==>> WPROWADZENIE - Chronologia chrześ. 1

czytaj więcej

Chronologia chrześcijaństwa

I wiek

30	Tyberiusz, z dynastii julijsko-klaudyjskiej, rządzi Rzymem (od 14 r. n.e.) i będzie rządził do roku 37
(?) 30	Jezus zostaje ukrzyżowany w Jerozolimie jako agitator polityczny z wyroku Poncjusza Piłata, prefekta Judei
30 - 100	Wiek apostolski - najwcześniejszy okres w historii chrześcijaństwa, trwający od śmierci Jezusa do śmierci ostatniego z apostołów
(ok.) 30	Powstaje pierwsza wspólnota chrześcijan, zarządzana kolegialnie przez uczniów Jezusa, początkowo jako sekta wewnątrz judaizmu
(ok.) 30	Rozpoczyna się formowanie tradycji ustnej Nowego Testamentu, będzie trwała do ok. 70 r.
30	Józef Kajfasz pełni funkcję arcykapłana w świątyni w Jerozolimie
30	Wellejusz Paterkulus publikuje Historię rzymską
30	Urodził się Nerwa, przyszły cesarz
30	Seneka Młodszy rozpoczyna karierę polityczną i prawną (ma 37 lat)
(ok) 30	Helena królowa Adiabene nawraca się na judaizm
31	Cesarz Tyberiusz odkrył spisek na swoje życie, Sejan został zamordowany, czystki w Rzymie
32	Aulus Awiliusz Flakkus zostaje namiestnikiem (prefektem) Egiptu
(ok.) 32	Cesarz Tyberiusz zezwala Żydom na osiedlenie się w Rzymie
(ok.) 32-34	Celsus, rzymski lekarz napisał O medycynie (De Medicina)
33	Wielki kryzys finansowy w Rzymie, masowe bankructwa rzymskich banków
(ok.) 33	Filona z Aleksandrii pisze dzieło filozoficzno-teologiczne O stworzeniu świata (De opificio mundi)
34	Umiera Herod Filip II (syn Heroda Wielkiego), tetrarcha Batanei, Gaulanitydy, Trachonu i Paneas
34	Batanea, Gaulanityda, Trachon i Paneas zostają wcielone do rzymskiej prowincji Syrii
(ok.) 34	Filona z Aleksandrii pisze O gigantach (De gigantibus)
35	Legatem prowincji Syrii zostaje Lucjusz Witeliusz
(ok.) 35	Urodził się Marek Fabiusz Kwintylian – najwybitniejszy rzymski nauczyciel retoryki
(ok.) 35	Urodził się Ignacy Antiocheński, jeden z pierwszych Ojców Kościoła, biskup Antiochii
(ok.) 35	Filona z Aleksandrii pisze dzieło filozoficzno-teologiczne Alegorie Praw (Legum Allegoriae)
(ok.) 36	Grupa samarytańskich pielgrzymów zostaje wymordowana na stokach świętej góry Garizim z polecenia Poncjusza Piłata
(ok.) 36	Legat Syrii, Lucjusz Witeliusz, odwołuje Poncjusza Piłata ze stanowiska prefekta Judei, na jego miejsce mianuje Marcellusa
(ok.) 36	Lucjusz Witeliusz, odwołuje Józefa Kajfasza ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Jonatana ben Ananosa
(ok.) 37	Lucjusz Witeliusz, odwołuje Jonatana ben Ananosa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje jego brata Teofila
16 III 37	Umiera cesarz Tyberiusz
18 III 37	Cesarzem zostaje Kaligula, będzie nim do roku 41
21 III 37	Kaligula został ogłoszony przez senat rzymski pater patriae
9 IV 37	Potężne trzęsienie ziemi nawiedza Antiochię nad Orontesem, stolicę prowincji Syrii
37	Herod Agryppa I (wnuk Heroda Wielkiego) z nadania cesarza Kaliguli zostaje królem Batanei, Gaulanitydy, Trachonu i Paneas
37	Cesarz Kaligula mianuje Marullusa prefektem Judei, będzie piastował ten urząd do roku 41
37	Otworzono Świątynię Boskiego Augusta, w Rzymie, przy Forum Romanum
15 XII 37	Urodził się cesarz Neron
(ok.) 37	Urodził się Józef Flawiusz, historyk żydowski, kapłan, polityk
(ok.) 37	Cesarz Kaligula zalegalizował i włączył kult Izydy do rzymskiej religii państwowej
(ok.) 38	Nawrócenie Pawła z Tarsu pod Damaszkiem
(ok.) 38	Cesarz Kaligula rozpoczął budowę dwóch potężnych akweduktów: Aqua Claudia i Aqua Anio Novus
38	Grecka społeczność Aleksandrii wysyła Apiona Gramatyka na czele poselstwa do Kaliguli, z oskarżeniem Żydów o nieoddawanie czci bogom
(ok.) 38	Powstaje pierwsza wspólnota chrześcijan w Antiochii
(ok.) 38	Powstaje pierwsza wspólnota chrześcijan w Damaszku
38	Prześladowanie Żydów w Aleksandrii
38	Senat rzymski uchwala deifikację Julii Druzylli, siostry Kaliguli, która otrzymała tytuł bogini Diva Drusilla
39	Żydowska społeczność Aleksandrii wysyła Filona Aleksandryjskiego na czele poselstwa do Kaliguli, by odeprzeć zarzuty Apiona Gramatyka
39	Cesarz Kaligula skazuje na wygnanie Heroda Antypasa (syna Heroda Wielkiego), tetrarchę Galilei i Perei
