Religioznawstwo
Zagadnienia Religijne
Europa Pogańska
Azja
Hinduizm i odłamy
Judaizm i odłamy
Chrześcijaństwo i odłamy
Islam i odłamy
Afryka
Ameryka
Australia i Oceania

Święta - Zielone Świątki

Zielone Świątki

Zbliżające się święto Zesłania Ducha Świętego zatraciło swój dawny, ludowy charakter, a jak wskazuje jego potoczna nazwa - "Zielone Świątki", oprawa tego dnia była pełnią rozkwitłej wiosny. Zielone Świątki jest to święto ruchome, obchodzone w siódmą niedzielę po Wielkanocy, na pamiątkę zesłania Ducha Świętego oraz założenia Kościoła, zwane też Pięćdziesiątnicą.

Jeszcze do połowy ubiegłego stulecia świętowane były uroczyście dwa dni Zielonych Świątek - niedziela i poniedziałek. Najbardziej rzucającym się zwyczajem tego okresu było majenie domów, zgodnie z powiedzeniem "Zielone Świątki - tatarak w kątki". Niegdyś przed wejściem do chat ustawiano młode zielone brzózki - dziś ten zwyczaj w zasadzie zarzucono. Współcześnie kobiety niekiedy przynoszą jeszcze do domów "zielone", czyli mniejsze gałązki brzozy czy klonu, które wkładają za obrazy i do wazonów, oraz przede wszystkim tatarak, który tną na krótkie kawałki i rozrzucają po całym mieszkaniu oraz przed chatą, a dawniej nawet zatykano je w strzechy domów. Tak opisywał to Kolberg: "W dnie te umiatają przed domem śmiecie, posypią miejsce to tatarakiem i obsadzą ganki domu, a czasami i bliski plotek gałązkami brzeziny". W wieńce z kwiatów i liści ubierano także przydrożne krzyże i kapliczki.

Niegdyś pierwszego dnia Zielonych Świątek pastuchy, pędząc przed południem do wsi bydło z pastwiska, wybierali pięknego i spokojnego wołu, okrywali go starą siecią i następnie przywiązywali ją do tułowia słomianymi pasami. Za sieć i powrósła wkładali gałązki i polne kwiaty, na rogi zaś wieniec z brzozowych gałązek. Tak przystrojonego wołu hałasując prowadzili na czele stada do wsi, gdzie właściciel zwierzęcia musiał je wykupić z rąk pastuchów datkiem pieniężnym. W przeciwnym razie chłopcy prowadzili wołu dalej na wieś. Spokojnego wołu wprowadzano nawet do chaty, gdzie gospo darze musieli okupić się od niespodziewanego najazdu pasterzy. Gloger pisał: "Na Zielone Świątki pastuchy przygotowywali rodzaj uplecionych z łyka wierzbowego zaprzęgów, a raczej rzędu na wołu, podobnego do zwykłej rogoży, tudzież przystrajają z odartej szeroko kory z drzewa olszowego, dziwnego bałwana, mającego człowieka, a zarazem i rycerza wyobrażać". W Poznańskim podczas Zielonych Świąt chłopcy obnosili albo obwozili na koniu "Maja" - figurę ludzką zrobioną za słomy i przybraną liśćmi, kwiatami i ziołami polnymi. Na Podlasiu południowym obwożono na przystrojonym wole kukłę zwaną Roduś. Po południu pastuchy spędzali bydło w jedno miejsce i na pastwisku, kupiwszy sobie uprzednio w karczmie wódki i piwa, urządzali biesiadę zwaną "majówką" lub "wołowym weselem". Później pastuchy ograniczali się do zakładania wołom zielonych wieńców na rogi. Gospodarze wykupywali uwieńczone zwierzęta, dając złotówkę "wykupnego" na cukierki.

Dziewczęta w drugi dzień Zielonych Świąt szły w łąki i tam rozpalały ognisko. Przy ognisku plotły wieniec z ruty, chabru oraz brzozowych lub klonowych gałązek i wybierały spośród siebie "królewnę". Najczęściej była nią najmłodsza i najładniejsza dziewczyna, którą ubierano w białą lub niebieską suknię, przepasywano wstążką, obwieszano koralami i wstążkami i na głowę wkładano koronę. Królewnę oprowadzano trzy razy wokół ogniska, a następnie wesoły i barwny korowód obchodził granice wioskowych pół, śpiewając przy tym pieśni, wśród których powtarzał się refren:

"Gdzie królowa chodzi,
tam pszeniczka rodzi.
Gdzie królowa nie chodzi,
Tam pszeniczka nie rodzi".

