Religioznawstwo
Zagadnienia Religijne
Europa Pogańska
Azja
Hinduizm i odłamy
Judaizm i odłamy
Chrześcijaństwo i odłamy
Islam i odłamy
Ameryka
Australia i Oceania

= KARAMAIZM* <<== - Polscy Karaimi


Karaimi - najmniejsza polska mniejszość

Najmniejsza mniejszość narodowa mieszkająca w Polsce liczy - według spisu powszechnego z 2002 roku - 43 członków. Oni sami szacują swoją populację na 120 osób. Karaimi, etnicznie pochodzenia tureckiego, którzy mówili językiem należącym do kipczackiej gałęzi języka tureckiego, w Europie Środkowej pojawili się ponad 600 lat temu.

KARA ZNACZY CZYTAĆ

Słowa „Karaimi,” „karaimizm” pochodzą od „kara” (hebr.) czytać, recytować. Karaimizm, zapoczątkowany przez Anana ben Dawida z Basry (754-775), uznawał wyłącznie autorytet Starego Testamentu, odrzucając zarówno komentarze (w tym Talmud), jak i ustną tradycję religijną. Karaimizm przyznaje badaczowi całkowitą wolność i - podobnie jak protestantyzm w chrześcijaństwie - podkreśla, że nie powinien on być krępowany żadnymi autorytetami.

Karaimi posługują się kalendarzem księżycowym, w którym rok ma 354 dni, 8 godzin i 48 minut (dla porównania, nasz rok słoneczny - 365 dni i 6 godzin). Aby wyrównać tę różnicę 10 dni, 21 godzin i 12 minut, wprowadzili co dwa–trzy lata rok przestępny. Zgodnie z zasadami wiary, Karaimi świętują sobotę, posty oraz święta wynikające z Pięcioksiągu.

Na zbiorowe modlitwy zbierają się kienesach – świątyniach (do dziś czynnych jest pięć w Europie: w Trokach i Wilnie na Litwie, w Stambule w Turcji oraz dwie w Eupatorii na Krymie), gdzie rolę przewodniczącego pełnią wybierani duchowni - hazzanowie. Wszyscy mężczyźni z nakrytymi głowami zwracają się ku południowi w stronę Jeruzalem. Kobiety, wedle tradycji, zajmują osobne pomieszczenie i uczestniczą w modłach biernie. Liturgia karaimska oparta jest na czytaniu Tory oraz na recytacji fragmentów Psałterza i hymnów. Co ciekawe, wśród kanonu pieśni religijnej znajdują się przekłady psalmów Jana Kochanowskiego, m.in. „Czego chcesz od nas, Panie”.

KIM SĄ KARAIMI POLSCY


Skąd wzięli się Karaimi w Polsce? Żeby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba cofnąć się w historii pod koniec XIV wieku, kiedy to mieszkańcom Królestwa Polskiego i Litwy zagrażała od wschodu Złota Orda. Wielki Książę Litewski, Witold, zorganizował wówczas wyprawę wojenną przeciwko Tatarom. Równocześnie, słysząc, że mieszkający na Krymie Karaimi to wzorowi rolnicy i przedni wojowie, postanowił sprowadzić ich jako swoją osobistą ochronę i osiedlić w Trokach, ówczesnej stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Do dziś stoją tam ich tradycyjne drewniane domy, tam też znajduje się muzeum karaimskie..

Karaimi, oprócz Trok, osadzeni zostali także w kilkudziesięciu innych miejscowościach, zwłaszcza pogranicznych, jako załogi warowni strzegących bezpieczeństwa granic. Razem przybyło ich pięć tysięcy. Przez całe lata byli traktowani w sposób wyjątkowy. Otrzymywali przywileje, ziemie, zwolnienia z opłat. Byli wolni, a to w średniowieczu (ale i później), rzadko stawało się udziałem ludności wyznań innych niż chrześcijańskie.

Po dramatycznych latach rozbiorów, z licznych niegdyś na terenie Polski osad zachowały się tylko te w Łucku, Haliczu, Trokach oraz w Wilnie. Liczbę Karaimów określano wtedy na 1-1,5 tysiąca osób.

W okresie II Rzeczypospolitej wśród Karaimów rozkwitł, na niespotykaną dotąd skalę, polski patriotyzm. Uznali Polskę za swoją ojczyznę i sami odtąd zaczęli się nazywać ,,Karaimami polskimi". Rodzący się ład zburzyły II wojna światowa i komunizm. Nowy podział granic, rozdzielający Polskę i Litwę, znacznie utrudnił kontakty między grupkami Karaimów.

