Religioznawstwo
Zagadnienia Religijne
Europa Pogańska
Azja
Hinduizm i odłamy
Judaizm i odłamy
Chrześcijaństwo i odłamy
Islam i odłamy
Ameryka
Australia i Oceania

Religie a obyczaje - Poświęcić bożka, czyli polskie świętowanie Sobótki

Poświęcić bożka, czyli polskie świętowanie Sobótki

Historia obchodów Sobótki to właściwie nieustanna rywalizacja pogańskiej tradycji Słowian z katolickim Kościołem. W noc letniego przesilenia Słowianie obchodzili kupalnockę. Było to zgromadzenie związane z pierwszą kąpielą w roku (kąpiel tę nazywano kupałą), obrzędami ku czci słońca (skakanie przez ognisko), rytualnymi śpiewami i orgiami.

Zobacz powiekszenie
Już w X wieku arabski pisarz Ibn Rosteh wspominał, że Słowianie czczą ogień. W ludowej obrzędowości najdłużej zachował się zwyczaj palenia ogni sobótkowych w święto kupały. Szczególny przebieg miały uroczystości na szczytach gór - Raduni, Ślęży, Łysej Góry. Wspomina o tym niemiecki kronikarz Thietmar w X wieku.

Kościół katolicki starał się osłabić rangę święta i zniszczyć pogańskie ośrodki kultu. Na szczytach Łysej Góry i Ślęży stanęły klasztory. Samo święto kupały próbowano identyfikować z wigilią dnia św. Jana Chrzciciela. Stąd przesunięcie obchodów na noc 23/24 czerwca. Nazwa sobótka pojawiła się w XIII wieku i wzięła się od sobótek - ogni rozpalanych pierwotnie w sobotę poprzedzającą Zielone Świątki.

W XVI i XVII wieku sobótka była jednym z nielicznych świąt chłopskich, które cieszyło się popularnością u szlachty. Ale przekonanie o pogańskim pochodzeniu nocy świętojańskiej było nadal powszechne. Nie dziwi więc, że znaczna część duchowieństwa patrzyła niechętnie na sobótki. W noc świętojańską 1632 roku w Wałczu (Wielkopolska) jezuici zorganizowali nawet rodzaj krucjaty przeciw świętującym. Ubrani w szaty liturgiczne ruszyli za miasto. Na widok procesji mieszkańcy rozbiegli się do domów.

Wierni nie dawali się jednak odzwyczaić od pogańskiego zwyczaju. Należało go więc uświęcić. Księża zmienili taktykę i pouczali w kazaniach, że ognie są w tę noc palone na znak światła Ewangelii i na pamiątkę palenia pogańskich bałwanów w pierwszych latach polskiego chrześcijaństwa.

Sobótkowe zwyczaje przez wiele wieków zachowały się niemal w nie zmienionej formie na terenie całej Polski. Niektóre uległy chrystianizacji, a na pewno większość z nich straciła swe dawne magiczne znaczenie.

W XVIII i XIX wieku władze tępiły zwyczaj sobótkowy w miastach, już nie ze względów ideologicznych, ale z obawy przed pożarami. Uprzemysłowienie i uwłaszczenie chłopów w XIX wieku oraz zwiększona migracja rozbiły spójność wiejskich wspólnot i zwyczaj obchodzenia nocy świętojańskiej stracił wiele ze swej popularności.

Dzisiaj jednak obrzędy sobótkowe przeżywają wspaniały renesans.

Bibliografia

Mircea Eliade "Traktat o historii religii",
T.G.E. Powell "Celtowie",
Stuart Pigott "Druidzi",
Sylvia i Paul Botheroyd "Słownik mitologii celtyckiej",
Jan Stanisław Bystroń "Dzieje obyczajów w dawnej Polsce",
"Mały słownik kultury dawnych Słowian",
"Rok polski - zwyczaje i obrzędy"

*
Kos, Gazeta na Mazowszu z 2001/06/23

Data utworzenia: 07/06/2008 @ 03:51
Ostatnie zmiany: 27/04/2017 @ 20:05
Kategoria : Religie a obyczaje
Strona czytana 3473 razy


Wersja do druku Wersja do druku

 

Komentarze


Komentarz #1 

autor : Nomak 14/03/2012 @ 10:49

> właściwie nieustanna rywalizacja pogańskiej tradycji Słowian z katolickim Kościołem. *********

Chyba raczej na odwrót. To tradycja Słowian była na tych ziemiach na długo przed tym za nim przybył tu Kościół katolicki. Nazwa natomiast wywodzi się od kupy, skupiania - zbierania się osób w jednym miejscu, a nie od kąpieli... Jeśli natomiast chodzi o sam tytuł to jedynym bożkiem był tam wprowadzony przez chrześcijaństwo tylnimi drzwiami Jan Chrzciciel który w niektórych regionach zwany był wręcz Kupałą - był to jednak efekt wtórny a nie pierwotny – próba ochrzczenia pogańskich obchodów skończyła się “spoganieniem” chrześcijańskiego świętego.