39	Herod Agryppa I z nadania cesarza Kaliguli zostaje królem Galilei i Perei
30 XII 39	Urodził się Tytus Flawiusz Vespazjanus, cesarz rzymski
(ok.) 39	Kaligula rozkazuje umieścić swoją statuę w Świątyni w Jerozolimie
(ok.) 40	Cesarz Kaligula rozpoczyna budowę Cyrku na Watykanie, długiego na 540 m
(ok.) 40	Chrześcijaństwo dociera do Rzymu, powstaje pierwsza wspólnota
(ok.) 40	Umiera Herodiada, siostra Heroda Agryppy I, żoną Heroda III i Heroda Antypasa
(ok.) 40	Zamieszki w Judei
(ok.) 40	Urodził się Dion Chryzostom, grecki historyk, filozof, mówca
40	Kaligula ogłosił się bogiem
24 I 41	Cesarz Kaligula zostaje zamordowany przez pretorian
25 I 41	Cesarzem zostaje Klaudiusz, będzie nim do roku 54
41	Herod Agryppa I z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Judei i Samarii, otrzymuje prawo mianowania arcykapłanów w świątyni jerozolimskiej
41	Herod Agryppa I odwołuje Teofila ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Szymona Kanterasa
41	Herod z Chalkis (brat Herod Agryppy I) z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Chalkis
41	Cesarz Klaudiusz pisze List do Aleksandryjczyków, przywraca Żydom przywileje i immunitety
(ok.) 41	Cesarz Klaudiusz wydaje edykt całkowicie zakazujący religii druidów
(ok.) 41	Filon z Aleksandrii pisze De vita contemplativa (O życiu kontemplacyjnym), w której opisał Terapeutów - żydowska sekta o charakterze ascetyczno-mistycznym
41-42	Herod Agryppa I buduje w Jerozolimie nowy mur obronny tzw. Trzeci Mur
42	Herod Agryppa I odwołuje Szymona Kanterasa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Mattiasa syna Annasza
42	Senat rzymski uchwala deifikację Liwii, żony Augusta, która otrzymała tytuł Diva Augusta
(ok.) 42	W Antiochii nad Orontesem poganie po raz pierwszy zaczęli nazywać uczniów Jezusa „chrześcijanami” (Christianoi)
(ok.) 42	Heroda Agryppy I kazał ściąć apostoła Jakuba Starszego
(ok.) 42	Cesarz Klaudiusz reformuje frygijski kult Kybele i Attisa i włącza do oficjalnych rzymskich świąt państwowych
43-44	Podbój Brytanii
43	Herod Agryppa I odwołuje Mattiasa syna Annasza ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Elioneusza syna Kanterasa
(ok.) 43	Paweł z Tarsu przybywa do Antiochii Syryjskiej
44	Umiera król Herod Agryppa I
44	Po śmierci Heroda Agryppy I cesarz Klaudiusz przekazuje opiekę nad świątynią w Jerozolimie i prawo mianowania arcykapłanów Herodowi z Chalkis
44	Herod z Chalkis odwołuje Elioneusza syna Kanterasa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Józefa syna Kamei
44	Palestyna przechodzi pod władzę prokuratora rzymskiego, Cesarz Klaudiusz mianuje Kuspiusza Fadusa prokuratorem Judei, będzie piastował urząd przez 2 lata
45	Mauretania zostaje prowincją rzymską
(ok.) 45	Zaczynają powstawać pierwsze kościoły domowe (łac. domus ecclesiae) w całym imperium co potwierdza Paweł w Listach
(ok.) 45	Urodził się Plutarch z Cheronei, grecki historyk i biograf
46	Cesarz Klaudiusz mianuje Tyberiusza Juliusza Aleksandra prokuratorem Judei, będzie piastował urząd przez 2 lata
46	Cesarz Klaudiusz przyłączył królestwo trackie do cesarstwa, tworząc nową prowincję rzymską Trację
46-47	Cesarz Klaudiusz kończy budowę drogi Via Claudia Augusta, łączącej dolinę Padu z Dunajem
47	Klęska głodu w Palestynie
47	W Rzymie odbywają się Ludi Saeculares z okazji 800-lecia Rzymu
47	Zostaje założony Londyn jako rzymska kolonia Londinum
47	Herod z Chalkis odwołuje Józefa syna Kamei ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Ananiasza syna Nebedeusza
47	Tyberiusz Juliusz Aleksander, prokurator Judei, skazuje na ukrzyżowanie dwóch synów Judy Galilejczyka
44-48	Według przeprowadzonego cenzusu Imperium ma ponad 6 000 000 obywateli (mężczyzn), dodając kobiety i dzieci, szacuje się na około 20 milionów
48	Cesarza Klaudiusz mianuje Wentydiusza Kumanusa prokuratorem Judei
48	Umiera król Herod z Chalkis
49	Wypędzenie Żydów z Rzymu za panowania cesarza Klaudiusza, o czym zaświadcza Swetoniusz w Żywotach Cezarów
(ok.) 49	Tzw sobór w Jerozolimie, na którym zdecydowano, że nowo-nawróceni nie muszą poddawać się obrzezaniu i przestrzegać wszystkich praw żydowskich