Wiele kienes, świątyń karaimskich, zamknięto lub przerobiono na spichlerze. Jedynie kienesa w Trokach na Litwie uniknęła takiego losu. Utrudniono odprawianie nabożeństw. Liczni Karaimi, szczególnie młodzi, wychowani na polskiej tradycji i kulturze, postanowili się przesiedlić i wyjechali do Polski. Dziś ich liczbę szacuje się na 2- 3 tysięcy na całym świecie (liczba ta dotyczy nie tylko Karaimów z dawnych terenów RP, ale także pochodzących z Krymu i Rosji).

MNIEJSZOŚĆ W SIECI

Karaimi, rozsiani po Polsce (mieszkają m.in. w Warszawie, Gdańsku, na Śląsku) próbują teraz odbudować porwane więzi.

W 1997 roku zebrali się w Warszawie i podjęli decyzję o powołaniu Związku Karaimów Polskich. Dwa lata później reaktywowali czasopismo, wydawane przez młodzież karaimską w latach 80. (najpierw nosiło tytuł „Coś”, a od 1988 „Awazymyz” – „Nasz głos”).

„Niestety społeczeństwo karaimskie się starzeje" – mówi Mariola Abkowicz, przewodnicząca Związku Karaimów Polskich. "Problem wynika z przestrzegania zasady, by związki małżeńskie były czyste pod względem wyznania" - dodaje.

Przyrost naturalny jest niski, maleje liczba młodzieży znającej język karaimski.
Mimo to Karaimi próbują promować swoją bogatą kulturę. Organizują m.in. spotkania z kulturą karaimską – ostatnie odbyły się w Warszawie we wrześniu i październiku bieżącego roku. Kolejny, jak zapewnia Mariola Abkowicz, ma się odbyć 17 grudnia w Domu Kultury w Aninie.

W ostatnich latach wzmogła się także częstotliwość spotkań ze społecznościami z Rosji, Ukrainy, Litwy, a także Turcji, Francji i Australii. Dużą rolę w nawiązywaniu i podtrzymywaniu więzi społecznych Karaimów odgrywa internet. W lutym roku 2001 podjęto nawet próby nauczania języka karaimskiego przy wykorzystaniu poczty elektronicznej.

Z kulturą tej fascynującej mniejszości można się zapoznać za pomocą licznych stron w sieci Internetowej – m.in. www.karaimi.org.

Ważnym zabytkiem, wciąż czynnym, jest założony w 1890 roku warszawski cmentarz karaimski przy ulicy Redutowej 34. Znajduje się tam około 70 grobów. Herb karaimów Polskich i Litewskich to oręż, tarcza oraz zamek, a nad nimi nakrycie głowy duchownego. „Herb przedstawia zamek w Dżuft-Kale na Krymie" – wyjaśnia Mariola Abkowicz – "choć Karaimi krymscy zaprzeczają utrzymując, że to zamek w Trokach.”


PAP – Nauka w Polsce, Adam Lisiecki - 2006

Data utworzenia: 04/01/2008 @ 06:08
Ostatnie zmiany: 10/12/2017 @ 21:43
Kategoria : = KARAMAIZM* <<==
Strona czytana 4190 razy


Wersja do druku Wersja do druku

 

Komentarze


Komentarz #1 

autor : Henryka 02/01/2019 @ 18:29

Karaimów, podobnie jak Ormian, kocham jako najlepszych Polaków wszech czasów. Jesteście wielcy, korzeniami sięgacie do głębin Cywilizacji a Rozumem do Nieba. Piszę artykuł (oczywiście publicystyczny!) do księgi jubileuszowej mojego kolegi, którego dorobek zaplata się w Bliski Wschód. Wybrałam tematykę związaną z karaimizmem, wiem że mnie przerasta. Wypada przeprosić Karaimów, że ośmieliłam się go dotknąć. Mam nadzieję, że nie sprofanuję. Z życzeniami DO SIEGO ROKU! Henryka Kramarz
 