 
Trzecie Oczko
bibliografia_cz2/sladami-etruskow.jpgbibliografia_cz1/liverani-nie-tylko-b.pngNorbu - Krysztal.jpgbibliografia_cz3/historia-chin.jpgbibliografia_cz1/zycie-co-g-merowingow.jpgbhagawad-piesn-pana.pngbibliografia_cz2/zarys-dziejow.jpgateizm=nowicki.jpgbibliografia_cz3/azja-i-afryka.jpgDrozdowicz-G-nurty-now-f-franc.jpgbibliografia_cz3/wilson-o-naturze.jpgbibliografia_cz3/jezus-i-biel.jpgzrozumiec_araba.jpgbibliografia_cz2/POA2.bmpbibliografia_cz3/grant-dz-izraela.jpgbibliografia_cz3/religie-s-b-wschodu.jpgbibliografia_cz3/renan.jpgbibliografia_cz2/Nowy-Testament-H.jpgbibliografia_cz1/484.jpgbibliografia_cz2/mitologia-cz-afryki.jpgbibliografia_cz1/tro-pie.JPGstarozytny-egipt=w.jpgbibliografia_cz2/mitologia-slowian-gi.jpgbibliografia_cz1/w-kregu-swiatowida.jpggnoza-q.jpgbibliografia_cz2/tyloch-rekopisy.jpgbibliografia_cz2/w-kregu-religii.jpgbibliografia_cz1/Monologion Proslogion.jpgbibliografia_cz2/levi-strauss-totemizm.jpgbibliografia_cz3/dionizos-kere.jpgbibliografia_cz1/al-ar-pal.JPGbibliografia_cz1/cha-kos.JPGbibliografia_cz3/swiat-symb-chrzesc.jpglocke.jpgbibliografia_cz2/encyklopedia-kat-1.jpgbibliografia_cz1/kud-hinduizm.jpgatlantyda-zajdler.jpgbibliografia_cz2/michalowski-n-t-piramidy.jpgbibliografia_cz2/kuncewicz-piotr-antyk.jpgreligie-uniwersalistyczne.jpgbibliografia_cz1/gni-pie.JPGbibliografia_cz1/30-wyznan.jpgdanecki.jpgbiblia=aramejska.jpegbibliografia_cz2/mitologia-mezopotamii.jpgbibliografia_cz2/mitologia-indyjska.jpgbibliografia_cz2/mitologia-sta-grecji.jpgbibliografia_cz1/dialog-kultur-cywi-i-rel.jpgbibliografia_cz1/swiderkowna-rozmowy-o-bib-nt.jpgbibliografia_cz2/Piecioksiag-v.jpgbibliografia_cz1/Ludzie-bogowie-i-przybysze-z-kosmosu-Stoczkowski.jpgbibliografia_cz1/pluzanski-7sensacji-w-n.jpgskrzypekoswiecenie-fr.jpgbibliografia_cz1/hellenizm-a-j.jpgbibliografia_cz1/f-mity-grekow-i-rzymian.jpgbibliografia_cz2/1001-rzeczy-o-biblii.jpgbibliografia_cz3/houria-historia-ar.jpgbibliografia_cz2/papiestwo.jpgbibliografia_cz1/starozytna-palestyna.gifbibliografia_cz3/schylek-sr-eu.jpgbibliografia_cz3/messadie-diabel.jpgbibliografia_cz2/stu-mat-2005.jpgbibliografia_cz3/his-niem.jpgbibliografia_cz1/eliade-sacrum-mit-historia.jpgbibliografia_cz2/polska-piastow.jpgbibliografia_cz1/mejor-buddyzm.jpgbibliografia_cz1/girard-sacrum-i-p.jpgbibliografia_cz1/dz-ze-za.jpgbibliografia_cz1/mus-ant.JPGbibliografia_cz3/chrzescijanstwo-przyszlosci.jpghughes-rzym.jpgbibliografia_cz3/tajne-stowarzyszenia.jpgbibliografia_cz1/har-klu.JPGbibliografia_cz3/voodoo.jpgbibliografia_cz1/d-r-ko-pi.JPGbibliografia_cz3/judaizm-u-poczatkow.jpgbibliografia_cz3/religie-sw-ency.jpgbibliografia_cz2/dumezil.jpgbibliografia_cz2/Ksiega-Rodz-interlinearna.jpgbibliografia_cz1/sim-cyw.JPGbibliografia_cz3/religia-en.jpgbibliografia_cz2/1001-o-bogu.jpgteodoret.jpgbibliografia_cz2/margul-jak-umier.jpgbibliografia_cz3/bez-ograniczen.pngrzecz-z-od.gifLITERA-NA-SW-12-1987.jpgbibliografia_cz3/