49	Herod Agryppa II (syn Heroda Agryppy I) z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Chalkis
(ok.) 49	Powstają pierwsze wspólnoty chrześcijan w Azji Mniejszej, dzięki podróżom misyjnym Pawła z Tarsu
(ok.) 50	Umiera Filon Aleksandryjski żydowski filozof
50	Zostaje założone miasto Utrech jako rzyska kolonia
50	Kolonia wcześniejsza Colonia Claudia Ara Agrippinensium otrzymuje status miasta
(ok.) 50	Umiera Fedro - rzymski bajkopisarz
(ok.) 50	Heron z Aleksandrii buduje pierwsza parową turbinę, zwaną Banią Herona
(ok.) 50	Urodził się Epiktet z Hierapolis, filozof
51	Junniusz Anneusz Gallio zostaje prokonsulem Achai
(ok.) 51	Paweł z Tarsu dociera do Grecji (Ateny, Tesaloniki, Korynt), gdzie powstają chrześcijańskie wspólnoty
ok. 51-52	Paweł z Tarsu pisze Pierwszy List do Tesaloniczan, uważany za jego najstarszy list i najstarszy dokument chrześcijański
52	Zostaje ukończony Akwedukt Klaudiusza długi 69 km
52	Cesarza Klaudiusz mianuje Antoniusza Feliksa prokuratorem Judei
52	Cesarza Klaudiusz wypędza astrologów z Rzymu
(ok.) 52	Zmarł Gamaliel Starszy, faryzeusz, członek Sanchedrynu, nauczyciel Pawła z Tarsu
(ok.) 53	Paweł z Tarsu pisze Pierwszy List do Koryntian
53	Herod Agryppa II z nadania cesarza Klaudiusza zostaje królem Batanei, Gaulanitydy, Trachonu
13 X 54	Umiera otruty cesarz Klaudiusz
13 X 54	Cesarzem zostaje Neron, będzie nim do roku 68
(ok.) 54	Paweł z Tarsu pisze List do Galatów
54	Senat rzymski uchwala deifikację cesarz Klaudiusza, który otrzymał tytuł Divus Claudius
54	Neron, jako adoptowany syn Klaudiusza, otrzymał tytuł "Syn Boskiego" Divi Filius
(ok.) 55	W Rzymie istnieje kilka niezależnych kościołów domowych, o czym zaświadcza Paweł z Tarsu
(ok.) 55	Urodził się Publiusz Korneliusz Tacyt - rzymski historyk
(ok.) 55-60	Wojna Rzymu z Partami
(ok.) 55	Paweł z Tarsu pisze List do Filipian
55	W Cesarei Nadmorskiej, w Judei, wybuchają wielodniowe zamieszki między Żydami a poganami
(ok.) 56	Paweł z Tarsu odbywa ostatnią podróż misyjną (Efez, Milet, Korynt)
(ok.) 56	Cesarz Neron kończ budowę Cyrku na Watykanie, rozpoczętą przez Kaligulę, odtąd nazywanego Cyrkiem Nerona
(ok.) 56	Paweł z Tarsu pisze List do Rzymian
(ok.) 57	Paweł z Tarsu pisze Drugi List do Koryntian
57	Pomponia Grecyna, żona Aulusa Plaucjusza, została oskarżona o wyznawanie „obcego zabobonu”
58	Prokuratorem Judei zostaje Porcjusz Festus
(ok.) 58	Paweł z Tarsu pisze List do Filemona
(ok.) 58-60	Paweł z Tarsu zostaje zatrzymany w Jerozolimie i uwięziony w Cezareii
59	Herod Agryppa II pozbawia urzędu arcykapłana Ananiasza syna Nebedeusza i mianuje na jego miejsce Izmaela, syna Fabiego
(ok.) 59	Cesarz Neron organizuje igrzyska na wzór grecki, ustanawia Juwenalia - święto młodości
60-62	Paweł z Tarsu w Rzymie
60	Herod Agryppa II odwołuje Izmaela syna Fabiego ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Józefa Kabiego
60	Laodycea została niemal całkowicie zniszczona przez potężne trzęsienie ziemi.
61	Powstanie Boudikki i Icenów w Brytanii
(ok.) 62	Herod Agryppa II odwołuje Józefa Kabiego ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Annasza II zwanego Młodszym
62	Śmierć Jakuba "brata Pańskiego" z wyroku arcykapłana Annasza II w Jerozolimie
62	Prokuratorem Judei zostaje Lukcejusz Albinus
(ok.) 62	Herod Agryppa II odwołuje Annasza II zwanego Młodszym ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Jezusa syna Damnajosa
(ok.) 63	Herod Agryppa II odwołuje Jezusa syna Damnajosa ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Jezusa syna Gamaliela
64	Pożar Rzymu za panowania cesarza Nerona i prześladowania chrześcijan, o czym zaświadcza Tacyt w Rocznikach
64	Prokuratorem Judei zostaje Gesjusz Florus
(ok.) 64	Seneka Młodszy napisał Listów moralnych do Lucyliusza (Epistulae morales ad Lucilium)
65	Herod Agryppa II odwołuje Jezusa syna Gamaliela ze stanowiska arcykapłana świątyni w Jerozolimie, na jego miejsce mianuje Mattiasa syn Teofila
65	Neron wypędza astrologów z Rzymu
(ok.) 65	Seneka Młodszy pisze traktat „O zjawiskach natury” (łac. Naturales quaestiones)
