Religie S³owian Od drugiego tysi±clecia p.n.e. obszary Europy Wschodniej zamieszkiwane s± przez plemiona Pras³owian, ¿yj±ce z prymitywnej uprawy ziemi, zbieractwa i ³owiectwa oraz hodowli zwierz±t. Religia Pras³owian wywodzi siê z kultu si³ przyrody, gdy¿ one to decydowa³y czêsto o ich ¿yciu, plonie i urodzaju.
Pocz±tkowo si³y przyrody uosobiano w postacie zwierz±t. W miarê opanowania si³ przyrody kult postaci zwierzêciej zostaje wyparty przez kult postaci ludzkiej. Istnieje wówczas kult wodza plemiennego, przodków, totemu i duchów przyrody. Miniaturowe, gliniane figurki zwierz±t s³u¿y³y do praktykowania magii p³odno¶ci, sk³adano równie¿ ofiary z pierwszych zbiorów p³odów rolnych. Pras³owian cechowa³ rytua³ palenia zw³ok zmar³ych na stosie. Zwyczaj ten przyj±³ siê ostatecznie w XIV w p.n.e., trwaj±c do momentu powstania chrze¶cijañstwa.
Wykopaliska potwierdzaj±, i¿ sk³adano równie¿ ofiary z ludzi i ¿e nieobce by³y Pras³owianom przypadki kanibalizmu. W ostatnich wiekach p.n.e. rozwija siê pojêcie ¿ycia pozagrobowego.
Pras³owianie praktykuj± równie¿ kult przedmiotów, których zadaniem jest odwracaæ urok i chroniæ od nieszczê¶æ. S± to wisiorki z k³ów zwierzêcych a tak¿e grzechotki i miniaturowe instrumenty perkusyjne u¿ywane przez czarowników. We wczesnej epoce ¿elaza Pras³owianie podlegaj± wielu wp³ywom kulturowym co ma odzwierciedlenie w ich wierzeniach. Dowodem wp³ywów celtyckich jest np. kult boginii matki pod postaci± niedzwiedzicy. Wiele zapo¿yczeñ jêzykowych szczególnie z terminologii religinejnej odnajdujemy równie¿ z jêzyków scytyjsko-irañskich np. s³owo "bóg", które oznacza w nich dawcê bogactwa i szczê¶liwego losu. Nazwa g³ównego s³owiañskiego bóstwa Swaroga wydaje siê byæ równie¿ zapo¿yczeniem z sanskrytu ( swar - blask, ¶wiat³o¶æ, s³oñce.) Od Etrusków przyjêli prawdopodobnie S³owianie urny twarzowe i wyobra¿enia symboli fallicznych w rze¼bach z kamienia. Poniewa¿ w epoce tej rozpoczyna siê personifikacja bóstw, obserwujemy pierwsze skromne budowle sakralne budowane jako ich siedziby. Prawdopodobnie pod wp³ywem chrze¶cijañstwa zaczyna siê rozpowszechniaæ obrz±dek grzebalny.
W II w n.e. docieraj± do nas br±zowe figurki egipskich bó¶tw Horusa i Izydy oraz fajansowe figurki przedstawiaj±ce mumiê, zwane uszebu. Oprócz
Swaroga bóstwa ognia wystêpowa³ równie¿
Swaro¿yc - bóstwo S³oñca,
Rgie³ - bóg urodzaju,
Siem - bóstwo kultu rodzinnego,
Weles - bóg byd³a i
Nyja - w³adca zmar³ych. Wystêpowa³ tak¿e bóg wiatru
Pogwizg. Na Rusi czczono s³oneczne bóstwo p³odno¶ci zwane
Jary³±, a na Rugii
Swantewita - boga wojny, a tak¿e
Jarowita i
Trzyg³owa. Pos±gi bogów to s³upy drewniane zwieñczone wyobra¿eniem g³owy, zdarzaj± siê te¿ mniejsze pos±¿ki ze szlachetnych metali.
Religia S³owian wczesno¶redniowiecznych by³a kultem uosobionej przyrody ognia, s³oñca, matki - Ziemi. Szerzy³ siê kult drzew, gajów, rzek i jezior oraz opiekunów gospodarstwa domowego jak n.p. duszek ubo¿e. Znano równie¿, po³udnice, wi³y, podziomki, krasnoludki, boginki, demona le¶nego, Borutê, a tak¿e Rodzenice-demony losu, wyznaczaj±ce d³ugo¶æ ¿ycia ludzkiego. Stosowano amulety z zêbów, do wró¿by u¿ywano konia przeprowadzanego miêdzy w³óczniami lub poznaczone drewienka. Zmar³ych zaopatrywano w dary grobowe, w czasie pogrzebu urz±dzano stypê i tryznê, czyli igrzyska. Nastêpnie palono ich na stosie, na którym czêsto ginê³y równie¿ ich ¿ony, wol±c ¶mieræ od wdowieñstwa. Prawdopodobnie S³owianie sk³adali te¿ ofiary z niewolników-jeñców. Mimo przyjêcia chrze¶cijañstwa wierzenia i obrzêdy pogañskie przetrwa³y d³ugie wieki. A i dzisiaj niejeden zwyczaj ma swój rodowód w zabobonach i gus³ach z epoki kamienia.
Zarys tematu do rozwiniêcia 
© 2004-2011 
==>> WPROWADZENIE
Wersja do druku
Góra