Trzecie Oczko
bibliografia_cz1/b-religia-staro-egiptu.jpgbibliografia_cz1/dz-ze-za.jpgdanecki.jpgbibliografia_cz1/miedzy-s-a-n-testament.jpgatlantyda-zajdler.jpgaztekowie.gifbibliografia_cz2/Wandalowie-i-ich-afrykanskie-panstwo-Strzelczyk.jpgbibliografia_cz2/bog-einsteina.jpgbibliografia_cz3/sladami-amuletu.jpgbibliografia_cz3/haasler-tajne-sprawy-papiezy.jpgbibliografia_cz1/484.jpgbibliografia_cz3/religie-w-a-poludniowej.PNGazja-pacyfik13.jpgbibliografia_cz1/historia-cudow.jpgbibliografia_cz3/Petoia-wampiry.jpegbibliografia_cz2/malinowski-mit.jpgbibliografia_cz3/his-niem.jpgbibliografia_cz1/girard-sacrum-i-p.jpgdzieje-dawnych_turkow.jpgbibliografia_cz3/boilton.JPGbibliografia_cz1/starozytna-palestyna.gifbibliografia_cz3/FitzGerald - Chiny.jpgbibliografia_cz1/starozytnosc-bajeczna.jpgbibliografia_cz3/tokarczyk-4-j-a.jpgbibliografia_cz3/schylek-sr-eu.jpgbibliografia_cz1/cha-kos.JPGmoralnosc-mozgu.jpgbibliografia_cz2/mitologia-arabow.jpgbibliografia_cz3/zloty-przewodnik-p-r-halu.jpgbibliografia_cz2/epos-Chassang.jpgbibliografia_cz1/ksiega-ukryta-wb.jpgbibliografia_cz2/krawiec-seksualnosc.jpgbibliografia_cz1/kud-hinduizm.jpgbibliografia_cz2/michalowski-n-t-piramidy.jpgbibliografia_cz3/hubert-mauss.jpgbibliografia_cz2/POA2.bmpbibliografia_cz1/historia-seksu.jpgbibliografia_cz1/har-klu.JPGbibliografia_cz2/dumezil.jpgbibliografia_cz3/Hetyci-klingel.pngbibliografia_cz3/mitologia-cel.jpgNiwinski-bostwa-kulty.jpglocke.jpgbibliografia_cz1/tho-bib.JPGbibliografia_cz2/zarys-dziejow.jpgbibliografia_cz1/skrok-na-tropach.jpgRamadan-Sladami-Proroka.jpgbibliografia_cz1/pluzanski-7sensacji-w-n.jpgbibliografia_cz1/archeologia_biblijna.jpgbibliografia_cz3/kramer-smierc.jpgbibliografia_cz1/kosidowski-opowiesci-bib.jpgbibliografia_cz3/tragedia-narodu.jpgbibliografia_cz1/swiety-baldachim.JPGbibliografia_cz3/historia-grzechu.jpgbibliografia_cz3/tajne-stowarzyszenia.jpgmeksykanskie-abc.jpgbibliografia_cz3/religie-s-b-wschodu.jpgbibliografia_cz2/okultyzm-magia-wrozby.jpgreligie-w-p.jpgswietowanie-doroczne-pl.jpgbibliografia_cz3/azja-i-afryka.jpgbibliografia_cz2/popko-huryci.jpgbibliografia_cz1/d-r-ko-pi.JPGbibliografia_cz2/mitologia-sta-egiptu.jpgbibliografia_cz1/dramat-i-kult.jpgsztuka-indonezji.jpgbibliografia_cz1/kow-w-ch.JPGhughes-rzym.jpgbibliografia_cz3/dennett-odczarowanie.jpgbibliografia_cz2/tajemnice-biblii.jpgbibliografia_cz1/d-r-zycie.JPGholownia-kos-d-s-z.jpgbibliografia_cz1/komentarz-his-kul-do-biblii-h.jpgbibliografia_cz2/Szamanizm-Andrzej-Szyjewski.jpgbibliografia_cz2/1001-rzeczy-o-biblii.jpgbibliografia_cz2/Mot-na-czarownice.jpgbibliografia_cz2/polska-piastow.jpgbibliografia_cz1/atlas-miejsc-biblijnych.jpgbibliografia_cz1/zycie-co-g-merowingow.jpgbibliografia_cz1/homerski-wstep-ogolny-do-pisma-swietego.jpgbiblia=aramejska.jpegNorbu - Krysztal.jpgstarzy-nowi-bo-japonii.jpgbibliografia_cz2/kosidowski-rumaki.jpggnoza-q.jpgbibliografia_cz3/mity-green.jpgbibliografia_cz3/Minois-kosciol-i-n.jpgbibliografia_cz3/rod-argeadow.jpgbibliografia_cz1/historia-biblii.jpgbibliografia_cz1/z-ch-an.JPGbibliografia_cz3/wilson-o-naturze.jpgbibliografia_cz1/tajemnice-krety.jpgbibliografia_cz2/encyklopedia-kat-1.jpgbibliografia_cz2/freud-czlowiek.jpgbibliografia_cz1/Monologion Proslogion.jpghistoria-koloru.jpgbibliografia_cz3/legowicz-zarys.jpgbibliografia_cz2/boas-umysl-cz-pierwotnego.jpgbibliografia_cz2/klatwa-eng.jpgpettazzoni.jpgmajowie-gall.jpgateizm=nowicki.jpgLITERA-NA-SW-12-1987.jpgre-afryki.jpgbibliografia_cz2/his-s.bmpbibliografia_cz2/levi-strauss-totemizm.jpgbibliografia_cz2/gilgamesz.jpgbibliografia_cz1/gni-pie.JPGbibliografia_cz1/mus-ant.JPGhistoria-duchowosci-chrzes.jpgbibliografia_cz2/kuncewicz-piotr-antyk.jpgbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-2.gifbibliografia_cz2/wojcik-historia-p-XVII.jpgbibliografia_cz3/buddyzm-b-p-l-a.jpgbibliografia_cz1/f-mity-grekow-i-rzymian.jpgbibliografia_cz1/eliade-sacrum-mit-historia.jpgbibliografia_cz3/chrzescijanstwo-przyszlosci.jpgbibliografia_cz3/religia-en.jpgbibliografia_cz1/hellenizm-a-j.jpgbibliografia_cz3/bez-ograniczen.pngbibliografia_cz2/historia-polski-sz.jpgbibliografia_cz3/jezus-i-samarytanka.jpgteodoret.jpgbibliografia_cz3/ile-lat-ma-wsz.jpgDrozdowicz-G-nurty-now-f-franc.jpgbibliografia_cz3/messadie-diabel.jpgbibliografia_cz2/tradycje-tolerancji.jpgbibliografia_cz3/grant-dz-izraela.jpgstarozytny-egipt=w.jpgbibliografia_cz2/Piecioksiag-v.jpgbibliografia_cz2/mitologia-indyjska.jpgbibliografia_cz2/margul-jak-umier.jpgbibliografia_cz2/mitologia-sta-grecji.jpgbibliografia_cz1/wilson.jpgbibliografia_cz2/krawczuk-s-do-starozytnosci.jpgbibliografia_cz3/50-najwiekszych-k.jpgbibliografia_cz1/levy-Bruhl-czynnosci-umyslowe.jpgbibliografia_cz1/mejor-buddyzm.jpgbibliografia_cz3/jezus-i-biel.jpgbibliografia_cz3/teksty-piramid.jpgbibliografia_cz1/keller-katolicyzm.jpgbibliografia_cz3/kanert-buddyzm.jpgbibliografia_cz1/his-filo-tat.pnghistoria-holandii-b.jpgi-znowu-zapial-kur.jpgbibliografia_cz3/budda.jpgbibliografia_cz2/Nowy-Testament-H.jpgbibliografia_cz1/szczepanowicz-ziemia-swieta.jpgbibliografia_cz1/dialog-kultur-cywi-i-rel.jpgrzecz-z-od.gifbibliografia_cz2/sladami-etruskow.jpgbibliografia_cz2/mitologia-cz-afryki.jpgbibliografia_cz3/Angelo Scarabel.jpgbibliografia_cz1/N-dziedzictwo-goliata.jpgbibliografia_cz3/Norbu - Krysztal.jpgbibliografia_cz2/bloch-etruskowie.jpgzycie-se-ksiezy.pngbibliografia_cz2/fedon2x.jpgbibliografia_cz1/socjo-reli.jpgbibliografia_cz2/pokarm-bogow.jpegSilnicki-Sobory powszechne a