65	Umiera Seneka Młodszy, autor m.in. panegiryku Udynienie boskiego Klaudiusza
66	Pogrom Żydów w Egipcie
66	Prokuratorem Judei zostaje Marek Antoniusz Julianus
66	Umiera Gajusz Petroniusz, autor powieści Satyricon („Satyrykon”)
66-73	Powstanie Żydów w Palestynie
67	Do Galilei przybywa XIII Legion rzymski dowodzony przez konsula Tytusa Flawiusza
67/68	Zniszczenie Qumran
67/68	Zeloci i Sykariusze po zajęciu Świątyni w Jerozolimie wybrali Fanazesa na stanowisko arcykapłana
9 VI 68	Neron popełnia samobójstwo, ostatni cesarz z dynastia julijsko-klaudyjskiej
68-69	"Rok czterech cesarzy" (Galba, Oton, Witeliusz, Wespazjan)
69-96	Rzymem włada dynastia Flawiuszów
1 VII 69	Cesarzem zostaje Wespazjan, będzie nim do roku 79
69	Pożar Kapitolu w Rzymie, spłonęła świątynia Jowisza Kapitolińskiego
69	Urodził się Swetoniusz (Gaius Suetonius Tranquillus), rzymski historyk
IX 70	Pożar Jerozolimy, zniszczenie świątyni, ośrodkiem religijnym judaizmu staje się Jamnia (Jabne), zniesienie stanowiska arcykapłana
IX 70	Zaprzestano składania ofiar w Jerozolimie
(ok.) 70-90	Okres rozdzielenia Kościoła od Synagogi
(ok.) 70-80	Pokój Flawijski - okres pokoju dla Kościoła
(ok.) 70	Ignacy zostaje biskupem Antiochii
(ok.) 70-80	Początek spisywania Ewangelii
70	W Jerozolimie na stałe stacjonuje Legio X Fretensis
71	Tytus odbył w Rzymie triumf po zwycięstwie nad Żydami
72	Cesarz Wespazjan rozpoczyna budowę Koloseum (Amfiteatru Flawiuszów) w Rzymie, największego na świecie amfiteatru
72	Zostaje założona Flavia Neapolis (Naplus) w Samarii
74	Judea stała się prowincją cesarską, Cesarea kolonią rzymską i siedzibą legata, a Żydzi poddanymi rzymskimi
74	Rzym konfiskuje ziemie należącą do Żydów na terenie prowincji Judea
74	Rzymianie wprowadzają Fiscus Judaicus - urząd powołany do zbierania podatku od Żydów mieszkających w imperium rzymskim
74	Wypędzenie filozofów z Rzymu
(ok.) 75	Józef Flawiusz pisze Wojny Żydowskie
(ok.) 75	Pliniusz Starszy pisze Naturalis historia (Historia naturalna)
23 VI 79	Umiera cesarz Wespazjan
24 VI 79	Cesarzem zostaje Tytus, będzie nim do roku 81
24 VIII 79	Wybuch Wezuwiusza, zostają pogrzebane Pompeje i Herkulanum, ginie tragicznie Pliniusz Starszy
79	Senat rzymski uchwala deifikację cesarza Wespazjana, która otrzymała tytuł Divus Vespasianus
ok. 80	W Rzymie mieszkało kilka tysięcy chrześcijan, głównie na Zatybrzu i Awentynie, mogło już istnieć ok. 60 kościołów domowych
ok. 80	Urodził się Flegon z Tralles, historyk i kronikarz grecki
80	W Rzymie wybucha pożar, otworzono Termy Tytusa i Koloseum
13 IX 81	Umiera cesarz Tytus
14 IX 81	Cesarzem zostaje Domicjan, będzie nim do roku 96
81-96	Prześladowania "potomków Dawida", za panowania cesarza Domicjana
ok. 82	Wzniesienie w Rzymie Łuku Tytusa
(ok.) 90	Zostają spisane Dzieje Apostolskie
(ok.) 90	Żydzi w Rzymie zaczynają budować pierwsze katakumby przy via Nomentana (Villa Torlogna)
(ok.) 93	Józef Flawiusz pisze Dawne dzieje Izraela
95	Prześladowania niektórych członków arystokracji oskarżonych o ateizm i przyjmowanie żydowskich zwyczajów jak Flavius Clemens, Acilius Glabrio, Flavia Domitilla, za panowania cesarza Domicjana
(ok.) 95	Powstaje List Klemensa Rzymskiego do Koryntian
(ok.) 95	Powstaje Apokalipsa i Ewangelia Jana
95	Cesarz Domicjan wygnał z Rzymu i z Włoch wszystkich filozofów
18 IX 96	Umiera cesarz Domicjan
18 IX 96	Cesarzem zostaje Nerwa, będzie nim do roku 98
27 I 98	Umiera cesarz Nerwa
27 I 98	Cesarzem zostaje Trajan, będzie nim do roku 117
98	Tacyt pisze Germanię (De origine et situ Germanorum)

II wiek

II w.	Następuje rozkwit wielu sekt gnostyckich: Menander, Bazylides, Saturnil, Karpokrates, Ceryntus, Walentyn
II w.	Powstają liczne apokryfy Starego i Nowego Testamentu
ok. 101	Tacyt pisze Historiae (Dzieje)
106	Trajan ustanawia nową prowincję rzymską Dację
106	Trajan ustanawia nową prowincję rzymską Arabia
(ok.) 107	Ignacy biskup Antiochii pisze Listy
(?) 107/110	Umiera w Rzymie męczeńską śmiercią Ignacy biskup Antiochii, za panowania cesarza Trajana
(ok.) 110	Plutarch z Cheronei pisze Żywoty równoległe