Po obejściu pół dziewczęta prowadziły "królewnę" do wsi, gdzie w niektórych chatach przyjmowano orszak poczęstunkiem. Na terenie Mazowsza, w okolicach Ciechanowa, na Zielone Świątki ustawiano we wsiach wysokie słupy, umajone zielenią, natomiast w Rzeszowskiem nieodłącznym atrybutem tych świąt były jaja. Gospodyni, chcąc aby kury dobrze się niosły, smażyła w Zielone Świątki na śniadanie jajecznicę, a pastuchy zabierali je ze sobą i piekli na ognisku oblepione gliną.

Z Zielonymi Świątkami związane są liczne przysłowia, obrazujące obyczaje - "Do Zielonych Świątek można wodę lać i w piątek" czyli trwa wielkanocne wzajemne polewanie wodą, "Kto ślub bierze na Zielone Świątki, to Duch św. zstępuje na ziemię, a diabeł w małżeństwo" - czyli wesela w tym dniu są nieszczęśliwe. Pogodę przepowiadano: "Jeżeli w Świątki deszcz pada, wielką biedę zapowiada", ale jednocześnie deszcze zwiastowały obfitość zbiorów - "Deszcz w Zielone Świątki, będą wielkie sprzątki", "Mokre Zielone Świątki dają tłuste Boże Narodzenie". Mówiono, że "Około Zielonych Świątek to najlepszy wziątek" - ponieważ w tym czasie krowy dają najwięcej mleka i jest dostatek nabiału, oraz "Od Zielonych Świątek jajko wlazło w kątek" - ponieważ jest to czas pierwszego wylęgu kurcząt. O zbliżającym się końcu przednówka i początku nowych plonów mówiły przysłowia: "Na Zielone Świątki dobre i otrąbki" i "Na św. Ducha w polu otucha".


Grażyna Czerwińska


Data utworzenia: 20/12/2009 @ 17:01
Ostatnie zmiany: 12/04/2012 @ 04:54
Kategoria : Święta
Strona czytana 5120 razy


Wersja do druku Wersja do druku

 

Komentarze

Nikt jeszcze nie komentował tego artykułu.
Bądź pierwszy!

