne-prusow2.jpg
bibliografia_cz1/historia-gotow.jpg
dzieje-dawnych_turkow.jpg
cairns-e2.bmp
bibliografia_cz1/sarmaci-sulimirski.jpg
bibliografia_cz1/f-mity-grekow-i-rzymian.jpg
bibliografia_cz2/tajemnice-biblii.jpg
bibliografia_cz2/encyklopedia-kat-1.jpg
his-iranu.jpg
bibliografia_cz2/Szamanizm-Andrzej-Szyjewski.jpg
historia-koloru.jpg
bibliografia_cz2/obrzedy-rytualy.jpg
bibliografia_cz3/historia-grzechu.jpg
aztekowie-narod-wybrany-p-s.jpeg
septymiusz-sewer-k.jpg
bibliografia_cz3/his-niem.jpg
bibliografia_cz2/popko-huryci.jpg
bibliografia_cz1/N-dziedzictwo-goliata.jpg
bibliografia_cz1/historia-hiszpanii.jpg
slownik religii.jpg
holownia-kos-d-s-z.jpg
sztuka-indonezji.jpg
re-afryki.jpg
bibliografia_cz1/graves-mity-heb.jpg
moralnosc-mozgu.jpg
bibliografia_cz3/kramer-smierc.jpg
bibliografia_cz3/houria-historia-ar.jpg
bibliografia_cz3/religia-en.jpg
bibliografia_cz2/5-wielkich-religii-swiata.jpg
bibliografia_cz3/peck-w-poszukiwaniu.jpg
swietowanie-doroczne-pl.jpg
fahry-piramidy.jpg
bibliografia_cz1/swiderkowna-rozmowy-o-bib-nt.jpg
bibliografia_cz2/malinowski-mit.jpg
bibliografia_cz2/1001-o-bogu.jpg
bibliografia_cz2/Nowodworski-Encyklopedia_koscielna.jpeg
bibliografia_cz2/homo-ludens-h.jpg
bibliografia_cz1/hellenizm-a-j.jpg
bibliografia_cz2/historia-powszechna-sredniowiecze.jpg
historya powszechna kosciola.jpg
bibliografia_cz2/groby-b-u.jpg
bibliografia_cz1/sim-cyw.JPG
bibliografia_cz3/grant-dz-izraela.jpg
historia-wierzen-i-idei-religijnych.jpg
bibliografia_cz3/messadie-diabel.jpg
bibliografia_cz2/mitologia-lu-syberii.jpg
bibliografia_cz1/mejor-buddyzm.jpg
bibliografia_cz2/gilgamesz.jpg
bibliografia_cz2/stu-mat-2005.jpg
Niwinski-bostwa-kulty.jpg
bibliografia_cz2/w-kregu-religii.jpg
bibliografia_cz1/al-ar-pal.JPG
harding-r-s.jpg
bibliografia_cz1/d-r-zycie.JPG
bibliografia_cz1/gni-pie.JPG
bibliografia_cz1/kosidowski-opowiesci-bib.jpg
bibliografia_cz2/pokarm-bogow.jpeg
bibliografia_cz3/stomma-slonce.jpg
bibliografia_cz1/pluzanski-7sensacji-w-n.jpg
bibliografia_cz1/zapomniany-s-s.jpg
zycie-codzienne-galii.jpg
locke.jpg
bibliografia_cz1/kultura-wiekow-srednich.jpg
bibliografia_cz3/dennett-odczarowanie.jpg
bibliografia_cz3/swiat-symb-chrzesc.jpg
bibliografia_cz3/jezus-i-samarytanka.jpg
bibliografia_cz3/poczet-pap-jwk.jpg
bibliografia_cz1/po-sztuki_chrzescijanskiej.jpg
bibliografia_cz2/historia-polski-sz.jpg
bibliografia_cz3/Minois-kosciol-i-n.jpg
bibliografia_cz3/tragedia-narodu.jpg
bibliografia_cz3/judaizm-u-poczatkow.jpg
hermiasz.jpg
bibliografia_cz3/budda.jpg
bibliografia_cz1/his-filo-tat.png
bibliografia_cz1/historia-seksu.jpg
wprowadzenie-dr.jpg
bibliografia_cz3/50-najwiekszych-k.jpg
bibliografia_cz3/hubert-mauss.jpg
ochrzczeni-w-duchu.jpg
biblia=aramejska.jpeg
bibliografia_cz3/FitzGerald - Chiny.jpg
bibliografia_cz2/Paul-Herrmann.jpg
bibliografia_cz3/teksty-piramid.jpg
bibliografia_cz2/levi-strauss-totemizm.jpg
bibliografia_cz1/religie-chin.jpg
bibliografia_cz3/voodoo.jpg
bibliografia_cz2/1001-rzeczy-o-biblii.jpg
mahometanizm=g.jpg
bhagawad-piesn-pana.png
bibliografia_cz1/wip-kos.JPG
bibliografia_cz2/ksiega-tura.jpg
bibliografia_cz3/mity-green.jpg
bibliografia_cz3/h-kk.jpg
skrzypekoswiecenie-fr.jpg
bibliografia_cz2/fedon2x.jpg
bibliografia_cz3/bez-ograniczen.png
bibliografia_cz2/margul-jak-umier.jpg
ency-pow-1976.jpg
bibliografia_cz3/sladami-amuletu.jpg
bibliografia_cz3/zloty-przewodnik-p-r-halu.jpg
bibliografia_cz2/bloch-etruskowie.jpg
bibliografia_cz1/skrok-na-tropach.jpg
bibliografia_cz3/jezus-i-biel.jpg
historia-z.jpg
bibliografia_cz3/Hetyci-klingel.png
bibliografia_cz2/Historia-piekna-eco.jpg
bibliografia_cz3/twardecki.jpg
bibliografia_cz1/archeologia_biblijna.jpg
bibliografia_cz2/kuncewicz-piotr-antyk.jpg
bibliografia_cz3/religie-aaaaio.jpg
bibliografia_cz2/POA2.bmp
zdybicka.jpg
bibliografia_cz2/mitologia-cz-afryki.jpg

Rel-Club
Sonda
Czy jest Bóg?
 
Tak
Nie
Nie wiem
Jest kilku
Ja jestem Bogiem
Ta sonda jest bez sensu:)
Prosze zmienić sondę!
Wyniki
Szukaj



Artykuły

Zamknij - Japonia

Zamknij BUDDYZM - Lamaizm

Zamknij BUDDYZM - Polska

Zamknij BUDDYZM - Zen

Zamknij JUDAIZM - Mistyka

Zamknij NOWE RELIGIE

Zamknij NOWE RELIGIE - Artykuły Przekrojowe

Zamknij NOWE RELIGIE - Wprowadzenie

Zamknij POLSKA POGAŃSKA

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Archeologia

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Bałtowie

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Manicheizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Konfucjanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Satanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Sintoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Taoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Zaratustrianizm

-

Zamknij EUROPA I AZJA _ _ JAZYDYZM* <<==

Nasi Wierni

 24836012 odwiedzający

 43 odwiedzających online