111	List (X,96) Pliniusza Młodszego do Trajana w sprawie postępowania z chrześcijanami - kara śmierci za "nomen Christianum"
111-113	Prześladowania chrześcijan w Bitynii i Poncie kierowane przez Pliniusza Młodszego
113	Zostaje wzniesiona Kolumna Trajana w Rzymie
(ok.) 115	Chrześcijanie w Rzymie obchodzą po raz pierwszy święta Wielkiej Nocy
( 115	Trzęsienie ziemi w Antiochii
116	Tacyt pisze Roczniki
117	Powstanie Żydów diaspory w Aleksandrii, Cyrenie, na Cyprze i w Mezopotamii, pod koniec panowania cesarza Trajana
15 I 117	Umiera cesarz Trajan
117	Cesarzem zostaje Hadrian, będzie nim do roku 138
ok. 120	Swetoniusz spisuje De vita Caesarum (Żywoty Cezarów)
ok. 120	Umiera Tacyt, historyk rzymski, autor Dziejów i Roczników
121	Początek budowy Wału Hadriana w Brytanii
(ok.) 124	Cesarz Hadrian rozpoczyna odbudowę Panteonu na Polu Marsowym w Rzymie
124	List Hadriana do prokonsula Azji Mincjusza Fundusa, potwierdzający regułę karania za "nomen Christianum"
(ok.) 125	Kwadratus (Kodratos) pisze Apologię (jego praca zaginęła)
(ok.) 125	Powstaje Didache Nauka dwunastu apostołów, tekst anonimowy, zaliczony do pism Ojców apostolskich
(ok.) 130	Papiasz, biskup Hierapolis, pisze Kyriakon logion exegesis (Wyjaśnienie mów Pańskich), jego praca zaginęła
130	Umiera Epiktet, rzymski filozof, stoik
130	Umiera Svetonius, rzymski historyk, autor słynnych Żywotów Cezarów
(ok.) 130	Zostaje spisany List Barnaby (autor anonimowy)
132-135	Powstanie Bar Kochby w Judei, zwane też drugą wojną żydowsko-rzymska
135	Cesarz Hadrian przekształca Judeę w prowincję o nazwie Syria Palaestina, od tego momentu przyjmuje się nazwa Palestyna na określenie tych ziem
135	Jerozolima zostaje odbudowana a jej nazwa zmieniona na Aelia Capitolina
(ok.) 135	Polikarp ze Smyrny pisze List do Filipian
(ok.) 135	Gnostyk Walentynian rozpoczyna działalność w Aleksandrii
(ok.) 135-39	Powstaje w Rzymie mauzoleum cesarza Hadriana (dziś Zamek św. Anioła)
(ok.) 135-160	Walentyn w Rzymie
138	Umiera cesarz Hadrian
138	Cesarzem zostaje Antoninus Pius, będzie władał do 161 roku
(ok.) 140	Hermas pisze Pasterza
(ok.) 140	Fronton występuje w swoich mowach przeciw chrześcijanom
(ok.) 140	Justyn pisze Dialog z Żydem Tryfonem
(ok.) 140	Powstaje Drugi List do Koryntian Klemensa Rzymskiego, nieautentyczny, pseudoepigraf - najstarsza homilia chrześcijańska
(ok.) 140-144	Marcjon z Synopy przebywa w Rzymie - tworzy pierwszy kanon chrześcijańskich pism świętych
(ok.) 140	Aryston z Pelli pisze Dialog między Jazonem i Papiskusem o Chrystusie (zaginiony)
142	Początek budowy Wału Antonina w Brytanii
(ok.) 144	Marcjon zrywa z kościołem w Rzymie - powstaje marcjonizm
(ok.) 145	Arystydes pisze Apologię
(ok.) 150	W Egipcie powstaje ruch gnostycki Basilidesa
(ok.) 150	Powstają Testamenty Dwunastu Patriarchów - apokryfy spisane w grece w środowisku żydowskim
(ok.) 150	Powstaje Didache - Nauka dwunastu apostołów (autor anonimowy)
(ok.) 150	Fotyn (Potyn) zostaje pierwszym biskupem Lugdunum (dziś Lyon) w Galii
152/153	Cynik Krescens atakuje chrześcijan, wchodzi w konflikt z Justynem
(ok.) 155	Polikarp biskup Smyrny, przybywa do Rzymu w sprawie ustalenia z biskupem Anicetem daty świętowania Wielkanocy (spór kwartodecymanów)
(ok.) 155	Justyn pisze Apologię pierwszą
(ok.) 156	Męczeńska śmierć Polikarpa, biskupa Smyrny
(ok.) 156	Papirius ze Smyrny zostaje biskupem Smyrny po Polikarpie
156	Montanus z Frygii zaczyna głosić swoje poglądy, powstaje montanizm, ma zostać wkrótce ustanowione Królestwo Boże i Nowa Jerozolima
(ok.) 157	Zostaje spisane Martyrium Polycarpi opis męczeńskiej śmierci Polikarpa, najstarszy zachowany dokument dotyczący męczeństwa jednej osoby
(ok.) 160	Chrześcijanie w Rzymie zaczynają obchodzić regularnie święta Wielkanocy
(ok.) 160	Męczeństwo Ptolemeusza i Lucjusza w Rzymie, za panowania cesarza Antoninusa Piusa
(ok.) 160	Justyn pisze Apologię drugą
(ok.) 160	Hegezyp spisuje jako pierwszy listę biskupów Rzymu (jego prace zaginęły)
161	Umiera cesarz Antoninus Pius
161	Cesarzem zostaje Marek Aureliusz, będzie władał do 180 roku
161/180	Prześladowania chrześcijan za panowania cesarza Marka Aureliusza, w Atenach, na Krecie, w Azji Mniejszej