 
Trzecie Oczko
bibliografia_cz1/historia-gotow.jpgbibliografia_cz2/tyloch-rekopisy.jpgbibliografia_cz2/mitologia-lu-syberii.jpgbibliografia_cz3/Minois-kosciol-i-n.jpgbibliografia_cz2/Paul-Herrmann.jpgbibliografia_cz3/jezus-i-biel.jpgbibliografia_cz2/1001-o-bogu.jpgbibliografia_cz2/Sredniowieczne-herezje-Malcolm-Lambert.jpgbibliografia_cz3/zycie-cwa.bmpbibliografia_cz1/z-ch-an.JPGbibliografia_cz3/religie-s-b-wschodu.jpgbibliografia_cz2/klatwa-eng.jpgbibliografia_cz3/zarys dziejow-r.jpgbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-1.gifbibliografia_cz2/krawiec-seksualnosc.jpgbibliografia_cz1/sim-cyw.JPGbibliografia_cz2/polska-piastow.jpgbibliografia_cz1/484.jpgNorbu - Krysztal.jpgbibliografia_cz3/hist-kos.jpghistorya powszechna kosciola.jpgharding-r-s.jpgsladami-klatwy.jpgbibliografia_cz1/pluzanski-7sensacji-w-n.jpgbibliografia_cz1/zycie-cawrhorne.jpgbibliografia_cz1/ksiega-ukryta-wb.jpgbibliografia_cz1/judaizm.jpgbibliografia_cz1/har-klu.JPGbibliografia_cz2/Wandalowie-i-ich-afrykanskie-panstwo-Strzelczyk.jpgbibliografia_cz1/mejor-buddyzm.jpgbibliografia_cz3/Hetyci-klingel.pngbibliografia_cz1/tho-bib.JPGbibliografia_cz3/haasler-tajne-sprawy-papiezy.jpgbibliografia_cz2/Magia-w-Sredniowieczu_Richard-Kieckhefer.jpgbibliografia_cz2/Piecioksiag-v.jpgbibliografia_cz2/5-wielkich-religii-swiata.jpgbibliografia_cz1/w-kregu-swiatowida.jpgzycie-codzienne-galii.jpgbibliografia_cz2/mitologia-mezopotamii.jpgbibliografia_cz3/swiat-symb-chrzesc.jpgbibliografia_cz1/his-chrzex-p-johnson.jpgbibliografia_cz2/homo-ludens-h.jpgbibliografia_cz1/Ludzie-bogowie-i-przybysze-z-kosmosu-Stoczkowski.jpgbibliografia_cz2/encyklopedia-kat-1.jpgbibliografia_cz2/donini.jpgbibliografia_cz2/sladami-etruskow.jpgbibliografia_cz2/okultyzm-magia-wrozby.jpgbibliografia_cz3/dennett-odczarowanie.jpgbibliografia_cz3/mitologia-cel.jpgpseudonauka-i-p.jpgbibliografia_cz1/wilson.jpgbibliografia_cz2/levi-strauss-totemizm.jpgbibliografia_cz2/epos-Chassang.jpgbibliografia_cz3/buddyzm-b-p-l-a.jpgbibliografia_cz3/ile-lat-ma-wsz.jpgbibliografia_cz3/Petoia-wampiry.jpegbibliografia_cz1/swiderkowna-rozmowy-o-bib-nt.jpgbibliografia_cz2/papiestwo.jpgbibliografia_cz2/bog-einsteina.jpgbibliografia_cz3/historia-grzechu.jpgbibliografia_cz1/komentarz-his-kul-do-biblii-h.jpgbibliografia_cz3/antropologia-b-tylor.jpgbibliografia_cz3/legowicz-zarys.jpgbibliografia_cz3/tokarczyk-4-j-a.jpgbibliografia_cz2/mitologia-cz-afryki.jpgdakowie-HD.jpgbibliografia_cz3/chrzescijanstwo-przyszlosci.jpgbibliografia_cz3/stomma-slonce.jpgbibliografia_cz1/skrok-na-tropach.jpgbibliografia_cz1/socjo-reli.jpgbibliografia_cz2/mitologia-arabow.jpgbibliografia_cz3/religie-sw-ency.jpgseptymiusz-sewer-k.jpgency-pow-1976.jpglocke.jpgreligia-ludow-pierwotnych.jpgmahometanizm=g.jpgparandowski-mitologia.jpgjudaizm-solomon.jpgbibliografia_cz2/Nowodworski-Encyklopedia_koscielna.jpegbibliografia_cz3/bez-ograniczen.pngbibliografia_cz1/sarmaci-sulimirski.jpgbibliografia_cz2/mitologia-sta-grecji.jpgstarzy-nowi-bo-japonii.jpggnoza-q.jpgbibliografia_cz2/mitologia-korei2.jpgbibliografia_cz2/w-kregu-religii.jpgbibliografia_cz2/freud-czlowiek.jpgreligie-w-p.jpgbibliografia_cz2/fedon2x.jpgbibliografia_cz2/zary-ency-rel.jpgpolemicznie-wipszycka.gifpettazzoni.jpgkoran.jpgbibliografia_cz1/f-mity-grekow-i-rzymian.jpgbibliografia_cz3/boilton.JPGbibliografia_cz3/voodoo.jpgbibliografia_cz1/eliade-sacrum-mit-historia.jpgre-afryki.jpgbibliografia_cz3/budda.jpgbibliografia_cz3/alpatow-2.jpgbibliografia_cz3/kanert-buddyzm.jpgbibliografia_cz3/peck-w-poszukiwaniu.jpgbibliografia_cz3/hubert