mitologia-cel.jpgbibliografia_cz1/N-dziedzictwo-goliata.jpgbibliografia_cz1/tho-bib.JPGbibliografia_cz1/keller-katolicyzm.jpgbibliografia_cz1/poniatowski-wstep.jpgbibliografia_cz1/socjo-reli.jpgbibliografia_cz3/rel-sw-rzymskiego.jpgbibliografia_cz2/bog-einsteina.jpgbibliografia_cz1/szczepanowicz-ziemia-swieta.jpgbibliografia_cz2/ksiega-tura.jpgbibliografia_cz3/ile-lat-ma-wsz.jpgbibliografia_cz3/religie-w-a-poludniowej.PNGbibliografia_cz3/jezus-i-samarytanka.jpghistoria-holandii-b.jpgbibliografia_cz3/Angelo Scarabel.jpgbibliografia_cz2/tradycje-tolerancji.jpgswietowanie-doroczne-pl.jpgbibliografia_cz3/Hetyci-klingel.pnghis-iranu.jpgbibliografia_cz3/teksty-piramid.jpgbibliografia_cz3/dennett-odczarowanie.jpgbibliografia_cz3/Petoia-wampiry.jpegbibliografia_cz2/mitologia-lu-syberii.jpgbibliografia_cz3/kataryzm.jpgbibliografia_cz2/mitologia-korei2.jpgzycie-se-ksiezy.pngbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-1.gifswiat-fenicjan.jpgbibliografia_cz3/kanert-buddyzm.jpgbibliografia_cz2/sztuka-starozytnego-wschodu-2.gifbibliografia_cz3/Minois-kosciol-i-n.jpgbibliografia_cz2/epos-Chassang.jpgbibliografia_cz1/homerski-wstep-ogolny-do-pisma-swietego.jpgbibliografia_cz1/euz-his.JPGbibliografia_cz2/Nowodworski-Encyklopedia_koscielna.jpegdzieje-dawnych_turkow.jpgbibliografia_cz2/borkowski-socjologia.pngseptymiusz-sewer-k.jpgbibliografia_cz1/komentarz-his-kul-do-biblii-h.jpgi-znowu-zapial-kur.jpgsztuka-indonezji.jpgmoralnosc-mozgu.jpgbibliografia_cz1/historia-seksu.jpgbibliografia_cz3/Norbu - Krysztal.jpgbibliografia_cz3/FitzGerald - Chiny.jpgmeksykanskie-abc.jpgbibliografia_cz1/d-r-zycie.JPGgrecja_niepodlegla.jpgbibliografia_cz2/klatwa-eng.jpgbibliografia_cz2/tajemnice-biblii.jpgbibliografia_cz2/krawiec-seksualnosc.jpgbibliografia_cz1/religie-chin.jpgRamadan-Sladami-Proroka.jpgbibliografia_cz2/wojcik-historia-p-XVII.jpgbibliografia_cz3/boilton.JPGbibliografia_cz2/kosidowski-rumaki.jpgbibliografia_cz2/boas-umysl-cz-pierwotnego.jpgbibliografia_cz1/archeologia_biblijna.jpgbibliografia_cz3/50-najwiekszych-k.jpgbibliografia_cz2/5-wielkich-religii-swiata.jpgbibliografia_cz1/graves-mity-heb.jpgbibliografia_cz3/hubert-mauss.jpgbibliografia_cz3/mity-green.jpgbibliografia_cz3/rod-argeadow.jpgrouss-bog-zla.jpgbibliografia_cz1/swiety-baldachim.JPGbibliografia_cz1/atlas-miejsc-biblijnych.jpgbibliografia_cz3/tragedia-narodu.jpgbibliografia_cz2/malinowski-mit.jpgjudaizm-solomon.jpgbibliografia_cz2/mitologia-arabow.jpgbibliografia_cz3/historia-grzechu.jpgbibliografia_cz2/homo-ludens-h.jpgHistoria