(ok.) 165	Tacjan Syryjczyk, uczeń Justyna Męczennika pisze Logos pro Hellenos (Mowa do Greków)
(ok.) 165	Justyn umiera śmiercią męczeńską w Rzymie
(ok.) 165	Powstają Akta męczeńskie św. Justyna i towarzyszy (Martyrium s. Justini et sociorum)
(ok.) 165	Thraseas z Eumenii, biskup Eumenii (Frygia, dzisiejsza Turcja) poniósł śmierć męczeńską w Smyrnie
167	Zaraza w Rzymie (dżuma)
169	Teofil zostaje biskupem Antiochii
(ok.) 170	Tacjan Syryjczyk pisze Diatessaron, zestawieniem tekstów 4 Ewangelii (pismo zaginęło)
(ok.) 170	Powstał List Apostołów (Epistula Apostolorum) prawdopodobnie w Egipcie lub Syrii - apokryf
(ok.) 170	Dionizy z Koryntu piastuje w Koryncie urząd biskupa
171/180	Marek Aureliusz pisze Rozmyślania
(ok.) 172	Tacjan Stryjczyk, opuszcza Rzym, wraca na Wschód, wiąże się z gnostycką sektą enkratytów
(ok.) 174	Eleuteriusz zostaje biskupem Rzymu
(ok.) 175	Umiera Fronton z Cyru filozof i retor, autor mowy przeciw chrześcijanom (tekst zaginął)
(ok.) 176	Meliton z Sardes pisze Apologię
(ok.) 176	Apolinary z Hierapolis pisze Apologię
(ok.) 176/167	Sagaris z Laodycei, biskup Laodycei, poniósł śmierć męczeńską za panowania cesarza Marka Aureliusza, gdy prokonsulem Azji był Serwiliusz Paweł
177/180	Atenagoras z Aten pisze Prośbę za chrześcijanami
177	Prześladowanie chrześcijan w Lugundum (Lyon) i Vienne w Galii, ginie biskup Potyn
(ok.) 177	Ireneusz zostaje biskupem Lugundum (Lyon)
178	Celsus pisze Alethes logos (Prawdziwe słowo) - pierwszy wielki traktat przeciw chrześcijanom, jego prace zaginęły
(ok.) 179	Umiera Montanus, twórca montanizmu
(ok.) 180	Miltiades pisze Apologię
(ok.) 180	Atenagoras z Aten pisze O zmartwychwstaniu umarłych (Peri anastaseos nekron)
180	Prześladowania chrześcijan na Sycylii
17 III 180	Umiera cesarz Marek Aureliusz, w Vindobonie, możliwe że na dżumę
17 III 180	Cesarzem zostaje Kommodus, syn Marka Aureliusza, będzie władał do 192 roku
(ok.) 180	Teofil z Antiochii pisze Do Autolika, jako pierwszy posługuje się terminem trias - trójca, na określenie jedności trzech Osób Boskich
(ok.) 180	Powstają Akta męczenników scylitańskich spisane w Kartaginie
(ok.) 180	Rozpoczyna się spór o relację między Bogiem Ojcem a Chrystusem - powstają różne odmiany monarchianizmu: Teodoret z Bizancjum, Sabeliusz, Noetus, Prakseas
180/192	Prześladowania chrześcijan w Azji Mniejszej i w Rzymie, zsyłanie chrześcijan do kopalni na Sardynii
(ok.) 180	Powstaje w Aleksandrii szkoła katechetyczna Pantajosa, będzie działała do końca wieku
180-185	Ireneusz z Lyonu pisze Adversus haereses (Przeciw herezjom)
180-200	Klemens Aleksandryjski pisze swoje najważniejsze dzieła
(ok.) 180	Meliton z Sardes pisze Homilię paschalną (homilię o Wielkanocy)
183	Teofil z Antiochii pisze trzy księgi Do Autolyka
185	Urodził się Orygenes
(ok.) 185	Umiera Meliton z Sardes
189	Demetriusz zostaje biskupem Aleksandrii, będzie piastował to stanowisko do roku 232
(ok.) 189	Polikrates z Efezu zostaje biskupem w Efezie
(ok.) 189	Umiera Eleuteriusz biskup Rzymu, wspomina do Ireneusz z Lyonu w Adversus Haereses
189	Wiktor zostaje biskupem Rzymu, będzie piastował to stanowisko do roku 199
(ok.) 190	Powstaje List do Diogneta, autor nieznany
(ok.) 190	Demetriusz biskup Aleksandrii przesyła do biskupa Rzymu Wiktora list z astronomicznymi obliczeniami cyklu paschalnego, czym zapoczątkował tradycję Listów Paschalnych
(ok.) 190	Spór o Wielkanoc - biskup Wiktor I próbował narzucić rzymską tradycję innym kościołom
(ok.) 190	Umiera Lukian z Samosaty rzymski retor i satyryk, autor Dialogów i O Śmierci Peregrina
190-220	Tertulian pisze swoje najważniejsze dzieła
31 XII 191	Umiera cesarz Kommodus
192	Serapion zostaje biskupem Antiochii
1 I 193	Cesarzami zostają kolejno Pertynaks, Dydiusz Julian i Septymiusz Sewer
195	Klemens Aleksandryjski pisze Protreptikos pres Hellenos (Zachęta dla Greków)
(ok.) 197	Tertulian pisze Apologetyka, pierwszą apologię po łacinie
199	Zefiryn zostaje biskupem Rzymu, będzie piastował stanowisko do 217 roku

III wiek

(ok.) 200	Minucjusz Feliks, rzymski apologeta, pisze Octawiusza.