-mauss.jpgholownia-kos-d-s-z.jpgskrzypekoswiecenie-fr.jpghughes-rzym.jpgzrozumiec_araba.jpghis-g.jpgbibliografia_cz1/homerski-wstep-ogolny-do-pisma-swietego.jpgbibliografia_cz1/graves-mity-heb.jpgazja-pacyfik13.jpgbibliografia_cz3/kierul-newton.jpgbibliografia_cz1/dramat-i-kult.jpgbibliografia_cz1/historia-hiszpanii.jpgbibliografia_cz1/zycie-codzienne-prusow2.jpgbibliografia_cz2/malinowski-mit.jpgbibliografia_cz3/zloty-przewodnik-p-r-halu.jpgbibliografia_cz1/szczepanowicz-ziemia-swieta.jpgbibliografia_cz1/al-ar-pal.JPGbibliografia_cz3/schylek-sr-eu.jpgbibliografia_cz1/his-filo-tat.pngbibliografia_cz3/tragedia-narodu.jpgbibliografia_cz1/po-sztuki_chrzescijanskiej.jpgswiat-fenicjan.jpgupadek2.jpgbibliografia_cz1/dz-ze-za.jpgbibliografia_cz2/Mot-na-czarownice.jpgbibliografia_cz3/grant-dz-izraela.jpgbibliografia_cz1/Monologion Proslogion.jpgbibliografia_cz3/religie-aaaaio.jpgi-historia-powszechna-b.jpgbibliografia_cz1/gni-pie.JPGbibliografia_cz1/mus-ant.JPGbibliografia_cz2/borkowski-socjologia.pngbibliografia_cz2/tajemnice-biblii.jpgbiblia=aramejska.jpegbibliografia_cz2/krawczuk-s-do-starozytnosci.jpgbibliografia_cz2/POA2.bmpswietowanie-doroczne-pl.jpghistoria-holandii-b.jpgbibliografia_cz1/tajemnice-krety.jpgbhagawad-piesn-pana.pnghistoria-wierzen-i-idei-religijnych.jpgbibliografia_cz1/atlas-miejsc-biblijnych.jpgbibliografia_cz1/kultura-wiekow-srednich.jpg3-Rosja.jpgbibliografia_cz3/rod-argeadow.jpgbibliografia_cz2/wojcik-historia-p-XVII.jpgbibliografia_cz2/gilgamesz.jpgbibliografia_cz3/kataryzm.jpghistoria-koloru.jpgfahry-piramidy.jpgbibliografia_cz1/d-r-ko-pi.JPGhistoria-duchowosci-chrzes.jpgbibliografia_cz3/historia-p.jpgbibliografia_cz3/rel-sw-rzymskiego.jpghermiasz.jpgbibliografia_cz1/cha-kos.JPGwprowadzenie-dr.jpgbibliografia_cz2/prawoslawie-k.jpgbibliografia_cz2/dumezil.jpgbibliografia_cz2/groby-b-u.jpgbibliografia_cz3/konstantyn-w-krawczuk.jpgbibliografia_cz1/kow-w-ch.JPGbibliografia_cz1/tresc-wierzen-r.jpgbibliografia_cz2/Ksiega-Rodz-interlinearna.jpgdzieje-dawnych_turkow.jpgbibliografia_cz1/liverani-nie-tylko-b.pngbibliografia_cz2/mitologia-indyjska.jpgrzecz-z-od.gifbibliografia_cz1/starozytna-palestyna.gifbibliografia_cz3/50-najwiekszych-k.jpgLITERA-NA-SW-12-1987.jpgbibliografia_cz1/euz-his.JPGrouss-bog-zla.jpgHistoria medycyny-1988.jpgbibliografia_cz3/judaizm-u-poczatkow.jpgbibliografia_cz3/joga-swie.jpgbibliografia_cz3/messadie-diabel.jpgbibliografia_cz3/historia-chin.jpgbibliografia_cz1/historia-seksu.jpgbibliografia_cz2/slow-sy.jpgbibliografia_cz3/sladami-amuletu.jpgbibliografia_cz1/starozytnosc-bajeczna.jpgbibliografia_cz1/levy-Bruhl-czynnosci-umyslowe.jpgbibliografia_cz1/30-wyznan.jpgbibliografia_cz2/ksiega-tura.jpgbibliografia_cz3/dionizos-kere.jpgbibliografia_cz1/hellenizm-a-j.jpgbibliografia_cz3/mity-green.jpggrecja_niepodlegla.jpgbibliografia_cz1/wip-kos.JPGbibliografia_cz1/historia-biblii.jpgbibliografia_cz1/poniatowski-wstep.jpgochrzczeni-w-duchu.jpgbibliografia_cz1/po-arch_chrzescijanskiej.jpgslownik religii.jpgbibliografia_cz1/d-r-zycie.JPGbibliografia_cz3/jezus-i-samarytanka.jpgNiwinski-bostwa-kulty.jpgbibliografia_cz2/kosidowski-rumaki.jpgw-kregu-upiorow.jpgbibliografia_cz3/azja-i-afryka.jpgbibliografia_cz3/houria-historia-ar.jpgreligia-encyklopedia-pwn5.jpgaztekowie-narod-wybrany-p-s.jpegbibliografia_cz1/religie-slowian-sz.jpgbibliografia_cz2/historia-polski-sz.jpgbibliografia_cz2/Szamanizm-Andrzej-Szyjewski.jpgbibliografia_cz1/religie-bw.jpgbibliografia_cz3/do-ziemi-swietej.jpgbibliografia_cz3/kobieta-w-czasach.jpgbibliografia_cz2/Historia-piekna