medycyny-1988.jpgpettazzoni.jpgbibliografia_cz1/wip-kos.JPGbibliografia_cz3/joga-swie.jpgbibliografia_cz2/Sredniowieczne-herezje-Malcolm-Lambert.jpgbibliografia_cz1/wilson.jpgazja-pacyfik13.jpgbibliografia_cz1/tajemnice-krety.jpgbibliografia_cz2/Wandalowie-i-ich-afrykanskie-panstwo-Strzelczyk.jpgbibliografia_cz2/Szamanizm-Andrzej-Szyjewski.jpgbibliografia_cz1/historia-cudow.jpgbibliografia_cz2/historia-polski-sz.jpgbibliografia_cz2/Mot-na-czarownice.jpgbibliografia_cz2/obrzedy-rytualy.jpgbibliografia_cz1/starozytnosc-bajeczna.jpgbibliografia_cz1/z-ch-an.JPGbibliografia_cz2/his-s.bmpbibliografia_cz2/Historia-piekna-eco.jpgbibliografia_cz3/budda.jpgbibliografia_cz3/buddyzm-b-p-l-a.jpgbibliografia_cz3/tokarczyk-4-j-a.jpgreligie-w-p.jpgmajowie-gall.jpgbibliografia_cz2/okultyzm-magia-wrozby.jpgbibliografia_cz2/mitologia-sta-egiptu.jpgbibliografia_cz2/krawczuk-s-do-starozytnosci.jpgbibliografia_cz1/b-religia-staro-egiptu.jpgbibliografia_cz3/kramer-smierc.jpgbibliografia_cz2/donini.jpgSilnicki-Sobory powszechne a Polska.jpgbibliografia_cz2/Magia-w-Sredniowieczu_Richard-Kieckhefer.jpgbibliografia_cz1/kow-w-ch.JPGhistoria-koloru.jpgstarzy-nowi-bo-japonii.jpgbibliografia_cz3/kierul-newton.jpg3-Rosja.jpgre-afryki.jpgbibliografia_cz3/ksiega-rzeczy-dziwnych-1.jpgbibliografia_cz3/zloty-przewodnik-p-r-halu.jpgNiwinski-bostwa-kulty.jpghistoria-duchowosci-chrzes.jpgbibliografia_cz3/sladami-amuletu.jpgbibliografia_cz1/historia-biblii.jpgbibliografia_cz2/popko-huryci.jpgbibliografia_cz1/dramat-i-kult.jpgbibliografia_cz3/stomma-slonce.jpgbibliografia_cz2/freud-czlowiek.jpgbibliografia_cz2/bloch-etruskowie.jpgbibliografia_cz2/pokarm-bogow.jpegbibliografia_cz1/po-arch_chrzescijanskiej.jpgbibliografia_cz2/sandauer.jpgbibliografia_cz1/levy-Bruhl-czynnosci-umyslowe.jpgbibliografia_cz3/haasler-tajne-sprawy-papiezy.jpgbibliografia_cz1/his-filo-tat.pngpaleografia-lacinska-1951.jpegbibliografia_cz2/fedon2x.jpgbibliografia_cz1/miedzy-s-a-n-testament.jpgbibliografia_cz3/peck-w-poszukiwaniu.jpgbibliografia_cz1/kosidowski-opowiesci-bib.jpgaztekowie.gifholownia-kos-d-s-z.jpgbibliografia_cz1/po-sztuki_chrzescijanskiej.jpgbibliografia_cz3/legowicz-zarys.jpgbibliografia_cz1/ksiega-ukryta-wb.jpgbibliografia_cz1/gardner-potomkowie.jpgbibliografia_cz1/skrok-na-tropach.jpgaztekowie-narod-wybrany-p-s.jpegmahometanizm=g.jpgbibliografia_cz2/gilgamesz.jpg
Rel-Club
Sonda
Czy jest Bóg?
 
Tak
Nie
Nie wiem
Jest kilku
Ja jestem Bogiem
Ta sonda jest bez sensu:)
Prosze zmienić sondę!
Wyniki
Szukaj



Artykuły

Zamknij - Japonia

Zamknij BUDDYZM - Lamaizm

Zamknij BUDDYZM - Polska

Zamknij BUDDYZM - Zen

Zamknij JUDAIZM - Mistyka

Zamknij NOWE RELIGIE

Zamknij NOWE RELIGIE - Artykuły Przekrojowe

Zamknij NOWE RELIGIE - Wprowadzenie

Zamknij POLSKA POGAŃSKA

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Archeologia

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Bałtowie

Zamknij RELIGIE WYMARŁE - Manicheizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Konfucjanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Satanizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Sintoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Taoizm

Zamknij RELIGIE ŻYWE - Zaratustrianizm

-

Zamknij EUROPA I AZJA _ _ JAZYDYZM* <<==

Nasi Wierni

 3451920 odwiedzający

 40 odwiedzających online