(ok.) 200	Hermiasz pisze Szydzenie z pogańskich filozofów (Diasyrmos ton eksofilosofon)
202-206	Prześladowania chrześcijan w Afryce północnej, Rzymie, Antiochii, Aleksandrii i Kyrenie za panowania Septymiusza Sewera
203	Męczeństwo Perpetuy i Felicyty w Kartaginie
203-231	Orygenes kieruje szkołą katechetyczną w Aleksandrii
210-236	Działalność pisarska Hipolita w Rzymie
211	Umiera cesarz Septymiusz Sewer
211	Cesarzami zostają Geta i Karakalla
211-17	budowa term Karakalli
212	Wchodzi w życie Constitutio Antoniniana nadająca prawa obywatelstwa rzymskiego wszystkim wolnym mieszkańcom imperium
212	Umiera cesarz Geta
(ok.) 212	Umiera Klemens Aleksandryjski
213	Tertulian pisze Adversus Praxean (Przeciw Prakseasowi) - skierowaną przeciw monarchianom
(ok.) 215	Filostratos pisze Ta eis Tyanea Apolonion (Żywot Apoloniusza z Tyany)
(ok.) 215	Do Rzymu przybywa Sabeliusz, głosiciel antytrinitarnego monarchianizmu, od jego imienia nazywanego sabelianizmem
217	Kalikst zostaje biskupem Rzymu; konflikt z Hipolitem, który zarzuca biskupowi zbyt dużą tolerancję wobec grzeszników i sprzyjanie herezji; Kalikst będzie biskupem do 222 roku
ok. 217	Hipolit pisze Tradycję apostolską
217	Umiera cesarz Karakalla
217	Cesarzem zostaje Makrynus
218	Umiera cesarz Makrynus
218	Cesarzem zostaje Heliogabal
(ok.) 220	Kalikst potępia nauki Sabeliusza i ogólnie sabelianizm, w którym jeden Bóg objawia się jako Stwórca (Ojciec), Zbawiciel (Syn) i Pocieszyciel (Duch Święty)
(ok.) 220	W Kartaginie praktykuje się ponowny chrzest heretyków
220/230	Orygenes pisze Peri archon (O zasadach)
222	Urban zostaje biskupem Rzymu i będzie piastował to stanowisko do roku 230
222	Umiera cesarz Heliogabal
222	Cesarzem zostaje Aleksander Sewer
230 (ok.)	Hipolit pisze Philosophumena... (Przeciw wszystkim herezjom)
230-235	Poncjan zostaje biskupem Rzymu i będzie piastował stanowisko do roku 235
230 (ok.)	W Ikonion (Likaonia) i Syndach (Frygia) praktykuje się ponowny chrzest heretyków
232	Heradas zostaje biskupem Aleksandrii, będzie piastował funkcję do roku 247
235	Umiera cesarz Aleksander Sewer
235	Cesarzem zostaje Maksymin Trak
235-236	Prześladowania kleru rzymskiego za panowania cesarza Maksymina Traka
235	Orygenes pisze Eis martyrion protreptikos (Zachęta do męczeństwa)
236	Umierają Poncjan biskup Rzymu i Hipolit, zesłani do kopalni na Sardynii
235	Anterus zostaje biskupem Rzymu i będzie nim tylko przez rok
236	Fabian zostaje biskupem Rzymu, i będzie nim do roku 250
238	Cesarzami obwołują się Gordian I i Gordian II, władają kilka tygodni
22 kwietnia 238	Cesarzami obwołuje się Pupien i Balbin, władają kilka miesięcy
czerwiec 238	Umiera cesarz Maksymin Trak
238	Cesarzem zostaje Gordian III - będzie rządził do roku 244
240	Początek działalności Maniego w Persji
240-245	Orygenes pisze teksty przeciw monarchianizmowi
240-248	Orygenes interweniuje na różnych synodach na Wschodzie, w sporach dogmatycznych
244	Umiera cesarz Gordian III
244	Cesarzem zostaje Filip I Arab, będzie rządził do roku 249
246/248	Orygenes pisze Przeciw Celsusowi
247	Dionizy zostaje biskupem Aleksandrii, i będzie piastował tą funkcję do roku 264
248	Pomimo tolerancyjnej polityki cesarza Filipa Araba ma miejsce pogrom chrześcijan w Aleksandrii
249	Cyprian zostaje biskupem Kartaginy, i będzie nim do roku 258
249	Umiera cesarz Filip I Arab
249	Decjusz zostaje obwołany przez żołnierzy cesarzem rzymskim, bedzie rządził do 451 roku
249/250	Wychodzi edykt Decjusza nakazujący wszystkim mieszkańcom imperium złożenie ofiar bogom (supplicationes) w obecności specjalnych komisji; męczeństwo Fabiana w Rzymie i Babylasa biskupa Antiochii
(ok.) 250	W Koma, w Egipcie urodził się Antoni
(ok.) 250	Euchariusz zostaje pierwszym biskupem Trewiru
251/253	Wroga polityka wobec chrześcijaństwa za panowania Treboniana Gallusa, oskarżonych o spowodowanie epidemii
251	Biskupem Rzymu zostaje Korneliusz, będzie piastował stanowisko do 253 roku
251	Cyprian pisze De catholicae ecclesiae unitate (O jedności Kościoła)
251	Synod w Kartaginie pod przewodnictwem Cypriana z Kartaginy
251	w bitwie stoczonej z Gotami pod Abrittos poległ cesarz Decjusz
251	Trebonian Gallus zostaje cesarzem będzie rządził do roku 253