Polska.jpgskrzypekoswiecenie-fr.jpgbibliografia_cz2/tyloch-rekopisy.jpgbibliografia_cz3/stomma-slonce.jpgbibliografia_cz2/ksiega-tura.jpg3-Rosja.jpgbibliografia_cz2/mitologia-mezopotamii.jpgbibliografia_cz3/swiat-symb-chrzesc.jpgbibliografia_cz1/euz-his.JPGbibliografia_cz1/gardner-potomkowie.jpgbibliografia_cz2/mitologia-slowian-gi.jpgbibliografia_cz2/stu-mat-2005.jpgbibliografia_cz3/houria-historia-ar.jpgbibliografia_cz2/w-kregu-religii.jpgpaleografia-lacinska-1951.jpegbibliografia_cz2/homo-ludens-h.jpgbibliografia_cz2/1001-o-bogu.jpgbibliografia_cz1/religie-chin.jpgjudaizm-solomon.jpgbibliografia_cz3/peck-w-poszukiwaniu.jpgbibliografia_cz3/kierul-newton.jpgbibliografia_cz2/Magia-w-Sredniowieczu_Richard-Kieckhefer.jpgbhagawad-piesn-pana.pngbibliografia_cz2/Nowodworski-Encyklopedia_koscielna.jpegbibliografia_cz1/Ludzie-bogowie-i-przybysze-z-kosmosu-Stoczkowski.jpgbibliografia_cz1/po-arch_chrzescijanskiej.jpgbibliografia_cz1/al-ar-pal.JPGbibliografia_cz2/Historia-piekna-eco.jpgbibliografia_cz3/dionizos-kere.jpgHistoria medycyny-1988.jpgbibliografia_cz2/Ksiega-Rodz-interlinearna.jpgbibliografia_cz1/swiderkowna-rozmowy-o-bib-nt.jpgbibliografia_cz3/joga-swie.jpgbibliografia_cz2/donini.jpgbibliografia_cz2/borkowski-socjologia.pngbibliografia_cz1/w-kregu-swiatowida.jpgreligie-uniwersalistyczne.jpgbibliografia_cz2/sandauer.jpgswiat-fenicjan.jpgbibliografia_cz1/po-sztuki_chrzescijanskiej.jpgbibliografia_cz2/obrzedy-rytualy.jpgbibliografia_cz3/renan.jpgrouss-bog-zla.jpgbibliografia_cz2/mitologia-lu-syberii.jpgzrozumiec_araba.jpgmahometanizm=g.jpgbibliografia_cz3/voodoo.jpgbibliografia_cz1/wip-kos.JPGaztekowie-narod-wybrany-p-s.jpegbibliografia_cz2/papiestwo.jpgbibliografia_cz3/historia-chin.jpgbibliografia_cz1/liverani-nie-tylko-b.pngbibliografia_cz1/sim-cyw.JPGgrecja_niepodlegla.jpgbibliografia_cz1/graves-mity-heb.jpgbibliografia_cz2/5-wielkich-religii-swiata.jpgbibliografia_cz3/rel-sw-rzymskiego.jpgbibliografia_cz1/30-wyznan.jpgbibliografia_cz3/kataryzm.jpgseptymiusz-sewer-k.jpgbibliografia_cz3/judaizm-u-poczatkow.jpgbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-1.gifbibliografia_cz1/tro-pie.JPGbibliografia_cz1/poniatowski-wstep.jpgbibliografia_cz3/ksiega-rzeczy-dziwnych-1.jpghis-iranu.jpgbibliografia_cz2/Sredniowieczne-herezje-Malcolm-Lambert.jpgbibliografia_cz3/religie-sw-ency.jpgbibliografia_cz2/mitologia-korei2.jpg
Rel-Club
Sonda
Czy jest Bóg?
 
Tak
Nie
Nie wiem
Jest kilku
Ja jestem Bogiem
Ta sonda jest bez sensu:)
Prosze zmienić sondę!
Wyniki
Szukaj



Artykuły

Zamknij - Japonia

Zamknij BUDDYZM - Lamaizm

Zamknij BUDDYZM - Polska

Zamknij BUDDYZM - Zen

Zamknij JUDAIZM - Mistyka

Zamknij NOWE RELIGIE

Zamknij NOWE RELIGIE - Artykuły Przekrojowe

Zamknij NOWE RELIGIE - Wprowadzenie

Zamknij POLSKA POGAŃSKA

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Archeologia

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Bałtowie

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Manicheizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Konfucjanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Satanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Sintoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Taoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Zaratustrianizm

-

Zamknij EUROPA I AZJA _ _ JAZYDYZM* <<==

Nasi Wierni

 3461259 odwiedzający

 34 odwiedzających online