-eco.jpgteodoret.jpgbibliografia_cz3/gibbon-zmierzch.jpgbibliografia_cz1/b-religia-staro-egiptu.jpgbibliografia_cz2/mitologia-slowian-gi.jpghis-iranu.jpgbibliografia_cz2/obrzedy-rytualy.jpgbibliografia_cz1/zycie-co-g-merowingow.jpgbibliografia_cz1/miedzy-s-a-n-testament.jpgbibliografia_cz3/his-niem.jpgbibliografia_cz2/Nowy-Testament-H.jpgbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-2.gifmajowie-gall.jpgbibliografia_cz2/margul-jak-umier.jpgbibliografia_cz2/boas-umysl-cz-pierwotnego.jpgRamadan-Sladami-Proroka.jpgbibliografia_cz2/his-s.bmpbibliografia_cz2/mitologia-sta-egiptu.jpgmoralnosc-mozgu.jpgbibliografia_cz1/swiety-baldachim.JPGbibliografia_cz3/Norbu - Krysztal.jpgatlantyda-zajdler.jpgdanecki.jpgaztekowie.gifbibliografia_cz1/dialog-kultur-cywi-i-rel.jpgbibliografia_cz1/girard-sacrum-i-p.jpgbibliografia_cz2/bloch-etruskowie.jpgbibliografia_cz1/archeologia_biblijna.jpgbibliografia_cz2/historia-powszechna-sredniowiecze.jpgbibliografia_cz3/kramer-smierc.jpgbibliografia_cz3/tajne-stowarzyszenia.jpgi-znowu-zapial-kur.jpgSilnicki-Sobory powszechne a Polska.jpgateizm=nowicki.jpgreligie-uniwersalistyczne.jpgbohater-o-1000t.jpgDrozdowicz-G-nurty-now-f-franc.jpgbibliografia_cz3/poczet-pap-jwk.jpgbibliografia_cz3/Angelo Scarabel.jpgbibliografia_cz3/wilson-o-naturze.jpgbibliografia_cz1/kosidowski-opowiesci-bib.jpgbibliografia_cz1/tro-pie.JPGbibliografia_cz2/sandauer.jpgzdybicka.jpgbibliografia_cz2/1001-rzeczy-o-biblii.jpgpaleografia-lacinska-1951.jpegbibliografia_cz3/rytualy-dawne-i-w.jpgbibliografia_cz1/zapomniany-s-s.jpgbibliografia_cz2/tradycje-tolerancji.jpgbibliografia_cz3/biblia2.jpgzorian-dolega-chodakowski3.gifbibliografia_cz3/renan.jpgbibliografia_cz1/papiez.jpgbibliografia_cz2/zarys-dziejow.jpgbibliografia_cz1/historia-cudow.jpgbibliografia_cz1/religie-chin.jpgbibliografia_cz2/stu-mat-2005.jpgbibliografia_cz3/ksiega-rzeczy-dziwnych-1.jpgsztuka-indonezji.jpgstarozytny-egipt=w.jpgbibliografia_cz3/religie-w-a-poludniowej.PNGbibliografia_cz2/kuncewicz-piotr-antyk.jpgbibliografia_cz1/gardner-potomkowie.jpgbibliografia_cz3/FitzGerald - Chiny.jpgbibliografia_cz3/religia-en.jpgbibliografia_cz2/pokarm-bogow.jpegbibliografia_cz2/popko-huryci.jpgbibliografia_cz3/Religie Aryow W.jpegcairns-e2.bmpbibliografia_cz3/teksty-piramid.jpgbibliografia_cz1/keller-katolicyzm.jpgbibliografia_cz3/twardecki.jpgbibliografia_cz1/kud-hinduizm.jpgmeksykanskie-abc.jpgbibliografia_cz2/michalowski-n-t-piramidy.jpgbibliografia_cz1/N-dziedzictwo-goliata.jpgzycie-se-ksiezy.pnghistoria-z.jpgbibliografia_cz3/h-kk.jpg
Rel-Club
Sonda
Czy jest Bóg?
 
Tak
Nie
Nie wiem
Jest kilku
Ja jestem Bogiem
Ta sonda jest bez sensu:)
Prosze zmienić sondę!
Wyniki
Szukaj



Artykuły

Zamknij - Japonia

Zamknij BUDDYZM - Lamaizm

Zamknij BUDDYZM - Polska

Zamknij BUDDYZM - Zen

Zamknij JUDAIZM - Mistyka

Zamknij NOWE RELIGIE

Zamknij NOWE RELIGIE - Artykuły Przekrojowe

Zamknij NOWE RELIGIE - Wprowadzenie

Zamknij POLSKA POGAŃSKA

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Archeologia

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Bałtowie

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Manicheizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Konfucjanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Satanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Sintoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Taoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Zaratustrianizm

-

Zamknij EUROPA I AZJA _ _ JAZYDYZM* <<==

Nasi Wierni

 3883554 odwiedzający

 30 odwiedzających online