251	Schizma Mowatusa i Felicissimusa przeciw Cyprianowi, biskupowi Kartaginy; uważali że wystarczy "libellus pacis" od "confessores", aby "lapsi" mogli powrócić do Kościoła
251	Potępienie Mowatusa i Felicissimusa w Kartaginie - konieczność pokuty dla "lapsi"
251	Schizma Nowacjana przeciw Korneliuszowi, biskupowi Rzymu, i przeciw powrotowi "lapsi" do Kościoła; początek sekty nowacjan
252	Potępienie nowacjan w Rzymie
252	Synod w Kartaginie
252	Śmierć Korneliusza, biskupa Rzymu, na wygnaniu w Cetumellae
253	Lucjusz zostaje biskupem Rzymu i będzie nim tylko rok
253	Wygnanie biskupa Lucjusza z Rzymu
253	Trebonian Gallus zginął zabity pod Interamna
253	Walerian I zostaje cesarzem rzymskim, a Galien jego współrządcą, będzie rządził do rok 260
254	Stefan zostaje biskupem Rzymu, będzie nim do roku 257
254	Synod w Kartaginie
(ok.) 254	Umiera Orygenes
255 i 257	Synody w Kartaginie w sprawie chrztu nawróconych heretyków, ogłaszają konieczność ponownego chrztu; Stefan przeciwstawia się uchwale - konflikt z Cyprianem
256/257	Męczeństwo oficera Marynusa w Cezarei palestyńskiej
257	Wychodzi pierwszy edykt Waleriana, skazujący na wygnanie kler chrześcijański oraz pod karą śmierci zabraniający nabożeństw i wstępu na cmentarze
257	Sykstus zostaje biskupem Rzymu, będzie nim przez rok
258	Wychodzi drugi edykt Waleriana, skazujący na śmierć kler oraz chrześcijan z warstwy senatorskiej i ekwickiej (kobiety na wygnanie); męczeństwo Sykstusa, biskupa Rzymu, diakona Wawrzyńca, Cypriana, biskupa Kartaginy, Fruktuoza, biskupa Tarragony
29 VI 258	Kalendarz Filocalusa sytuuje w dniu 29 czerwca święto apostołów Piotra i Pawła
258	Umiera śmiercią męczeńską Cyprian biskup Kartaginy
258	Zostają spisane Akta prokonsularne św. Cypriana
259	Dionizy zostaje biskupem Rzymu, będzie piastował stanowisko do roku 268
260	Cesarz Walerian trafił do niewoli perskiej
260	Makrian II i Kwietus wspólnie ogłoszeni przez armię cesarzami rzymskimi
260	Galien, sym Walerian zostaje cesarzem rzymskim, będzie rządził do roku 268
260	Edykt tolerancyjny Galiena i początek tzw. Małego Pokoju w Kościele
260	Spór między Dionizym, biskupem Rzymu a Dionizym, biskupem Aleksandrii, w sprawie stosunku Ojca do Syna
264, 265, 268	Potępienie Pawła z Samosaty, biskupa Antiochii, za monarchianizm i niemoralność
268	Cesarzem zostaje Klaudiusz II Gocki, będzie rządził do roku 270
269-272	Zenobia protektorką Pawła z Samosaty
269	Feliks zostaje biskupem Rzymu, będzie piastował funkcję do roku 274
269	Umiera cesarz Klaudiusz II Gocki Sirmium jako jedna z ofiar epidemii dżumy (lub ospy)
270	Cesarzem zostaje Lucjusz Domicjusz Aurelian
(ok.) 270	Antoni udaje się na pustynię
(ok.) 271-272	Porfiriusz pisze Kata christianon (Przeciw chrześcijanom)
271-282	Powstają w Rzymie mury obronne tzw. Mur Aureliana, w odpowiedzi na najazd Alanów na Italię
272	Interwencja cesarza Aureliana w sprawie Pawła z Samosaty
273	Umiera Grzegorz Cudotwórca
274	Cesarz Aurelian ustanawia święto państwowe Natalis Solis Invicti (narodziny boga Słońca)
275	Plan wielkiego prześladowania chrześcijan zaniechany po śmierci Aureliana
275	Eutychian zostaje biskupem Rzymu, będzie nim do roku 283
275	Umiera cesarz Aurelian
275	Po śmierci Aureliana Alamanowie i inne plemiona germańskie przekroczyły Ren i spustoszyły Galię
275	Tacyt zostaje cesarzem rzymskim
275	Florian zostaje cesarzem rzymskim, będzie rządził 88 dni
275	Probus zostaje cesarzem rzymskim, będzie rządził do roku 282
277	Śmierć Maniego w Persji
280-300	Rozprzestrzenianie się manicheizmu w Syrii i północnej Afryce
282	Teonas zostaje biskupem Aleksandrii, będzie piastował ten urząd do roku 300
282	Karus zostaje cesarzem rzymskim, będzie rządził przez rok
283	Gajusz zostaje biskupem Rzymu, będzie piastował ten urząd do roku 296
283	Umiera cesarz Karus od uderzenia pioruna
283	Cesarzami zostają synowie Kausa, Numerian i Karynus
20 XI 284	Cesarzem zostaje Dioklecjan, będzie rządził do roku 305
295	Męczeństwo rekruta Maksymiliana w Theveste
295/296	Arnobiusz pisze Adversus nationes (Przeciw poganom)
296	Marcellinus zostaje biskupem Rzymu, będzie nim do roku 304
297	Wchodzi w życie edykt przeciw manichejczykom
297	Męczeństwo mima Gelasinusa w Heliopolis
298	Męczeństwo centuriona Marcellusa w Tingis
299	Początek usuwania chrześcijan z armii i dworu, będzie trwało do roku 302